تاریخچه کامل صنعت خودرو در جهان؛ از اولین اختراعات تا غول‌های خودروسازی

خط زمانی چیست؟ خط زمانی اختراعات خودرو کدام است.در مقاله‌های، تاریخچه کلمه خودرو، مخترع اتومبیل، تاریخچه موتور بنزینی و تاریخچه خودرو برقی به‌صورت موضوعی تاریخچه اتومبیل بررسی شد؛ اما آنچه تاکنون ذکر شد ترتیب زمانی خاصی را در کل مشخص نمی‌کرد، در ادامه کل این روند را در قالب یک‌زمان بندی واحد ذکر می‌کنیم تا ترتیب توالی اختراعات بهتر مشخص شود.

خودرو، اتومبیل، ماشین بالاخره کدام صحیح است؟

پیش از بررسی تاریخچه، باید بدانیم که واژگانی مثل خودرو، اتومبیل و ماشین از کجا آمده‌اند. در واقع هر کدام از این کلمات بار معنایی و فنی متفاوتی دارند که ریشه آن‌ها به فرهنگ لغت‌های معتبری چون آکسفورد و هریتیج برمی‌گردد.

جالب است بدانید که کلمه Automobile اولین بار در قرن ۱۵ میلادی توسط طراح ایتالیایی، فرانسیسکو دی جورجیو مارتینی، ابداع شد. او این نام را برای طرح یک گاری خود‌محرک انتخاب کرد، هرچند که این نام برای ۴ قرن به فراموشی سپرده شد تا اینکه در اواخر قرن ۱۹ دوباره به ادبیات این صنعت بازگشت.

پس از درک ریشه این کلمات، حالا بیایید به عقب برگردیم و ببینیم اولین جرقه‌های ساخت این وسیله شگفت‌انگیز توسط چه کسانی زده شد.

خط زمانی در صنعت خودرو چیست؟

یکی از اصطلاحات محبوب برای دوستداران تاریخ رشد و توسعه هر چیزی عبارت خط زمانی که به‌نوعی ترجمه عبارت انگلیسی TimeLine است. خط زمانی روند اختراع و بهینه‌شدن یک موضوع را نشان می‌دهد و تاریخ‌های تأثیرگذار در آن موضوع را به ترتیب زمان وقوع بیان می‌کند. خط زمانی برای آشنایی رویه رشد و توسعه در یک موضوع، اجتماعی، اقتصادی، صنعتی بسیار مفید است؛ بنابراین منظور از خط زمانی صنعت اتومبیل، رویه توسعه این صنعت از اولین تاریخ تا امروز است.

اختراعات کلیدی و صنعت حمل‌ونقل پیش از میلاد مسیح

6500 سال قبل از میلاد: اختراع چرخ توسط سومریان
بیشتر کاربری آن به‌عنوان چرخ پایی برای شکل‌دادن گل (کوزه‌گری) بود. هنوز کاربری جابه‌جایی نداشت.

4000 سال قبل از میلاد: اولین دوچرخه یا چهارچرخه‌ها توسط سومریان در تمدن بین‌النهرین استفاده می‌شد این دو یا چهارچرخه‌ها توسط اسب یا گاو نر کشیده می‌شد و در جنگ‌ها از آن استفاده می‌کردند. به دلیل کاربری فوق‌العاده آن استفاده از آن در هر جا که ارتباط تجاری با سومریان داشتند رایج شد. قدیمی‌ترین چرخ یافت شده در دنیا در کشور اسلوونی است که بر اساس مستندات موزه لیوبلیانا، تاریخ آن به 3150 سال قبل از میلاد برمی‌گردد. (شکل 1)

شکل 1- قدیمی‌ترین چرخ و محور پیدا شده – 3150 سال قبل از میلاد – لیوبلیانا – اسلوونی

2000 سال قبل از میلاد: پره چرخ اختراع شد. به‌این‌ترتیب چرخ‌ها به‌جای اینکه توپر باشند، توخالی ساخته می‌شدند و نسبت به حالت قبل بسیار سبک‌تر بودند. قدیمی‌ترین چرخ پره‌دار از نظر تاریخی به ناحیه قفقاز آسیای میانه بر می‌گردد.

شکل 2- چرخ پره‌دار – اواخر هزاره دوم قبل از میلاد – چغارت زنبیل – ایران

750 سال قبل از میلاد: اولین ایده مکتوب خودرو واقعی: ایلیاد اثر هومر.

