دیاگ خودرو دارای ۵ منوی اصلی برای عیبیابی است: شناسایی ایسیو، خواندن خطا، پاککردن خطا، پارامترهای زنده و تست عملگرها. در بخشهای قبلی از سلسله مباحث سلسله آموزشهای رایگان برق خودرو، به بررسی ابزارهای سنجش فیزیکی و کاربرد تسترها پرداختیم. در قسمت پنجم این مجموعه آموزشی، به سراغ تحلیل ویدئوییِ کار با دستگاه عیبیاب (دیاگ) رفتهایم. در این ویدئوی کاربردی، ساختار سختافزاری دیاگها، نحوه ردیابی سوکت خودرو و ۵ سرفصل عملی در خطایابی را به صورت زنده روی خودرو آموزش میدهند.
آنچه در این مقاله خواهید خواند...
آموزش جامع برق خودروهای داخلی و خارجی
در مجموعه آموزشی ایمگ، با آموزش کاملاً عملی و دریافت مدرک معتبر دانشگاه صنعتی شریف، بر سیستمهای الکترونیک خودروهای داخلی و خارجی، نقشهخوانی تخصصی، عیبیابی با دستگاه دیاگ و تعمیرات حرفهای ایسیو (ECU) مسلط شوید و مسیر شغلی خود را به عنوان یک متخصص حرفهای تضمین کنید.
مشاهده سرفصلها و ثبتنام در دوره ←بررسی سختافزاری: دیاگ پورتابل کارگاهی یا تبلتی؟
یکی از نکات کلیدی که در این ویدیوی آموزشی به آن اشاره میشود، انتخاب فرم سختافزاری دستگاه عیبیاب متناسب با شرایط تعمیرگاه است:
- دستگاههای پورتابل کلیددار: این تجهیزات به دلیل بدنه مستحکم و ضربهپذیر، از طول عمر بالایی در محیطهای کارگاهی برخوردارند و در اثر افتادن صدمه نمیبینند. تغییر منو و زبان در این دستگاهها با کلیدهای جهتی انجام میشود.
- دستگاههای تبلتی لمسی (Touch): این مدلها رابط کاربری مدرنتر و سریعتری دارند، اما در برابر ضربه و فشار بسیار حساستر هستند.
از نظر پوشش خودرویی نیز دیاگها به دو دسته شرکتی (تکبرند) و مالتیبرند (چندبرند) تقسیم میشوند که مدلهای مالتیبرند به دلیل پوشش همزمان خودروهای داخلی و خارجی، اولویت اصلی تعمیرکاران هستند.
اگر هنوز دستگاه عیبیاب خود را تهیه نکردهاید و میخواهید تفاوت دقیق مدلهای لپتاپی، تبلتی، پرتابل و برندهای مختلف بازار را بدانید، حتماً مقاله تخصصی انواع دستگاه دیاگ را مطالعه کنید تا بهترین انتخاب را برای کارگاه خود داشته باشید.
ردیابی محل نصب پورت OBD2 روی خودرو
تمام خودروها بدون استثنا برای برقراری ارتباط با دستگاه دیاگ از یک کانکتور مادگی استاندارد به نام پورت OBD یا OBD2 استفاده میکنند.
نکته: برخلاف تصور عموم که محل پورت عیبیابی را همیشه زیر پای چپ راننده میدانند، در خودرویی که در این ویدیو بررسی میشود، پورت OBD2 در انتهای محفظه داشبورد و پشت یک کاور محافظ قرار گرفته است. پس از برداشتن کاور و اتصال کابل دیاگ، با باز کردن سوئیچ، جریان برق دستگاه برقرار میشود.
تحلیل ۵ عملکرد اصلی در منوی عیبیابی ایسیو
پس از ورود به یونیت مورد نظر (مانند ECU موتور، گیربکس اتوماتیک یا ترمز ABS)، عملکرد تخصصی تعمیرکار در ۵ منوی اصلی آغاز میشود که در ویدئو به صورت عملی نمایش داده شدهاند:
-
منوی شناسایی ایسیو (ECU ID)
استخراج اطلاعات پایه کامپیوتر خودرو شامل نسخه سختافزاری، ورژن برنامه نرمافزاری و کد VIN. این بخش در فرآیند ریمپ و دانلود فایل اهمیت بالایی دارد.
-
منوی خواندن خطاها (Read Fault Codes)
نمایش زنده خطاهای ثبتشده در حافظه یونیت. تعمیرکار باید بتواند موقت (Spasmodic) یا دائم (Permanent) بودن خطا را تشخیص دهد تا اولویت رفع عیب مشخص شود.
-
منوی پاک کردن خطاها (Clear Fault Codes)
حذف کدهای خطا از حافظه ایسیو. توجه داشته باشید که این منو عیب فیزیکی را برطرف نمیکند، بلکه باید پس از عملیات تعمیر یا تعویض قطعه از آن استفاده کرد.
