آموزش رایگان برق خودرو – مبانی سیستم برق خودرو

برای هر بخشی از آموزش‌ها احتیاج به یک سری کلمات کلیدی و یک سری اصول و قوانین پایه نیاز هست در این آموزش ما سعی میکنیم که این قوانین را به صورت بسیار مختصر و کاربردی بیان کنیم دانستن این موارد ضروری هست قبل از اینکه هر فعالیت عملی رو روی خودرو انجام بدیم باید مفاهیم و کلماتی کلیدی رو بشناسیم قبل از هر چیزی با ساختار جزئی از فرم و شکل عناصر آشنا شویم.

معمولا عناصر از مولکول‌ها تشکیل شدند و مولکول‌ها از اتم‌ها، اتم‌ها خودشون شامل اجزای مختلفی هستند مهمترین قسمت اتم‌ها الکترون نام دارد. الکترون‌ها عضو مهمی در مجموعه برق خودرو هستند فرم‌های مختلفی برای نمایش الکترون‌ها وجود داره عموما ساده ترین فرم منظومه‌ای یا فرم سیاره‌ای است که مثل منظومه شمسی اون رو یک قسمت مرکزی به نام هسته و یک قسمت دور یا اطراف به نام الکترون میتوانیم در نظر بگیریم.
لایه لایه الکترون‌ها در این مجموعه قرار گرفتند. اگر بخواهیم یک فرم مهمی از انتقال الکترون‌ها هم داشته باشیم حرکت الکترون‌ها از یک اتم به اتم دیگه اتفاق می افتد.
ساده ترین تعریف برای برق یا الکتریسته، حرکت الکترون‌ها است. الکترون‌ها از جایی که مازاد الکترون وجود داره حرکت می‌کنند و به جایی که کمبود الکترون وجود داره می‌رسند این مسیر در واقع مسیر جریان برق خواهد بود همانطور که در فیلم آموزشی مشاهده کردید.میتوانید ببینید که از سمت منفی الکترون‌ها جابجا شده و به سمت مثبت هدایت میشوند.
البته که این جریان یک جریان برق دی سی است که بیشتر راجع بهش صحبت خواهیم کرد.
ممکنه که همین جا یک تناقضی را مشاهده کنید که آن چیزی که مد نظر عموم هست، حرکت الکترون‌ها از سمت مثبت به سمت منفی است. اما در واقع عکس این مجموعه اتفاق میفته یعنی الکترون‌ها از سمت منفی به سمت مثبت هدایت میشنوند. وآن جاهای خالی هستند که از سمت مثبت به سمت منفی حرکت می‌کنند اگر در فیلم آموزشی دقت کنید، خواهید دید که حفره ها از سمت مثبت به سمت منفی حرکت می‌کنند و حرکت الکترون ها از سمت منفی به سمت مثبت است. به صورت عمومی ما جریان را از مثبت به منفی در نظر میگیریم و یک جریان قراردادی هست.
در مدارهایی که از جریان برق متناوب استفاده می‌کنند حرکت به صورت تناوبی در لحظه بر اساس جریان متناوب تغییر میکند که با توجه به اینکه در خودرو برق متناوب باهاش زیاد سر کار نداریم از توضیحات مربوط به اون هم پرهیز میکنیم

