انواع سنسور در سیستم تهویه مطبوع اتوماتیک خودرو

امروزه سیستم‌های تهویه مطبوع اتوماتیک با هدف کاهش مصرف سوخت، کاهش آلایندگی و افزایش چشمگیر راحتی سرنشینان در خودروهای مدرن به کار گرفته می‌شوند. در این سیستم‌ها، سنسورهای هوشمند وظیفه پایش دقیق عوامل محیطی را بر عهده دارند تا با کمترین استهلاک قطعات، دمای کابین را در حالت بهینه نگه دارند. اما این قطعات کجا هستند؟ از سنسور تابش نور خورشید پژو پارس گرفته تا سنسور روی داشبورد دنا و سنسور دمای محیط ۲۰۶، هر یک نقشی حیاتی در تنظیم خودکار کولر ایفا می‌کنند. در این مقاله به معرفی انواع سنسورهای کولر خودرو، محل نصب و علائم خرابی آن‌ها می‌پردازیم.

• سنسور باران
• سنسور نور خورشید
• سنسور دمای هوای محیط
• سنسور دمای هوای داخل کابین
• سنسور دمای سطح اواپراتور
• سنسور دمای مایع خنک کننده موتور
• سنسور فشار گاز کولر

سنسور باران و نقش آن در تهویه هوشمند (پژو ۲۰۶، ۲۰۷ و پارس)

سنسور باران از نوع فتوکوپلر یا زوج نوری می‌باشد که با ارسال نور و دریافت میزان انعکاس آن قادر به تعیین میزان بارش باران روی سطح شیشه جلوی خودرو می باشد، در صورت وجود که البته در خودروهای پژو 206، 207 و پارس ساخت ایران استفاده نشده است، در پایه آینه نصب شده در کابین خودرو قرار می گیرد و بارش باران را مورد پایش قرار می‌دهد و از طریق ارسال اطلاعات توسط شبکه و سیستم مالتی پلکس، هم برف پاکن می تواند به صورت اتوماتیک به فعالیت خود ادامه دهد و هم سیستم تهویه اتوماتیک می‌تواند نسبت به کنترل دمای هوای داخل کابین و همچنین کنترل دریچه‌های تهویه هوا به منظور تنظیم نحوه گردش هوای داخل کابین برای پیشگیری از بخارگرفتگی شیشه‌ها یا انجام فرآیند مه زدایی و بعضا فعال کردن گرمکن شیشه عقب و راه اندازی همزمان کولر و بخاری اقدام می‌کند.

سنسور تابش نور خورشید پژو پارس کجاست و چه وظیفه‌ای دارد؟

این نوع از سنسور کولر خودرو بر روی محصولات جدید ایران خودرو از قبیل پژو پارس، دنا و تارا که مجهز به سیستم تهویه مطبوع اتوماتیک هستند نصب می گردد که محل نصب آن  بر روی سطح بالایی داشبورد و زیر شیشه جلوی خودرو می‌باشد تا قادر باشد به راحتی نحوه و میزان تابش نور خورشید را اندازه گیری کند. اطلاعات این سنسور به واحد کنترل سیستم تهویه مطبوع اتوماتیک ارسال می‌گردد و از طریق پردازش این اطلاعات میزان دور فن تهویه و همچنین نحوه گردش هوای داخل کابین در حالت استفاده از کولر یا بخاری تنظیم می گردد.

سنسور کولر خودرو از نوع سنسور نور خورشید

سنسور دمای هوای محیط (علائم خرابی و محل نصب سنسور دمای محیط پژو پارس و ۲۰۶)

سنسور دمای هوای محیط که در خودروهایی مثل پژو پارس و ۲۰۶ زیر قاب آینه سمت سرنشین نصب می‌شود، این سنسور از نوع مقاومت الکتریکی با ضریب دمایی منفی یا NTC(Negative Temperature Coefficient resisror) می باشد که با افزایش دما، مقاومت الکتریکی آن کاهش می یابد. محل نصب این سنسور در زیر قاب آینه سمت سرنشین خودرو می باشد تا در معرض تابش مستقیم نور خورشید قرار نداشته باشد و بتواند دمای سایه را اندازه گیری کند.