100 سال قبل میلاد: مکانیزم شبیه دیفرانسیل – یونان

ظهور موتورهای بخار و اولین ایده‌های خودروی خودگردان

هنوز آمار دقیقی از تحولات ابداعات در دست نیست بنابراین اطلاعات خط زمانی صنعت خودرو در هزاره اول چندان مستند نیست.
قرن دوم: مکانیزم اولیه دیفرانسیل در چین

شکل 3- مکانیزم دیفرانسیل – چین – 250 سال بعد از میلاد

قرن 13: راجر بوکن انگلیسی فیلسوف و مخترع، پیش‌بینی ساخت اتومبیل، هواپیما را انجام داد.
قرن 15: طرح‌های اولیه خودرو توسط «فرانسیسکو د. جرجیو مارتینی» و «داوینچی» ترسیم شد.

قرن 16

1680: طرح خودرو با حرکت در اثر رانش نیروی بخار (شبیه جت) توسط آیزاک نيوتن

1698: طرح اولین موتور بخار توسط توماس ساوری

قرن 17
قرن 17 را می توان شروع تحولات مهم برای این صنعت دانست. اولین خودرو در این قرن به دنیا عرضه شد.خط زمانی صنعت خودرو در این قرن را در ادامه ملاحظه میکنید.

1711: تکمیل موتور بخار توسط توماس نیو کومن

1769:

– ثبت اولین موتور بخار عملی و کارآمد توسط جیمز وات

– طراحی اولین خودرو جهان كه موتورش از نوع موتور بخار بود توسط نیکلاس ژوزف کوگنات

اولین اتومبیل بخار جهان در سال ۱۷۶۹ توسط نیکلاس ژوزف کوگنات ساخته شد. اگر مشتاق هستید درباره جزئیات زندگی او و سایر پیشگامان این صنعت بیشتر بدانید، مقاله مخترع اتومبیل کیست؟ آشنایی با پیشگامان صنعت خودرو را مطالعه کنید.

شکل 4- اولین خودرو بخار در دنیا – 1769 – کوگنات – فرانسه

1781: طرح اولیه خودرو بخار ویلیام مورداک اسکاتلندی

شکل 5- خودرو بخار مورداک – 1781 (1781-1784)

1792: ساخت oruktor amphibolos توسط الیور ایوانز امریکایی ، خودرویی با قابلیت حرکت در آب و خشکی

قرن 18

قرن 18 خط زمانی صنعت خودرو شاهد تحولات بزرگی بودند، خودروهای برقی ، خودروهای بنزنینی، موتور دیزل, همه و همه در این سده اتفاق افتادند.

1800: اختراع اولین باتری چند خانه‌ای (Primery Battry)
توجه اولین باتری‌ها در بین‌النهرین ساخته شدند؛ اما سطح ولتاژ آنها بسیار پایین و حدود 1 الی 2 ولت بودند (فقط یک‌خانه داشتند).

شکل 6- باتری چند خانه‌ای – 1799 / 1800

18.3: تکمیل London Carriage توسط ریچارد ترويتيك

18.4: ساخت لوکوموتیو بخار توسط ریچارد ترویتیک

شکل 7- لوکوموتیو ترویتینگ – 18.4

1807:

– تئوری موتور احتراق داخلی با سوخت هیدروژن و اکسیژن توسط فرانسیس ایزاک د. ريواز

– ساخت اولین چهارچرخه با موتور احتراق داخلی توسط فرانسیس ایزاک د. ریواز

شکل 8- خودرو ریواز – موتور با سوخت هیدروژن اکسیژن – 1807

1810: معرفی زوایای چرخ رودولف اکرمان

1817: اولین دوچرخه مدرن چوبی کارل ون دریاس (Karl Freiherr von Drais)

شکل 9- اولین دوچرخه امروزی – 1817 الی 1820

1827: استفاده از دیفرانسیل امروزی برای تغییر جهت گردش توسط پرکیور (Onésiphore Pecqueur)

1831: كشف اصول و قوانین سیم‌پیچ‌ها توسط میشل (مایکل) فارادي

1832: ساخت جعبه‌دنده اولیه توسط دبلیو اچ. جيمز

1836: اختراع و تکمیل لاستیک توسط چارلز گودیر (Charles Goodyear)

1839: ساخت اولین اتومبیل برقی (الکتریکی) توسط روبرت اندرسون

شکل 10- سه‌چرخه برقی Robert Anderson – 1839

1845: ساخت اولین لاستیک بادی توسط یک اسکاتلندی به نام تامسون – طرح ناقص

1859:

– بنزین به دنیا معرفی شد.

