انواع سیستم های خودرو – ۷ مکانیزم اصلی که هر خودرویی دارد

خودرو از ۷ سیستم اصلی تشکیل شده است: موتور، انتقال قدرت، ترمز، فرمان، تعلیق، سیستم‌های الکتریکی و سیستم‌های ایمنی. شناخت این سیستم‌ها پایه تشخیص عیب، تعمیر و کارشناسی خودرو است؛ همان مفاهیمی که در دوره‌های آموزش مکانیک خودرو به صورت عملی تدریس می‌شوند.

در جدول زیر، ۷ سیستم اصلی خودرو با خلاصه دسته‌بندی آن‌ها آمده است.

دنیای مهندسی خودرو مجموعه‌ای از سیستم‌های پیچیده است که در کنار هم حرکت، ایمنی و رفاه ما را تضمین می‌کنند. شناخت انواع سیستم های خودرو نه تنها برای تعمیرکاران و متخصصان، بلکه برای هر مالکی که به دنبال نگهداری بهتر از اتومبیل خود است، یک ضرورت محسوب می‌شود.

هر مکانیزم خودرو وظیفه خاصی بر عهده دارد؛ از تولید قدرت در موتور گرفته تا مهار آن در سیستم ترمز و ایجاد پایداری در سیستم تعلیق. در این مقاله که بخش اول از سری مبانی مکانیک مجموعه آموزشی ایمگ است، قصد داریم ۷ مکانیزم اصلی را کالبدشکافی کرده و با دسته‌بندی‌های استاندارد آن‌ها آشنا شویم.

موتور خودرو و انواع آن

موتور خودروهای سواری از نوع موتورهای درون‌سوز است؛ یعنی سوخت داخل خود موتور می‌سوزد و انرژی حاصل از آن مستقیماً به حرکت تبدیل می‌شود.

• انواع موتور از نظر ساختمان مکانیکی

الف – رديفي
ب – V شكل
پ – خوابيده
ت – W يا خورجيني
ث – ستاره اي

• انواع موتور از نظر فرآیند ترمودینامیکی

الف – دوزمانه
ب – چهارزمانه
پ – شش زمانه
ت – دوار
ث – جت و توربيني

• انواع موتور از نظر نوع سوخت

الف – بنزين
ب – گازوئيل
پ – LPG
ت – CNG
ث – هيدروژن

2- سیستم انتقال قدرت و انواع آن :

یکی دیگر از انواع مکانیزم خودرو سیستم انتقال قدرت است که می توان به شرح زیر دسته بندی نمود :

• انواع جعبه دنده :

الف – اتوماتيك
الف – 1 – اتوماتيك مرحله ای
الف – 2 – اتوماتيك پيوسته (CVT)
ب – معمولي ( دستي )

• چیدمان اجزای انتقال قدرت در خودروهای جلو محرک، عقب محرک و چهارچرخ محرک

الف – عقب محرك  (RD)شامل :
كلاچ – جعبه دنده – ميل گاردان – چهار شاخه گاردان – ديفرانسيل – پلوس ها – چرخ ها
ب – جلو محرك (FD) شامل :
كلاچ- جعبه دنده – ديفرانسيل – پلوس ها – چرخ ها
پ – چهارچرخ محركWD) 4( شامل :
كلاچ- جعبه دنده – جعبه دنده كمك – ديفرانسيل مركزي – ميل گاردان عقب و جلو – ديفرانسيل عقب و جلو – پلوس هاي عقب و جلو – چرخ هاي عقب و جلو

3- سيستم ترمز خودرو :

در دیدگاه کلی سیستم ترمز را می‌توان به شرح زیر دسته بندی نمود :

الف – كاسه اي در چرخ هاي عقب
ب – ديسكي در چرخ هاي جلو يا هرچهار چرخ

4- سيستم فرمان خودرو :

• انواع سیستم فرمان از نظر انتقال نیرو

الف – دستي
ب – هيدروليكي
پ – الكتروهيدروليكي
ت – الكتريكي

• انواع جعبه فرمان

الف – ساچمه در گردش
ب – چرخ دنده شانه ای
پ – غلتکی
ت – تاج خروسی
ث – انگشتی

5- سيستم تعليق خودرو :

از انواع مکانیزم خودرو می توان به سیستم تعلیق خودرو اشاره کرد که از دیدگاه‌های زیر می توان آن را دسته بندی نمود:

• انواع سیستم تعلیق از نظر مکانیزم

الف – طبق دار دوبل
ب – مك فرسون
پ – بازوي كشنده
ت – آونگي مركب
ث – شبه بازوي كشنده

• انواع سیستم تعلیق از نظر ارتعاش

الف – غيرفعال
ب – نيمه فعال
پ – فعال

از دیدگاه ارتعاشی اجزاء سیستم تعلیق به شرح ذیل می باشند :

• فنر که دارای انواع  شمشی ، مارپيچی ، پيچشي و هوايي می باشد
• دمپر(كمك فنر ) که دارای دو نوع هيدروليكي و هيدروليكي-گازي می باشد

سه سیستم ترمز، فرمان و تعلیق در عمل به هم وابسته‌اند و عیب‌یابی و تعمیر آن‌ها در کنار هم، در دوره جلوبندی‌سازی، ترمز و فرمان به‌صورت عملی آموزش داده می‌شود.

