تنظیم موتور یکی از مشاغل پرتقاضا در بازار خدمات خودرو است. اما برای ورود به این شغل، داشتن دستگاه و ابزار مناسب بهاندازه دانش و مهارت اهمیت دارد. در این مقاله با مهمترین دستگاه تنظیم موتور و تجهیزات جانبی این شغل آشنا میشوید؛ از جعبهابزار مکانیکی تا دستگاه دیاگ و انژکتورشور. اگر میخواهید این مهارت را بهصورت حرفهای یاد بگیرید، دوره آموزش تنظیم موتور ایمگ همراه با مدرک دانشگاه صنعتی شریف این مسیر را برای شما هموار میکند.
آنچه در این مقاله خواهید خواند...
ابزار مورد نیاز بر شغل تنظیم موتور در یک نگاه
| ابزار تخصصی | کاربرد اصلی در تنظیم موتور |
|---|---|
| جعبهابزار مکانیکی | مجموعه کامل آچار، پیچگوشتی، انبر و ابزارهای پایه مکانیکی. |
| مولتیمتر | بررسی ولتاژ، مقاومت سنسورها، صحت عملکرد کویل و انژکتورها. |
| تست لامپ | بررسی سریع مسیر مدارهای برقی و فرکانس سیگنالهای سیستم انژکتوری. |
| دستگاه دیاگ | خواندن و پاک کردن خطاهای ایسیو، تست عملگرها و تحلیل پارامترهای زنده موتور. |
| انژکتورشور | سرویس، شستشوی اولتراسونیک و تست الگوی پاشش سوخت انژکتورها. |
| تستر باتری | بررسی وضعیت سلامت، میزان شارژدهی باتری و راندمان شارژ دینام. |
| کمپرسسنج | اندازهگیری میزان فشار تراکم (کمپرس) داخلی سیلندرها جهت بررسی سلامت رینگ و سوپاپ. |
| گیج فشار ریل سوخت | کنترل و سنجش فشار ارسالی پمپ بنزین و عملکرد رگولاتور سوخت. |
| دستگاه چهار گاز | آنالیز دقیق گازهای خروجی از اگزوز برای تنظیم دقیق نسبت سوخت و هوا. |
| گوشی مکانیکی | شنود و ردیابی دقیق منبع صداهای غیرعادی و مکانیکی داخل موتور. |
| ابزار مخصوص | ابزارهای اختصاصی برای باز و بسته کردن قطعات خاص در موتور هر خودرو. |
تنظیم موتور خودرو چیست؟
بازار خدمات خودرو از مشاغل بسیار زیادی تشکیل شده است که برخی از آنها را در شکل 1 ملاحظه میکنید. شغل تنظیم موتور نیز سالها است از مشاغل آشنا در این بازار است. این شغل به ارائه خدمات سرویس و تنظیم در حوزه موتور میپردازد. حجم فعالیتهای این شغل نسبت به شغل مکانیکی بسیار محدودتر است. اما باتوجهبه اینکه بخش عظیمی از خرابیهای رایج در خودرو ها به بخش مولد قدرت و موتور مربوط میشود، شغل تنظیم موتور به یکی از مشاغل پر مخاطب بازار خدمات خودرو تبدیل شده است.
از دید فعالیتهای بدنی نیز این شغل نسبت به شغل تعمیر موتور و گیربکس، نیاز به فعالیتهای بدنی کمتری دارد. به همین دلیل میتوان در بازه طولانیتری در این شغل مشغول ارائه خدمات بود.
شکل 1- برخی از مشاغل مهم در بازار خدمات خودرو
عوامل موفقیت در کار تنظیم موتور
به روشهای مختلف میتوان عوامل موفقیت در یک شغل را دستهبندی کرد. شکل 2 برخی از مهمترین عوامل رشد و موفقیت شغلی را معرفی میکند.
شکل 2- عوامل مهم در موفقیت شغلی
- دانش: هر شغلی نیاز به دانش دارد. مهم نیست آن شغل چیست. رشدکردن در هر شغل بدون داشتن دانش مرتبط غیرممکن خواهد بود.