– ساخت باتری قابل‌شارژ توسط گستون پلنت

1860: ساخت اولین موتور احتراق داخلی کامل دو زمانه (گازسوز) توسط اتینه لنوير

1863: ساخت سه چرخه با موتور احتراقی داخلی توسط اتینه لنویر

شکل 11- سه‌چرخه – (Etienne Lenoir) – 1863

1864: ساخت اتومبیلی با موتور بنزینی و کاربراتور (ناقص) توسط زیگفرید ماركوس

1875: دومین اتومبیل «زیگفرید مارکوس» استرالیایی

شکل 12- خودرو Siegfried Samuel Marcus – 1875

1876: ساخت اولین نمونه موتور چهارزمانه قابل‌استفاده توسط نیکلاس اتو

شکل 13- موتور نیکلاس اتو -1876

1877: اولین ایده هاورکرافت جان تورنیکرافت (John thornycroftt)

1880: : باتری سربی اسیدی ساخته شد.

1883: موتور تکمیل شده چهارزمانه توسط دایملر

شکل 14- موتور دایملر -1883

1885:
– دوچرخه (با طرح امروزی) اختراع شد.

شکل 15- اولین دوچرخه با طرح امروزی -1885

– ساخت اولین پمپ‌بنزین توسط سیلوانوس اف. بوسر

– ساخت سه‌چرخه با موتور چهارزمانه توسط کارل بنز

شکل 16- سه‌چرخه کارل بنز – 1885

– ساخت اولین موتورسیکلت امروزی توسط گوتلیب دایملر

شکل 17- موتورسیکلت دایملر – 1885

1887: ساخت چهارچرخه با موتور چهارزمانه توسط گوتلیب دایملر

شکل 18- خودرو دایملر – 1886

با اینکه کمی تاریخ عرضه خودرو بنز و دایملر کمی با هم تفاوت دارد اما دنیا خود را مدیون این دو خودرو ساز بزرگ میداند. در بسیاری از موارد هم خط زمانی صنعت خودرو را با این دو خودروساز شروع شده میدانند.

1888: تکمیل طرح تایر بادی و استفاده آن برای دوچرخه‌ها توسط جان بوید دانلوپ

شکل 19- اولین تایر بادی برای دوچرخه – دانلوپ -1886

1887: شرکت پژو اولین اتومبیل بخار خود را عرضه کرد.

شکل 20- اولین خودرو شرکت پژو با موتور بخار -1886 الی 1890

1892:

– رودولف دیزل موتور دیزلی را اختراع کرد.

شکل 21- اولین موتور دیزل – رودولف دیزل -1892

– اختراع تایرهای بادی مخصوص اتومبیل توسط برادران ميشلين

1894: اختراع رل فرمان توسط واچرون (Alfred Vacheron)

شکل 22- استفاده از غربیلک فرمان – 1894

1896:

– استفاده از اولین جعبه‌دنده روی خودرو توسط «پانهارد» و «لواسور» روی خودروی پانهارد

شکل 23- اولین جعبه‌دنده خودرو پانهارد – 1896

– ساخت اولین اتومبیل فورد به نام Quadricycle

شکل 24 – اولین خودرو شرکت فورد – 1896

1897:
– اولین خودرو با تایر بادی شرکت برادران میشلن

شکل 25 – اولین تایر بادی روی خودرو – تایر بادی میشلن -1897

1898:

– اولین میل‌گاردان توسط لوییس رنو

شکل 26 – اولین میل‌گاردان – لوییس رنو – 1898

1899:

– اتومبیل برقی كامیله جنلتزی با سرعت 60 مایل در ساعت

– تکمیل طرح رادیاتور توسط دايملر

صنعت خودرو در دهه اول قرن 19 به سمت انبوه‌سازی پیش رفت. شرکت فورد اولین شرکت در این مسیر بود. قرن 19 قرن تحولات عظیم در صنعت خودرو بود. در ادامه خط زمانی صنعت خودرو را در مقاله بعدی با ما مرور کنید.