-
منوی پارامترهای زنده (Live Data)
حیاتیترین بخش برای عیبیابی پیشرفته، آموزش پارامتر خوانی دیاگ است. در این منو، مقادیر عددی سنسورها (دمای آب، فشار هوا، سنسور اکسیژن و…) نمایش داده میشود. مهارت تعمیرکار حرفهای در تفسیر همین اعداد است که مبانی تحلیل این اعداد را در ویدیوهای بعدی ایمگ بررسی خواهیم کرد.
-
تست عملگرها (Actuator Test)
فرمان به قطعات اجرایی خودرو (مانند راه اندازی دور کند و تند فن خنککننده) بدون نیاز به روشن کردن موتور، جهت اطمینان از سلامت سیمکشی و خود قطعه.
برای مشاهده تصاویر واقعی منوی خودروهای داخلی (مانند پژو و سایپا) و تشریح کامل کدهای استاندارد OBDII، پیشنهاد میکنیم به مقاله جامع آموزش کار با دستگاه دیاگ در مجله ایمگ مراجعه فرمایید.
جدول مقایسه فرآیند عیبیابی دیجیتال و فیزیکی در خودرو
دستگاه دیاگ (عیبیاب)
کدهای خطا (DTC)، پارامترهای زنده ایسیو و وضعیت شبکه مالتیپلکس
تحلیل کدهای خطا، بررسی عملکرد کلی سیستم و تست عملگرها (فن، انژکتور و…) بدون باز کردن قطعه
لامپ تست استاندارد (تستر دو رنگ)
پالسهای الکتریکی لحظهای، پایههای مثبت (12V) و منفی (بدنه)
بررسی سلامت فیزیکی سیمکشی، اطمینان از قطع نبودن مدارها و وجود پالس در سوکت قطعات
کار با دستگاه دیاگ به شما کدهای خطا و پارامترهای دیجیتال را نشان میدهد؛ اما برای تست سریع ولتاژ، پالس و قطعی سیمکشی بدون نیاز به باز کردن کل داشبورد یا سیمکشی، ابزاری پیشرفتهتر و سریعتر از تسترها و مولتیمترهای معمولی وارد کارگاهها شده است. پیشنهاد میکنیم در بخش بعدی این دوره، مقاله تخصصی آموزش رایگان برق خودرو – مولتیپراب و کاربرد آن را مطالعه کنید تا با نحوه کاربری این ابزار همهکاره در کسب و کار خود آشنا شوید. تسلط بر ابزارهایی مثل دستگاه دیاگ و لامپ تست، بخش مهمی از مهارتهای عملی عیبیابی است که بهطور کامل و تخصصی در دوره برق خودرو ایمگ آموزش داده میشود.
سوالات متداول در آموزش منوهای دیاگ خودرو
پورت OBD2 خودرو کجاست و چطور آن را پیدا کنیم؟
محل استاندارد این پورت در اکثر خودروها سمت راننده، زیر داشبورد و بالای پای چپ راننده است. اما در برخی خودروها (مانند خودروی بررسیشده در ویدئوی این صفحه) پورت عیبیابی در انتهای محفظه داشبورد و پشت یک کاور محافظ قرار دارد.
تفاوت اصلی دیاگهای پورتابل دکمهای و تبلتی در چیست؟
مدلهای پورتابل معمولی سختافزار بسیار سختجان و مقاومی در برابر ضربه و افتادن در محیط کارگاهی دارند و منوهای آنها با دکمه جابهجا میشود. در مقابل، دیاگهای تبلتی کاملاً لمسی (Touch) و سریعتر هستند، اما صفحه نمایش آنها در برابر ضربه بسیار حساس و آسیبپذیر است
آیا پاک کردن کدهای خطا به معنی رفع عیب خودرو است؟
خیر؛ منوی پاک کردن خطا صرفاً کدهای ثبتشده در حافظه ایسیو را حذف میکند. اگر قطعه یا سیمکشی معیوب باشد، خطا بلافاصله یا پس از کمی رانندگی دوباره ظاهر میشود. این منو باید حتماً پس از تعمیر فیزیکی یا تعویض قطعه استفاده شود.
برای یادگیری پارامترخوانی دیاگ از کجا شروع کنیم؟
در منوی پارامترها (Live Data)، دیتای زنده سنسورها مثل دمای آب و فشار منیفولد نشان داده میشود. گام اول، شناخت این منو در دستگاه است که در این ویدئو معرفی شد؛ در قسمتهای بعدی این دوره، به صورت تخصصی نحوه تفسیر این اعداد و تحلیل رفتار موتور را آموزش خواهیم داد.
