حرکت الکترون‌ها فرم خاصی داره و نکته‌ای بسیار مهم اینه که با وجود یک جریان متداول از مثبت به منفی و یک جریان واقعی که حرکت الکترون‌ها رو از منفی به مثبت نشان میدهد. همانطور که در فیلم مشاهده می‌کنید می‌توان:
یک باتری که در نقش تولید کننده است
یک لامپ که در نقش مصرف کننده است
یک فیوز که در نقش کنترل کننده قرار گرفته است
این سه جزء اصلی یعنی تولید کننده مصرف کننده و کنترل کننده توسط سیم کشی یا دسته سیم یا درخت سیم به هم متصل میشوند. بنابراین به صورت کلی ما میتوانیم بگیم یک مدار در هر جایی از جمله خودرو دارای چهار جز اصلی است .فرم قرار گرفتن مدار یک فرم خاصی است اینجا ما یک باتری داریم یک لامپ داریم و یک کلید که نقش کنترل کننده رو دارد. جریان برق مثبت از سمت مثبت باتری میاد و وارد لامپ میشود بعد از خروج از لامپ به کلید میرسه و از کلید که به سمت منفی هدایت میشود. این در حالی است که در قسمت دیگر فیلم آموزشی محل قرار گرفتن کلید متفاوت شده و به جای اینکه در سمت منفی قرار بگیرد در سمت مثبت قرار گرفته هر دو مدل از این مدارها در خودرو وجود دارند. شکل سمت چپ را به مدارهای مثبت کنترل و شکل سمت راست را به مدارهای منفی کنترل میشناسیم هر کدام از این مدل مدارها یک سری مزایا یک سری معایب دارند بنابراین در خودروها یا هر جای دیگه. زمانی که ما نیاز داریم از مزایای هر کدوم از اینها استفاده کنیم از اون مدل استفاده میکنیم مثلا شما در نظر بگیرید که ما مدارهای بوقی داریم که مثبت کنترل هستند یعنی برق مثبت اول به کلید بوق یا شاستی بوق داده میشه بعد به در واقع مصرف کننده دستگاه بوق هست متصل میشود یا اینکه نه در بعضی مدل های دیگه جریان برق مثبت مون به بوق داده میشه از بوق به کلید بوق و در نهایت بدنه میشود.
نکته بسیار مهمی که در مدارهای الکتریکی وجود دارد. اینه که مدار باید کامل بشه یعنی از جایی که شروع میشود که ما حالا سمت مثبت تولید کننده در نظر میگیریم باید چرخش انجام بشه از تولید کننده مصرف کننده کنترل کننده در نهایت مجددا به تولید کننده برسه که به یک مدار کامل می گوییم. هر جای مدار قطع شدن اتصالی به وجود بیاد مشکل در مدار خواهد بود.
برای اینکه با مفاهیم برق آشنا بشویم کلمات کلیدی خیلی زیادی توی این مجموعه برق خودرو یا الکتریسیته خودرو یا الکترونیک خودرو هست سعی میکنیم مرحله به مرحله گام به گام با این مجموعه آشنا شویم.
ولتاژ یا اختلاف پتانسیل الکتریکی را می‌توان معادل فشار در نظر بگیریم یعنی یک نیرویی هست، که باعث حرکت الکترون‌ها از یک سمت به سمت دیگه می شود . آن چیزی که باعث حرکت الکترون ها می شود نیرو است بنابراین اگر عامل حرکت الکترون ها را تعریف ولتاژ بدانیم تعریف خیلی ساده و معقولی خواهد بود با این تعریف مطابق فیلم آموزشی، معادل سازی آن با یک جریان آب قابل مشاهده است .همونطور که مشاهده می‌شود در منبع سمت چپ مقدار آب بیشتری و در منبع سمت راست مقدار آب کمتری وجود دارد. یعنی بین سطح این دو منبع اختلاف سطح وجود دارد. که اگر شیر بین این دو منبع باز شود آب از جایی که سطح بالاتری هست به سمت سطح پایین تر حرکت میکند. این جریان تا زمانی که حرکت یا در واقع سطح بین دو منبع مساوی شوند ادامه پیدا می کند. همین اتفاق در مدار الکتریکی هم می افتد. اگر در فیلم دقت کنید یک باتری یک کلید و یک لامپ وجود دارد تا زمانی لامپ روشن خواهد که اختلاف پتانسیل بین سمت مثبت باتری و سمت منفی باتری در حدی باشه که بتواند الکترون ها عبور کند.
مثلاً همانطور طور که می‌دانید زمانی که باتری تمام میشود این اختلاف پتانسیل از بین میرود. بنابراین حرکت الکترون ها را نخواهیم داشت و مصرف کننده ها عبور نخواهند کرد. نکته بسیار مهمی که می توان به آن اشاره کرد اینکه با این روش میتوانیم عیب یابی را انجام دهیم که در ویدئوهای آموزشی آینده در مورد آن کاملا صحبت خواهیم کرد.
به طور کلی بعضی از مدارها به طور ذاتی این گونه هستند. مانند:
مجموعه چراغ دینام
چراغ باتری
چراغ شارژ
همانطور که می‌دانید وقتی سوئیچ رو باز میکنیم چراغ دینام و باتری یا شارژ به مفهوم بررسی سیستم روشن و با خاموش شدن موتور خاموش می شود.اما در حالت عادی با روشن شدن موتور این لامپ مجددا خاموش میشود. در اینجا مدار طوری طراحی شده است که در لحظه روشن شدن موتور اختلاف پتانسیل دو سر لامپ ما مساوی شود.در نتیجه هیچ جریان برقی از لامپ ها عبور نمیکنه و لامپ خاموش میشود اگر در زمان روشن بودن موتور این لامپ روشن بماند نشانه وجود اختلاف پتانسیل در طرفین لامپ است که نشانه خرابی در مدار شارژ است