رشد شگفت‌انگیز صنعت خودرو در قرن بیستم (۱۹۰۰ تا ۲۰۰۰)

سال ۱۹۰۰؛ دوران اوج خودروهای برقی و ظهور پورشه

خودروهای برقی در اوج قدرت بودند. خط زمانی صنعت خودرو نشان می‌دهد کم‌کم پایان عصر حکومت اتومبیل‌های بخار است. در سال 1900 تقریباً 38 درصد خودرو های موجود (تقریباً 34000) در آمریکا برقی بودند (40% با موتور بخار – 22% موتور بنزینی). آینده خودرو برقی روشن، آینده خودرو بخار تاریک و آینده خودرو بنزینی مبهم بود
– اولین اتومبیل پورشه (الکتریکی)
اولین سال این قرن با خودرو برقی شرکت پورشه شروع شد.

شکل 27- خودرو برقی پورشه -1900

– يک رکورد جالب. طی 180 مایل با اتومبیلی الکتریکی از شرکت بی جی اس فقط با یک‌بار شارژ شدن باتری

اختراعات تاثیرگذار در ایمنی و رفاه سرنشینان خودرو

سال ۱۹۰۱؛ اختراع ترمز دیسکی

– ترمز دیسکی توسط فردریک ویلیام لنچستر

شکل 28- ترمز دیسکی – فردریک لنچستر – 1902

البته این طرح بلافاصله در خودرو ها استفاده نشد.

– شرکت دایملر استفاده از نام تجاری مرسدس را روی خودروهای خود شروع کرد.

شکل 29- اولین مرسدس – 1903

دنیا نمی‌دانست در این رشد شگفت‌انگیز مرسدس چه نقش بزرگی را در صنعت خودرو خواهد داشت

سال ۱۹۰۳؛ عرضه فورد مدل A و اختراع اولین برف‌پاک‌کن جهان

– مدل A فورد

شکل 30- فورد مدل A – 1903

– تایرهای قابل‌تعویض به بازار عرضه شدند.

– اولین برف‌پاک‌کن توسط «مری اندرسون» برای شرکت فورد
شاید به نظر برسد در دنیا صنعت گذشته فقط مردان بودند که باعث رشد شدند. اما این طور نیست. اولین برف پاک شیشه جلو در دنیا به خانم مری اندرسون نسبت داده می‌شود. تا نشان داده شود که این رشد شگفت‌انگیز صنعت خودرو فقط مدیون آقایان نیست.

شکل 31- اولین برف‌پاک‌کن – مری اندرسون – 1903

سال ۱۹۰۴؛ آغاز عصر شکوه با تولید اولین خودروهای رنو و رولزرویس

– اولین تولید شرکت رولزرويس

– اولین تولید شرکت رنو

سال ۱۹۰۶؛ رکوردشکنی سرعت با قوری پرنده و تلاش موتورهای بخار

– ساخت Flying Teapot با موتور بخار و سرعت 197 مایل در ساعت توسط برادران استنلی

شکل 32- Flying Teapot – مسابقات سرعت – 1906

خودرو با موتور بخار رقیبی بود که به همین راحتی صحنه را واگذار کند. نمونه آن خودروی با کد مستعار قوری پرنده در مسابقات به‌سرعت 317 کیلومتر دست‌یافت (سه برابر سرعت خودرو جنازی در سال 1899) و خوشی خودرو با موتورهای برقی را خراب کرد. اگرچه این تلاش‌ها در این نیم‌قرن رشد شگفت‌انگیز صنعت خودرو فقط جرقه‌های بودند که به فنا محکوم بودند.

1908: تأسیس شرکت جنرال موتورز (GM) از ادغام شرکت‌های بیوک، کادیلاک، اولدزموبیل و پونتياك

سال ۱۹۰۹؛ اختراع استارتر اولیه و انقلابی در تولید انبوه فورد مدل T

– تولید مدل شگفت انگیز و پرفروش T توسط شرکت فورد

شکل 33- فورد مدل T – اولین عرضه 1908

شرکت فورد باعرضه مدل T انقلابی در صنعت تولید انبوه خودرو ایجاد کرد. عرضه ورژن‌ها مختلف این خودرو تا سال 1927 ادامه یافت. در سال 1925 به عدد باورنکردنی 2 میلیون خودرو در سال رسید و در نهایت حدود 15 میلیون خودرو در این مدل تولید شد.