- مهارت: این مورد در سایه تجربه، تمرین و تکرار به دست میآید. هر چه در شغلی فعالیت بیشتری داشته باشید انجام فعالیتها در آن شغل دقیقتر منظمتر و بهتر خواهد بود. فقط فراموش نکنید تجربه در کنار دانش و اطلاعات بهروز است که موفقیت بیشتری به دنبال خواهد داشت.
- ابزار: همه مشاغل حتی مشاغلی که در نگاه اول به ابزار نیاز ندارند، اما هنگامی که دقیقتر به آن شغل نگاه شود تأثیر استفاده از ابزار و تجهیزات کاملاً ملموس خواهد بود.
- اخلاق حرفهای: اخلاق مظاهر فراوانی دارد بهعنوانمثال حتماً بحث مشتریمداری در جذب مشتریهای بیشتر را در مشاغلی که اطرافتان وجود دارد به چشم دیدهاید. یک تعمیرکار خوشرو و خوشمشرب درآمد بیشتری از یک تعمیرکار بداخلاق دارد. رعایت انصاف در هنگام فعالیت هم همواره سبب افزایش مشتریان وفادار خواهد بود.
-
اقتصاد مهندسی: قدیما آن را شم اقتصادی مینامیدند. قطعاً رعایت موارد اقتصادی در کنار اخلاق حرفهای از عوامل رشد کسبوکار خواهد بود.
دوره آموزش تنظیم موتور خودرو داخلی
در مجموعه آموزشی ایمگ، با آموزش کاملاً عملی و تخصصی بر عیبیابی و تنظیم موتور خودروهای پژو، سمند و پراید با دستگاه دیاگ، تحلیل سنسورها و عملگرها و نقشهخوانی انژکتور خودرو مسلط شوید.
مشاهده سرفصلها و ثبتنام در دوره ←شغل تنظیم موتور در کنار دانش و ابزار مناسب، میتواند درآمد قابلتوجهی داشته باشد. عواملی مثل موقعیت مکانی، تجربه، تخصص و نوع خدمات ارائهشده روی درآمد نهایی تأثیر مستقیم دارند. اگر میخواهید تصویر دقیقتری از بازار کار و سطح درآمد این شغل داشته باشید، مقاله درآمد شغل تنظیم موتور را مطالعه کنید.
وسایل و تجهیزات لازم برای تنظیم موتور
همانطور که اشاره شد حجم کار شغل تنظیم موتور نسبت به شغل مکانیکی کم است و به همان میزان به ابزار و تجهیزات کمتری نیاز دارد. شکل 3 مهمترین ابزار مورداستفاده را معرفی میکند.
شکل 3- ابزار و تجهیزات شغل تنظیم موتور
جعبهابزار مکانیکی؛ پایه هر تعمیرگاه
مجموعهای آچارها، پیچگوشتیها، انبرها (انبردست، انبر قفلی، دمباریک و…) جزء ابزار ضروری برای هر تعمیرگاهی است.
شکل 4- نمونه ست جعبهابزار مکانیکی
مجموعه ابزار بهصورت ست و مجزا قابلتهیه است. برندهای مختلفی برای این ابزار وجود دارد. توجه کنید درصورتیکه تمایل دارید جعبهابزار را بهصورت ست کامل تهیه کنید. حتماً به برند ابزار و تعداد قطعاتی که پرکاربرد است توجه کنید. معمولاً در بسیاری از ستهای آماده تعدادی ابزار جود دارد که کاربرد بسیار کمی دارند. تهیه ابزار بهصورت تکبهتک دیر این مشکل را نخواهد داشت.
مولتیمتر؛ ابزار ضروری بررسیهای برقی موتور
یکی از وسایل بسیار مهم برای بررسیهای برقی موتور مولتی متر است. بررسی ولتاژ تغذیه، بررسی مقاومت انژکتور، کویل، وایر، سنسورها و…. از مواردی است که با استفاده از مولتیمتر قابلبررسی است. (شکل 5)
شکل 5- دو نمونه مولتیمتر اتو رنج
پیشنهاد میشود از مولتیمتر اتو رنج برای اندازهگیریها در تنظیمموتور استفاده شود.
نکته: مولتی متر اتو رنج (Auto renge) نیاز به تنظیم محدوده کاری ندارد کافی است کمیت موردنظر انتخاب شده و فرایند اندازهگیری انجام شود.
