رله فن پژو یکی از حیاتیترین قطعات در سیستم خنککاری است. اگر میخواهید بدانید از کجا بفهمیم رله فن پژو خراب است یا به دنبال تست رله فن پژو ۴۰۵ و عیبیابی مدار فن سمند هستید، این راهنما به شما کمک میکند تا از آسیبهای جدی به موتور جلوگیری کنید. سیستم خنککاری شامل رادیاتور، واتر پمپ و ترموستات است؛ اما قلب تپنده مدیریت دما، مجموعه فن است.
آنچه در این مقاله خواهید خواند...
در این مقاله علائم خرابی رلهها، ترتیب قرارگیری پایهها و روشهای ساده تست سلامت مدار فن را بررسی میکنیم؛ موضوعی که در دوره آموزش برق خودرو داخلی ایمگ بهصورت عملی و کامل آموزش داده میشود. با ما همراه باشید تا وضعیت پایهها و عملکرد دور کند و تند فن را بهصورت گامبهگام تحلیل کنیم تا دیگر نگران دمای بالای موتور خودروی خود نباشید.
اجزای مدار فن پژو ۴۰۵ و سمند؛ رله دور کند، دور تند و رله موازی
همانطور که در شکل 1 ملاحظه میشود پس از بازکردن سینی جلو موتور برخی از مدار فن خنککننده پژو 405 قابلمشاهده است.
1 – رله دور کند (1504 یا 1500A) 2- فن سمت راننده (1510A یا 1512)
3- رله دور تند (B1500 یا 1503) 4- فن سمت شاگرد (1510B یا 1511)
5- رله موازی کن (1502 یا 1500C)
شکل 1- برخی اجزا مدار فن خنککننده 405/سمند
برای آشنایی نسبی با نقشهخوانی مدار شکل 2 و 3 بخشی از مدار الکتریکی فن را که به تصویر واقعی شکل 1 مشابهت دارد نشان میدهد.
شکل 2- بخشی از مدار الکتریکی فن پژو 405
شکل 3 – بخشی از مدار الکتریکی فن سمند
همانطور در تصاویر شکل 1 , 2 و 3 مشاهده میشود اجزا مدار فن خنککننده موتور، به شرح زیر است:
- موتور فن رادیاتور شماره 1
- موتور فن رادیاتور شماره 2
- رله دور کند فن رادیاتور
- رله دور تند فن رادیاتور
- رله موازی فن رادیاتور
البته غیر از این موارد باید به سنسور دمای مایع خنککننده موتور (فشنگی آب) و یونیت مدیریت موتور (ECU موتور) که نقش اندازهگیری دمای مایع خنککننده موتور و صادرکننده دستور فعال یا غیرفعالشدن رلهها و در نتیجه فن ها است هم اشاره کرد.
عملکرد موتور فن رادیاتور و ارتباط آن با رلهها
موتور فن خنککننده یک موتور DC است. در مدل پژو 405 و سمند این موتور، یک موتور تک دور است. شکل 4 این موتور را نشان میدهد.
شکل 4- موتور فن پژو405
عملکرد موتورهای تک دور بسیار ساده است. به یک سیم برق مثبت و یک سیم منفی برای عملکرد خود نیاز دارند.
⚡ تنها مرکز تخصصی آموزش برق خودرو با مدرک دانشگاه شریف
آموزش جامع برق خودروهای داخلی و خارجی
در مجموعه آموزشی ایمگ، با آموزش کاملاً عملی و دریافت مدرک معتبر دانشگاه صنعتی شریف، بر سیستمهای الکترونیک خودروهای داخلی و خارجی، نقشهخوانی تخصصی، عیبیابی با دستگاه دیاگ و تعمیرات حرفهای ایسیو (ECU) مسلط شوید و مسیر شغلی خود را به عنوان یک متخصص حرفهای تضمین کنید.
مشاهده سرفصلها و ثبتنام در دوره ←روشهای تست و آزمایش سالم بودن موتور فن رادیاتور
سادهترین روش بررسی با کمک یک سیم مثبت و منفی از باتری و اتصال آن به پایههای موتور است. پس از داده برق موتور فن باید شروع به حرکت کند. برای آزمایش موتور فن نیازی بهدقت در اتصال صحیح پایهها نیست کافی است به یکپایه مثبت و به دیگری منفی بدهید.
ترتیب رله فن پژو ۴۰۵ و سمند؛ راهنمای شناسایی پایهها
رله مورداستفاده در فن پژو 405 و سمند از نوع رله 5 پایه میباشد. شکل 5 نمونه رله فن پژو 405 و مدار داخلی آن را نشان میدهد.