– تکمیل سیستم جرقه الکتریکی (پلاتینی) و اختراع استارتر اولیه توسط چارلز فرانکلین کنرینگ

شکل 34- اولین سیستم جرقه مگنتی – 1909

سال ۱۹۱۱؛ ظهور اولین خودروهای چهارچرخ محرک (4WD) و ترمز چهارچرخ

– اولین اتومبیل چهارچرخ محرک توسط شرکت 4WD

شکل 35- خودرو چهارچرخ محرک – 1911

– اولین سیستم ترمز برای چهارچرخ توسط یک شرکت ايتاليايي

– طراحی تلفن متحرک در خودرو توسط ایسوتا فرانچيناولين

– ساخت اولین تایر با تیوپ توسط فیلیپ استاروس

شکل 36- تایر تیوپ دار – روی فورد مدل T

سال ۱۹۱۲؛ ساخت اولین بدنه تمام‌فلزی و استانداردسازی استارتر برقی

– ساخت شاسی و بدنه تمام‌فلزی توسط ادوارد جی بود امريكايی

– تکمیل و استفاده از استارتر روی خودروها توسط چارلز اف. کترینگ و هنری ام. لیلاند شرکت GM کاديلاك

سال ۱۹۱۳؛ تولد اولین خط تولید انبوه جهان و کاهش ضربه‌زنی بنزین

– دکتر «ویلیام ام. بورتن» برای کاهش ضربه زنی بنزین اولین افزودنی را ارائه کرد.

– اولین خط تولید اتومبیل در جهان توسط شرکت فورد

شکل 37- اولین خط تولید – شرکت فورد – 1913

سال 1914: اختراع تانک نظامی

دهه ۱۹۲۰؛ اختراع فرمان و ترمز هیدرولیک و ظهور پمپ انژکتور جدید

دهه 1920: ساخت اولین سیستم فرمان پرقدرت (هیدرولیک) توسط «فرانسیس دبلیو ديويس»

1920

– ترمز هیدرولیکی اختراع شد.

– پمپ انژکتوری جدید برای موتورهای دیزل

1923

– گرت ام. مارگون علائم راهنمایی ‌و رانندگی را ثبت کرد.

– تترا اتیل سرب تولید شد.

– سوپر شارژر توسط «فردریک پورشه» برای شرکت بنز

شکل 38- استفاده از سوپر شارژ روی موتور دیزل 1921 یا 1923

– ساخت سیستم ترمز كفشکی ساده توسط وینسنت بندیکس

1924: اولین كامیون با موتور دیزل توسطمان

1926: ادغام دو شرکت دایملر و بنز

1929: ساخت رادیوی اتومبیل توسط پاول گلوین

شکل 39- اولین رادیو لامپی در خودرو -1929

1932: اولین پارکومتر توسط کارل سی. مگی

1936: اولین خودرو سواری با موتور دیزل – بنز 260D
تا این سال به دلایل مختلف استفاده از موتورهای دیزل روی خودرو های سواری متداول نبود. شرکت بنز این تابو را شکست و اولین خودرو سواری با موتور دیزل را به بازار معرفی کرد.

شکل 40- بنز 260D – شروع تولید 1936

1938: چراغ شارژ توسط شرکت بیوک ارائه شد.

1940: استفاده از سیستم تهویه‌مطبوع در خودرو روی خودرو پاکارد

شکل 41- خودرو پاکارد – 1940 – سیستم تهویه‌مطبوع

1944: عرضه نسخه معروف فولکس بیتل معروف به فولکس قورباغه‌ای

شکل 42- فولکس بیتل – 1944

شرکت فولکس تولید مدل بیتل را در سال 1938 در زمانی که جنگ جهانی دوم در حال وقوع بود انجام داد. این خودرو تغییرات در موتور و بدنه داشت. در سال 1944 تقریباً به فرمی که همه با آن آشنا هستیم رسید.

1948:
– تایر بدون تیوپ اختراع شد.

– ساخت شیشه‌بالابر برقی توسط شرکت دايملر

به‌این‌ترتیب نیم‌قرن شگفتی در صنعت خودرو طی شد. جنگ جهانی دوم و توسعه تجهیزات نظامی سبب رشد تمامی صنایع از جمله صنعت خودرو شد. بسیاری از کشورهای پیشرو در جنگ جهانی دوم دچار آسیب های فراوان صنعتی شدند. آمریکا دور از محیط جنگ بود صنایع وکارخانه‌های آمریکایی صدمه ندیده بودند به همین دلیل شانس رشد بیشتری داشتند. در نیمه دوم قرن بیستم کشورهایی خود را به بازار خودرو معرفی کردند. ژاپن و سپس کره جنوبی. غول‌های آسیای جنوب غربی در حال بیدارشدن بودند. در قسمت بعدی با ما همراه باشید تا این رشد شگفت‌انگیز صنعت خودرو را با هم مرور کنیم.

نویسنده: مهندس بهروز خطیبی