روش تست سیم کشی خودرو با مولتی‌متر: تست بازر، اهمی و ولتاژی

تست سیم کشی خودرو با مولتی‌متر شامل چهار مرحله است: تست قطعی سیم (بازر)، تست اتصال دائم به بدنه، تست اتصال کوتاه (اهمی) و تست ولتاژی. قبل از هر تستی، مولتی‌متر رو روی حالت مناسب (بازر، اهم یا ولتاژ) تنظیم می‌کنید و با کمک شماره پین‌های کانکتور، دو سر سیم مورد نظر رو پیدا می‌کنید. در ادامه این مقاله، هم با ویژگی‌های یک کابل خوب و افت ولت مجاز آشنا می‌شوید و هم هر چهار مرحله‌ی تست رو گام‌به‌گام و کاربردی یاد می‌گیرید.

آنچه در این مقاله خواهید خواند...

کابل و سیم خودرو چیست و چه مشخصاتی باید داشته باشد؟

كابلها انتقال دهنده انرژی الكتريكی از نقطهای به نقطه ديگر هستند، بطوری كه كمترين مقدار انرژی به هدر می رود و كابلها شامل سيم های روكشدار، به صورت يك رشتهای يا چند رشتهای می باشند.
خصوصيات مطلوب برای يك كابل به شرح زير است:

خصوصيات مطلوب برای يك كابل به شرح زير است:

اشغال فضای كم
شكل پذير بودن آن به طور مطلوب
ايجاد كمترين مقاومت الكتريكی در مسير عبور جريان
عايق بندی مناسب

كابلها از مجموعه چند رشته فلزی كه بوسيله عايقی روكش شده اند، ساخته می شوند. چند رشتهای بودن كابلها توانايی انعطاف پذيری آنها را افزايش ميدهد. بعلاوه اگر يكی از رشته های موجود در كابل پاره شود خللی در انتقال جريان الكتريكی بوجود نمی آيد و فقط مقاومت كابل كمی افزايش می يابد. ضمن آنکه با توجه به این مطلب که بیشترین مقدار عبور جریان برق از طریق سطح خارجی فلزات صورت می گیرد، با چندرشته ای کردن کابل، سطح خارجی مؤثر افزایش یافته بنابراین مقاومت کابل کم شده و عبور جریان برق بهتر خواهد شد.
استفاده از کابل های ساختمانی و یا با جنس نامرغوب در خودرو باعث افت ولت بیش از حد مجاز شده و سیستم های برقی و الکترونیکی خودرو را دچار مشکل جدی می نماید. جدول ذیل میزان افت ولت مجاز در کابل ها برای سیستم های برقی 12 ولت و 24 ولت را نشان می دهد.

جدول افت ولت مجاز در سیم‌کشی خودرو

مدارها	بیشترین افت ولت توصیه شده		بیشترین افت ولت مجاز
مدارها	12V	24V	12V	24V
مدار روشنایی
از B سویچ تا لامپ‌هایی با توان مصرفی کمتر از 15W	0/1V	0/1V	0/6V	0/6V
از B سویچ تا لامپ‌هایی با توان مصرفی بیشتر از 15W	0/5V	0/5V	0/9V	0/9V
از B سویچ تا چراغ‌های جلو	0/3V	0/3V	0/6V	0/6V
مدار شارژ
از B+ آلترناتور تا باتری	0/4 V	0/8 V	–	–
کابل استارت	0/5 V	1 V	–	–
اتومات استارت
از ST سویچ تا اتومات	1/4 V	2 V	1/7 V	2/5 V
سهم سایر مصرف‌کننده‌ها، ره‌ها، بوق و …	0/5 V	1 V	1/5 V	2 V

افت ولت مجاز در کابل های

به محض بروز عیب و نقص در سیستم های برقی و الکترونیکی خودرو، ابتدا باید از عملکرد صحیح کابل ها و کانکتورها اطمینان حاصل نمود بدین معنا که دو سر کابل مورد نظر متصل بوده و با افت ولت مجاز جریان برق را منتقل می نماید و از طرفی کانکتور مربوطه سولفات شدگی، لقی و وجود مقاومت زیاد نداشته باشد.
انجام تست سیم کشی خودرو برای تشخیص عیب و همچنین شناسایی جریان برق مثبت، جریان برق منفی و جریان برق سیگنالی توسط مولتی متر و بعضا تست لامپ و همچنین تستر دسته سیم و سیم کشی قابل انجام می باشد.