6- سيستم های الكتريكی خودرو :

این سیستم ها دارای گستردگی زیادی بوده و در قسمت های مختلف خودرو مانند جرقه زني ، روشنايی ، هشداری ، اخباری و غیره می باشد.

7-سیستم‌های ایمنی فعال و غیرفعال خودرو

در خودرو از دو نوع ایمنی فعال و غیر فعال به شرح زیر استفاده می شود :
الف – ایمنی غير فعال مانند كيسه هوا ، كمربند ايمني و غیره
ب – ایمنی فعال مانند ABS ، ESP ،TCS و غیره

در خودروهای امروزی، بخش زیادی از این مدارها دیگر به‌صورت مستقیم با کلید و رله کار نمی‌کنند و از طریق یونیت‌های کنترل الکترونیکی و شبکه مالتی‌پلکس فرمان می‌گیرند؛ به همین دلیل عیب‌یابی آن‌ها به شناخت نقشه‌های الکتریکی و ابزار دیاگ نیاز دارد که پایه اصلی دوره‌های برق خودرو است.

سوالات متداول درباره سیستم‌های خودرو:

خودرو از چه سیستم‌هایی تشکیل شده است؟

خودرو از ۷ سیستم اصلی تشکیل می‌شود: موتور (قوای محرکه)، انتقال قدرت، سیستم ترمز، سیستم فرمان، سیستم تعلیق، سیستم‌های الکتریکی و سیستم‌های ایمنی. هر کدام وظیفه مشخصی در عملکرد خودرو دارند.

مکانیزم در خودرو به چه معناست؟

مکانیزم در خودرو به مجموعه اجزای مکانیکی و الکترونیکی گفته می‌شود که با هم یک عملکرد مشخص را انجام می‌دهند؛ مثلاً مکانیزم ترمز شامل کلیه قطعاتی است که با همکاری هم خودرو را متوقف می‌کنند.

انواع سیستم تعلیق خودرو کدامند؟

سیستم تعلیق از نظر مکانیزمی به پنج نوع تقسیم می‌شود: طبق‌دار دوبل، مک‌فرسون، بازوی کشنده، آونگی مرکب و شبه بازوی کشنده. از نظر ارتعاشی نیز به سه دسته غیرفعال، نیمه‌فعال و فعال تقسیم‌بندی می‌شود.

تفاوت ایمنی فعال و غیرفعال در خودرو چیست؟

ایمنی فعال سیستم‌هایی هستند که از وقوع تصادف جلوگیری می‌کنند، مانند ABS، ESP و TCS. ایمنی غیرفعال در لحظه تصادف وارد عمل می‌شود و آسیب به سرنشینان را کاهش می‌دهد، مانند کیسه هوا و کمربند ایمنی.

جعبه دنده خودرو چه انواعی دارد؟

جعبه دنده به دو نوع اصلی تقسیم می‌شود: دستی (معمولی) و اتوماتیک. نوع اتوماتیک خود به دو دسته مرحله‌ای و پیوسته (CVT) تقسیم می‌شود.

سیستم انتقال قدرت خودرو چه انواعی دارد؟

سیستم انتقال قدرت از نظر چیدمان به سه نوع جلو محرک (FD)، عقب محرک (RD) و چهارچرخ محرک (4WD) تقسیم می‌شود. در خودروهای جلو محرک، قدرت از کلاچ و جعبه دنده مستقیماً به دیفرانسیل و پلوس‌های جلو می‌رسد، اما در خودروهای عقب محرک، میل گاردان قدرت را به دیفرانسیل عقب منتقل می‌کند.

سیستم‌های الکتریکی خودرو شامل چه بخش‌هایی است؟

سیستم‌های الکتریکی خودرو شامل مدارهای جرقه‌زنی، روشنایی، هشداری و اخباری است و در کنار آن‌ها سیستم استارت و شارژ، برق موردنیاز خودرو را تأمین می‌کنند. در خودروهای جدید، بخش زیادی از این مدارها از طریق یونیت‌های کنترل الکترونیکی و شبکه مالتی‌پلکس کنترل می‌شوند.