اطلاعات این نوع از سنسور کولر خودرو به واحد کنترل سیستم تهویه مطبوع اتوماتیک ارسال می گردد تا با مقایسه دمای محیط بیرون کابین، دمای هوای محیط داخل کابین و دمای هوای کابین درخواستی توسط راننده نسبت به کنترل دور فن تهویه و تنظیم دریچه های گردش هوای کابین اقدام نماید

سنسور کولر خودرو از نوع دمای هوای محیط

سنسور روی داشبورد دنا چیست؟ (بررسی سنسور دمای داخل کابین)

 سنسور دمای داخل کابین که در اکثر خودروها از جمله دنا، تارا و ۲۰۶ از نوع مقاومت الکتریکی با ضریب دمایی منفی یا NTC(Negative Temperature Coefficient resisror) می باشد. محل نصب این سنسور عمدتا در فضای داشبورد می باشد تا بدون اینکه در معرض وزش هوای سیستم تهویه مطبوع یا نور خورشید قرار گیرد، قادر باشد دمای هوای محیط را به درستی اندازه گیری نماید.

اطلاعات این سنسور به واحد کنترل سیستم تهویه مطبوع اتوماتیک ارسال می گردد و این واحد کنترل با مقایسه اطلاعات دریافتی از سنسورهای دمای هوای محیط، دمای هوای داخل کابین و دمای هوای کابین درخواستی توسط راننده نسبت به کنترل دور فن و وضعیت دریچه های تهویه مطبوع اقدام می کند. هر چقدر اختلاف دمای محیط بیرون کابین و محیط داخل کابین بیشتر باشد، واحد کنترل دور فن تهویه را افزایش می دهد و با نزدیک شدن تدریجی دمای هوای کابین با مقدار تعیین شده توسط راننده، دور فن تهویه کاهش می یابد.

سنسور دمای هوای داخل کابین

سنسور اواپراتور تارا و پژو پارس؛ علت یخ‌زدگی و قطع شدن کولر

سنسور دمای سطح اواپراتور که در خودروهایی مانند تارا و پژو پارس نقشی حیاتی دارد، از نوع مقاومت الکتریکی با ضریب دمایی منفی یا NTC(Negative Temperature Coefficient resisror) می باشد. محل نصب این سنسور در مجاورت سطح اواپراتور می باشد و وظیفه آن ارسال اطلاعات دمای سطح اواپراتور به واحد کنترل سیستم تهویه مطبوع می باشد. با فعال شدن کولر خودرو به مرور سطح اواپراتور کولر رطوبت موجود در کابین خودرو را جذب کرده و سطح آن پوشیده از رطوبت می شود و با طولانی شدن فعالیت سیستم کولر، اواپراتور و شیر انبساطی دچار یخ زدگی می شوند.

در صورتیکه اواپراتور دچار یخ زدگی شود، هوای کابین که توسط فن تهویه در حال گردش می باشد نمی تواند از کانال های اواپراتور عبور کند ضمن اینکه یخ روی اوپراتور به عنوان عایق عمل کرده و اجازه تماس هوای کابین با فلز اواپراتور را نداده و بنابراین راندمان خنک کننده‌گی کولر کاهش یافته ضمن آنکه باعث تولید بوی نامطبوع می گردد، بدین منظور هر زمانی که اطلاعات ارسالی از سنسور کولر خودرو از نوع دمای سطح اواپراتور به واحد کنترل تهویه مطبوع حاکی از نزدیک شدن دمای اواپراتور به حدود صفر درجه سانتیگراد باشد، واحد کنترل، کلاچ مغناطیسی کمپرسور کولر را قطع می کند تا مایع مبرد کمتری وارد اواپراتور شده و دمای اوپراتور افزایش یابد و منجر به پیشگیری از یخ زدن اواپراتور گردد.