تست لامپ : ابزار پرکاربرد
یکی از کاربردیترین ابزار در بررسی الکتریکی مدارها تست لامپ است. معمولاً تست لامپها در سه مدل در بازار وجود دارند. تست لامپهای ساده، تست لامپهای مثبت و منفی و تست لامپهای هوشمند.
شکل 6- انواع تست لامپ 12 ولتی
هر سه مدل تست لامپ برای شغل تنظیم موتور قابلاستفاده است البته تست لامپ مثبت و منفی برای بررسی سیگنالها سیستم انژکتوری قابلیت بیشتری دارد. میتوانید به مقاله تست لامپ 12 ولتی مراجعه کنید.
دستگاه دیاگ؛ مهمترین ابزار تنظیم موتور
شاید بتوان گفت مهمترین ابزار و تجهیزات برای شغل تنظیم موتور حتماً به یک دستگاه دیاگ مولتی برند نیاز است. (شکل 7)
شکل 7- چند نمونه دیاگ مولتی برند ایرانی
این دستگاه دیاگ باید قابلیت بررسی سیستمهای موتور خودروهای مختلف را داشته باشد. حتماً دیاگی را انتخاب کنید که نرمافزار کاملتر و بروز تری داشته باشد بعلاوه پشتیبانی قابل اطمینانی داشته باشد. برای اطلاعات بیشتر در مورد دیاگ به مقاله دیاگ و انواع آن مراجعه کنید. خواندن خطا، خطا تست عملگر و خواندن پارامترها میتواند اطلاعات بسیار مهمی از عملکرد موتور در اختیار ما قرار دهد.
نکته: استفاده از دیاگهای شرکتی در واحد تنظیمموتور چندان ضروری به نظر نمیرسد. دیاگ مولتی برند عموماً جوابگو است.
دوره آموزش تنظیم موتور خودرو (انژکتور خودرو)
تنها مرکز تخصصی با مدرک دانشگاه صنعتی شریف
سوالات متداول
شغل تنظیم موتور چیست؟
تنظیم موتور یکی از مشاغل تخصصی در بازار خدمات خودرو است که به سرویس، عیبیابی و تنظیم سیستمهای موتور میپردازد. این شغل نسبت به مکانیکی عمومی حجم کار کمتر و فعالیت بدنی سبکتری دارد و میتوان در بازه زمانی طولانیتری در آن فعال بود. این شغل به دلیل تقاضای بالا در بازار خدمات خودرو، یکی از گزینههای مناسب برای ورود به این حوزه است.
برای شغل تنظیم موتور به چه وسایلی نیاز است؟
مهمترین ابزار و تجهیزات تنظیم موتور شامل این موارد است: جعبهابزار مکانیکی، مولتیمتر، تست لامپ، دستگاه دیاگ مولتیبرند، انژکتورشور، تستر باتری، کمپرسسنج، گیج فشار ریل سوخت، دستگاه چهار گاز و گوشی مکانیکی. برای شروع کار روی دیاگ مولتیبرند و ابزار پرکاربرد سرمایهگذاری کنید.
مزایا و معایب شغل تنظیم موتور چیست؟
از مزایای این شغل میتوان به فعالیت بدنی سبکتر نسبت به مکانیکی، تقاضای بالا در بازار و امکان فعالیت طولانیمدت اشاره کرد. محدودیت اصلی این شغل نسبت به مکانیک عمومی، محدوده خدمات کمتر است. برای اطلاع از جزئیات درآمد و بازار کار این شغل، مقاله درآمد شغل تنظیم موتور را مطالعه کنید.
دستگاه تنظیم موتور خودرو چیست؟
مهمترین دستگاه در تنظیم موتور، دیاگ مولتیبرند است که امکان خواندن خطا، تست عملگرها و بررسی پارامترهای موتور را فراهم میکند. در کنار آن دستگاه انژکتورشور، تستر باتری و دستگاه چهار گاز از تجهیزات اصلی این شغل هستند. استفاده از دیاگهای شرکتی برای تنظیمموتور ضروری نیست و دیاگ مولتیبرند کافی میباشد.
نویسنده:مهندس بهروز خطیبی
