دوره‌های آموزش برق خودرو داخلی و خارجی ایمگ

تنها مرکز تخصصی آموزش برق خودرو با مدرک دانشگاه صنعتی شریف

می‌خواهم حرفه‌ای بشم

روش تست سیم کشی خودرو با مولتی‌متر

تنظیم مولتی‌متر روی حالت تست بازر (پیوستگی)

سلکتور مولتی‌متر رو روی علامتی شبیه نماد وای‌فای (نشانه تست بازر/پیوستگی) قرار بدید. در این حالت، وقتی دو سر مدار به هم وصل باشن، هم روی نمایشگر عدد تغییر می‌کنه و هم صدای بوق شنیده می‌شه.

مرحله ۱: تست قطعی سیم

قبل از هر بررسی دیگه‌ای، باید مطمئن بشید سیم قطع نشده:

هر دو سر سیم رو جدا کنید (مثلاً سوکت سنسور رو از خود سنسور و سوکت ECU رو از خود ECU)
با کمک شماره پین‌ها، دو سر یک سیم مشخص رو پیدا کنید (مثال: پین ۴۷ کانکتور ECU به پین ۳ کانکتور سنسور MAP وصل می‌شه)
دو پراب مولتی‌متر (روی حالت بازر) رو به دو سر سیم بزنید
اگه بوق زد، یعنی سیم قطع نیست

مرحله ۲: تست اتصال دائم به بدنه یا سیم‌های مجاور

یک پراب (همچنان روی حالت بازر) رو به سیم مورد نظر بزنید
پراب دیگه رو به بدنه موتور/خودرو یا کابل منفی باتری بزنید
اگه بوق زد، یعنی سیم اتصال دائم به بدنه داره

مرحله ۳: تست اتصال کوتاه (تست اهمی)

اگه اتصال کوتاه همراه با مقاومت باشه، تست بازر بوق نمی‌زنه، پس باید تست اهمی هم انجام بشه:

سلکتور مولتی‌متر رو روی حالت اهم (Ω) بذارید
یک پراب رو به سیم و پراب دیگه رو به بدنه/کابل منفی بزنید
اگه عددی نشون داد یعنی اتصال کوتاه هست؛ اگه بی‌نهایت (OL) نشون داد یعنی اتصالی نیست

همین دو تست (بازر و اهم) رو نسبت به سیم‌های مجاور هم تکرار کنید، چون توی دسته‌سیم معمولاً کنار هم قرار دارن و امکان تماس هست.

مرحله ۴: تست ولتاژی

هر دو سوکت (سمت ECU و سمت سنسور) رو دوباره جا بزنید و خودرو رو روشن کنید
سلکتور مولتی‌متر رو روی حالت ولتاژ بذارید
یک پراب رو به بدنه و پراب دیگه رو به سیم بزنید
اگه نزدیک ۱۲ ولت نشون داد، یعنی سیم جایی به مثبت اتصال پیدا کرده و باید محل اتصال پیدا بشه

همون‌طور که دیدید، تشخیص قطعی، اتصال دائم، اتصال کوتاه و ولتاژ سیم با مولتی‌متر یکی از مهارت‌های پایه‌ای عیب‌یابی برقیه. اگه می‌خوای این مهارت رو به‌صورت عملی و روی خودروهای واقعی تمرین کنی، به دوره‌های آموزش برق خودرو داخلی و خارجی ایمگ مراجعه کنید.

سوالات متداول

برای تست قطعی سیم مولتی‌متر رو روی چه حالتی باید بذاریم؟

سلکتور مولتی‌متر رو روی حالت بازر (پیوستگی) بذارید؛ اگه سیم قطع نباشه، هم عدد روی نمایشگر تغییر می‌کنه و هم صدای بوق می‌شنوید.

چطور اتصال دائم سیم به بدنه رو تشخیص بدیم؟

یک پراب مولتی‌متر (روی حالت بازر) رو به سیم و پراب دیگه رو به بدنه موتور یا کابل منفی باتری بزنید؛ اگه بوق زد، سیم اتصال دائم به بدنه داره.

چرا باید هم تست بازر و هم تست اهمی انجام بدیم؟

اگه اتصال کوتاه همراه با مقاومت باشه، تست بازر بوق نمی‌زنه؛ برای همین باید مولتی‌متر رو روی حالت اهم گذاشت تا این نوع اتصالی هم تشخیص داده بشه.

تست ولتاژی سیم چطور انجام می‌شه؟

سوکت‌ها رو جا بزنید، خودرو رو روشن کنید، مولتی‌متر رو روی حالت ولتاژ بذارید و یک پراب رو به بدنه و پراب دیگه رو به سیم بزنید؛ نزدیک ۱۲ ولت نشون‌دادن یعنی سیم به مثبت اتصال پیدا کرده.