سنسور دمای سطح اواپراتور

 سنسور دمای مایع خنک کننده موتور (رابطه سنسور دمای آب (ECT) با عملکرد کولر خودرو)

که از نوع مقاومت الکتریکی با ضریب دمایی منفی یا NTC(Negative Temperature Coefficient resisror) می باشد و محل نصب آن عمدتا بر روی هوزینگ ترموستات یا مسیر مایع خنک کننده داغ خروجی از سرسیلندر می باشد. در خودروهایی مانند پژو 405 که پیش از این مجهز به تکنولوژی شبکه و مالتی پلکس نبودند از سه سنسور کولر خودرو از نوع دمای مایع خنک کننده استفاده می شد تا اطلاعات دمای مایع خنک کننده را در اختیار بخش های ذیل قرار دهند:

• واحد کنترل الکترونیکی موتور یا ECU
• کنترل یونیت فن های خنک کننده موتور
• نمایشگر دمای مایع خنک کننده در داشبورد یا پشت آمپر

 در خودروهایی مانند پژو 206 یا دنا که مجهز به تکنولوژی شبکه و سیستم مالتی پلکس هستند، صرفا از یک سنسور دمای مایع خنک کننده در نزدیکی هوزینگ ترموستات استفاده می شود تا دمای مایع خنک کننده را اندازه گیری نماید. اطلاعات این سنسور پس از ارسال به ECU موتور بر روی شبکه قرار گرفته و از طریق سیستم مالتی پلکس در اختیار پشت آمپر و سیستم تهویه مطبوع اتوماتیک قرار می گیرد. در صورتیکه دمای مایع خنک کننده بیش از مقدار مجاز تعیین شده باشد، واحد کنترل سیستم تهویه مطبوع خودرو ، کلاچ مغناطیسی کمپرسور کولر را قطع می کند تا مقداری از بار اعمالی به موتور خودرو کاهش یافته و با تداوم عملکرد فن های خنک کننده موتور، دمای مایع خنک کننده کاهش یافته و در محدوده نرمال قرار گیرد.

سنسور دمای مایع خنک کننده موتور

سنسور فشار گاز کولر یا کلید سه کاره؛ محافظ هوشمند مدار

سنسور فشار گاز کولر خودرو در خودروهای پژو 405، پارس و سمند از نوع سوئیچ سه مرحله ای می باشد ولی در خودروهای پژو 206 و 207 هم از نوع سوئیچ سه مرحله ای و هم از نوع مقاومت پیزو می باشد که محل نصب آن بخش بالایی رطوبت گیر یا خشک کن سیستم کولر خودرو می باشد که اطلاعات مربوط به فشار گاز مبرد بعد از کندانسور که به مایع تبدیل شده است را به واحد کنترل تهویه مطبوع ارسال می کند و دستورالعمل های ذیل اجرا می گردد:
1- چنانچه فشار گاز كولر كمتر از 2.5 بار باشد، كلاچ الكترومغناطيسي كمپرسور كولر غیرفعال می گردد.
2- اگر فشار گاز كولر بين 2.5 تا 19 بار باشد، كلاچ الكترومغناطيسی كمپرسور كولر را وصل کرده و فن‌های خنك‌كننده موتور و كندانسور نيز با دور كند كار می‌كنند.
3- در صورتيكه فشار گاز كولر بين 19 تا 27 بار باشد، كلاچ الكترومغناطيسی كمپرسور كولر فعال مانده، ضمن آنكه فن‌های خنك‌كننده موتور و كندانسور با دور تند فعال می‌شوند.
4- چنانچه فشار گاز كولر از 27 بار زيادتر شود، كلاچ الكترومغناطيسی كمپرسور كولر قطع شده و فن‌های خنك‌كننده موتور و كندانسور همچنان با دور تند فعال می‌مانند.

سنسور فشار گاز کولر

نویسنده: مهندس صیاد نصیری