شکل 5- رله فن پژو 405 معروف به رله کلاهدار
همانطور که در شکل 6 ملاحظه میگردد. رله بهصورت ساده از یک بوبین (سیمپیچ) و یک مجموعه پلاتین تشکیل شده است.
شکل 7 نحوه اتصال اجزا بهصورت شماتیک را نشان میدهد. اگر پایههای 85 و 86 که در واقع دو طرف سیمپیچ است برق مثبت و منفی متصل شود رله عمل کرده پلاتین حرکت کرده و پایه 30 به 87 متصل میشود (در حالت فعال نبودن بوبین پایه 30 به a87 متصل است)
شکل 7- نحوه اتصال و اجزا داخلی پایههای رله
شکل 8- رله 5 پایه فن با شمارهگذاری متفاوت
همانطور که در شکل 8 ملاحظه میشود بهجای کدهای استاندارد شماره پایهها با اعداد 1 الی 5 شمارهگذاری شدهاند. جدول 1 نحوه تطبیق این دو نوع شمارهگذاری را نشان میدهد. (البته این کار را میتوان با کمک بررسی شکل درج شده روی رله نیز انجام داد.)
| ردیف | نامگذاری با کد استاندارد | نامگذاری با کد ساده |
|---|---|---|
| ۱ | 85 | 1 |
| ۲ | 86 | 2 |
| ۳ | 30 | 3 |
| ۴ | 87a | 4 |
| ۵ | 87 | 5 |
جدول 1 – تطبیق شمارهگذاری پایههای رله
تست رله فن پژو ۴۰۵ و سمند؛ از کجا بفهمیم رله فن خراب است؟
باتوجهبه توضیحات داده شده آزمایش سلامت رله 5 پایه بسیار ساده است.
با کمک بیزر مولتیمتر یا اهم متر اتصال پایههای با کمک جدول زیر بررسی شود. به این صورت که مولتی متر را روی حالت بیزر (تست صدا) قرار داده و پراب های مولتی متر روی پایه اول و دوم ذکر شده در جدول 2 قرار داده شود. نتایج باید مطابق ستون نتیجه ها باشد.
| ردیف | پایه اول | پایه دوم | نتیجه |
|---|---|---|---|
| ۱ | 30 | 87a | بوق بزند – وصل باشد |
| ۲ | 30 | 87 | بوق نزند – قطع باشد |
| ۳ | 85 | 86 | بوق بزند – وصل باشد |
| ۴ | 30 | 85 | بوق نزند – قطع باشد |
جدول 2- روش تست پایههای رله 5 پایه و نتایج آن
بررسی عملکرد مدار فن رادیاتور و نقش رلهها
برای بررسی عملکرد مدار فن 405 یا سمند لازم است مدار شماتیک آن مورد بررسی قرار گیرد. در شکل 9 مدار شماتیک این مدار قرار داده شده است.
شکل 9- مدار شماتیک فن خنککننده – خودروی سمند
شرح مرحلهبهمرحله مدار ممکن است کمی طولانی به نظر برسد بنابراین تا حد ممکن آن را خلاصهسازی کرده و بهصورت فلوچارت نمایش می دهیم و سپس به مرحله بررسی و عیوب رایج فن موتور خنککننده می پردازیم.
رله فن دور کند پژو کدام است و چگونه کار میکند؟
شکل 10 نمودار عملکرد مدار فن رادیاتور در وضعیت دور کند نشان میدهد.
شکل 10 – مسیر عملکرد مدار فن 405 / سمند در دور کند
در این حالت هر دو فن با هم سری شده و در نتیجه بر اساس روابط سری به هرکدام 6 ولت برق رسیده و هر دو فن با دور کند حرکت میکنند.
عملکرد دور تند فن رادیاتور و نشانههای خرابی رله آن
در حالت دور تند کمی مسیر عملکرد پیچیدهتر است. ECU همزمان هر 3 رله را فعال میکند. دیاگرام شکل 11 نحوه عملکرد این مدار را نشان میدهد.
شکل 11 – مسیر عملکرد مدار فن 405 / سمند در دور تند
در این حالت هر دو موتور فن با هم موازی شده و طبق قوانین موازی به هرکدام 12 ولت رسیده و با دور کند هر دو کار میکنند.
از کجا بفهمیم رله فن پژو خراب است؟ علائم خرابی فن ۴۰۵ و سمند
باتوجهبه پیچیدگی نسبی مدار عیبیابی دقیق مدار بسیار دشوار، پیچیده و زمان بر است در اینجا جهت سادهسازی و فهم بهتر مواردی که مربوطه موتور فن ها، رلهها و سیمکشیهای مرتبط است بیان میشود.در بسیاری از موارد بررسی نکات ذکر شده در این بخش به حل مشکل منجر خواهد شد.در جدول 3 حالت بسیار ساده خراب بودن فقط یک عضو را نشان میدهد.