آمپر در برق خودرو

یکی دیگر از مفاهیم بسیار مهم در برق خودرو، بحث آمپر است. آمپر یا همان شدت جریان که به معنی مقدار الکترون‌های عبوری گفته می شود بنابراین هرچه مقدار الکترون و حجم الکترون بیشتر باشد شدت جریان نیز بیشتر خواهد بود. شدت جریان کاملا وابسته به مصرف کننده است. یعنی یک مصرف کننده شدت جریان کم و یک مصرف کننده شدت جریان زیادی نیاز دارد تولید کننده موظف هست که این شدت جریان را تامین کند.

مقاومت در برق خودرو

از دیگر مفاهیم کلیدی در برق خودرو بحث مقاومت است مقاومت مانع حرکت الکترون هاست هر چیزی که به هر روشی جلوی حرکت الکترون ها را به صورت عادی بگیرد مانع حرکت الکترون ها نامیده می شود. که این موانع میتواند یک ماده نارسانا مانند چوب باشد یا اینکه در واقع قطعی در مدار ایجاد بشه یا عبور مدار یا عبور الکترون‌ها را کند کند که همه اینها تحت عنوان کلی مقاومت در مدار شناخته میشنوند. دقت داشته باشید، مقاومت ها همیشه مفهوم منفی ندارند به طوری که بعضی مواقع با هدف مشخص مقاومت در مدار ایجاد می شود تا بتوان مدار رو کنترل کرد. به طور مثال وظیفه مقاومت در مدار خانواده هایی که تک فن و یا دو دور هستند تغییر سرعت فن در حالت دور کند است. که این یک نوع خاصیت مفید است .البته از خواص منفی مقاومت هم می توان سولفاته یا کثیف شدن سر باطری اشاره کرد
با توجه به فیلم آموزشی فرم مقاومت رو هم می‌توانیم ببینیم که در این شکل مقاومت، مقاومت کمی هست و جریان به راحتی عبور میکند و در قسمت دیگر مقاومت مقاومت زیادی هست و جریان به سختی عبور میکند که میتواند عامل بررسی شونده در یک مدار باشد مثلا میبینید که چیزی بد کار میکنه یکی از دلایلش اینه که مقاومت در مدار افزایش پیدا کرده است.
ارتباط بین این سه جزء مهم یعنی ولتاژ، جریان و مقاومت را طی یک رابطه بسیار ساده و مهم تحت عنوان کلی قانون اهم شناخته می شود که بیان کننده ولتاژ برابر است با حاصل ضرب مقاومت در شدت جریان که میتوانیم فاکتورها رو هم با هم جابجا کنیم .
نکته حائز اهمیت این است که در یک مدار ساده ولتاژ به تولید کننده وابسته است . مانند همین مداری که مشاهده میکنید یک تولید کننده مانند باتری و یک مصرف کننده مانند لامپ، مصرف کننده باید با ولتاژ باتری خودش رو تطبیق دهد که در این مسیر یا روشن می شود یا نمی تواند این تطبیق را انجام دهد و لامپ روشن نمی شود.
همینطور در مورد آمپر می توان گفت که آمپر توسط مصرف کننده کشیده میشود بنابراین تولید کننده یعنی باتری یا دینام وظیفه تامین شدت جریان مصرف کننده است . مقاومت باعث تعادل بین شدت جریان و آمپر است که تاثیر اصلی افزایش و کاهش بر روی ولتاژ بیشتر دیده که متناسب با آن شدت جریان هم تغییر خواهد کرد

توان در برق خودرو

از دیگر مفاهیم کلیدی در آموزش برق خودرو بحث توان است. که به صورت عامیانه به قدرت یا زور ترجمه می شود یعنی قدرت یا زور آن مصرف کننده یا تولید کننده چقدر است معمولا واحد توان بر حسب وات هست که به صورت حاصل ضرب ولتاژ در شدت جریان الکتریکی محاسبه می شود. این چهار مفهوم اصلی یعنی ولتاژ شدت جریان یا آمپر مقاومت یا اهم توان یا وات. عامل اصلی بررسی ما برای صحت یا عدم صحت مدارها خواهد بود تا اینجا در مورد مفاهیم و کلمات کلیدی مهم در برق صحبت کردیم در ویدیوی بعدی روش های اندازه گیری این مجموعه رو با هم مرور خواهیم کرد..