- خراب بودن موتور فن در این جدول به معنی سوختن موتور است
- خراب بودن رله در این جدول به معنی عملنکردن بوبین و پلاتین است
| ردیف | موتور فن ۱ (سمت راننده) |
موتور فن ۲ (سمت شاگرد) |
رله کند | رله موازی کن | رله تند | نتیجه |
|---|---|---|---|---|---|---|
| ۱ | سالم | سالم | خراب | سالم | سالم | در دور کند هر دو فن خاموش
در دور تند فن سمت شاگرد روشن |
| ۲ | سالم | سالم | سالم | خراب | سالم | در دور کند هر دو فن روشن
در دور تند فن سمت شاگرد روشن |
| ۳ | سالم | سالم | سالم | سالم | خراب | در دور کند هر دو فن روشن
در دور تند فن سمت راننده روشن |
| ۴ | خراب | سالم | سالم | سالم | سالم | در دور کند هر دو فن خاموش
در دور تند فن سمت شاگرد روشن |
| ۵ | سالم | خراب | سالم | سالم | سالم | در دور کند هر دو فن خاموش
در دور تند، فن سمت راننده روشن |
جهت سهولت در بررسی سیمکشی نوع برق موجود در پایههای رلهها و موتورها در حالتهای مختلف بررسی شده در جدول بعدی نشاندادهشده است.
نقشه پایههای رله فن پژو و سمند در دور کند، دور تند و حالتهای مختلف
| نام رله | پایه | خاموش بودن | باز کردن سوییچ ACC | باز بودن سوییچ IGN | دور کند / موتور روشن | دور تند |
|---|---|---|---|---|---|---|
| رله کند | ۱ | – | – | – | منفی | منفی |
| ۲ | مثبت | مثبت | مثبت | مثبت | مثبت | |
| ۳ | مثبت | مثبت | مثبت | مثبت | مثبت | |
| ۴ | – | – | – | – | – | |
| ۵ | منفی | منفی | منفی | منفی | مثبت | |
| رله موازی کن | ۱ | – | – | – | – | منفی |
| ۲ | – | – | مثبت | – | مثبت | |
| ۳ | – | – | – | مثبت | مثبت | |
| ۴ | – | – | – | مثبت (6V) | – | |
| ۵ | منفی | منفی | منفی | منفی | منفی | |
| رله دور تند | ۱ | – | – | – | – | منفی |
| ۲ | – | – | مثبت | مثبت | مثبت | |
| ۳ | مثبت | مثبت | مثبت | مثبت | مثبت | |
| ۴ | – | – | – | – | – | |
| ۵ | – | – | – | مثبت (6V) | مثبت |
باتوجهبه دو جدول بالا مشخص میشود مشکل از کجاست.
دقت کنید در این مقاله فقط موارد مربوط به خرابی موتور فن، رلهها و دسته سیمها که نسبت به سایر موارد متداولتر است مورد بررسی قرار گرفته است.
- در صورت بروز مشکل در هرکدام از رلهها، رله مربوطه باید تعویض شود.
- در صورت بروز مشکل در فن ها میتوان آنها را تعمیر یا تعویض کرد.
- در صورت وجود مشکل در سیمکشی، حالت ایدهآل تعویض دسته سیم و حالت معمول تعویض سیم مربوطه از ابتدا تا انتها میباشد.
⚡ تنها مرکز تخصصی آموزش برق خودرو با مدرک دانشگاه شریف
آموزش جامع برق خودروهای داخلی و خارجی
در مجموعه آموزشی ایمگ، با آموزش کاملاً عملی و دریافت مدرک معتبر دانشگاه صنعتی شریف، بر سیستمهای الکترونیک خودروهای داخلی و خارجی، نقشهخوانی تخصصی، عیبیابی با دستگاه دیاگ و تعمیرات حرفهای ایسیو (ECU) مسلط شوید و مسیر شغلی خود را به عنوان یک متخصص حرفهای تضمین کنید.
مشاهده سرفصلها و ثبتنام در دوره ←سوالات متداول درباره رله فن پژو
از کجا بفهمیم رله فن پژو خراب است؟
مولتیمتر را روی حالت بیزر قرار دهید و پایههای رله را طبق این ترتیب بررسی کنید: بین پایه ۳۰ و ۸۷a باید اتصال برقرار باشد، بین ۳۰ و ۸۷ باید قطع باشد و بین ۸۵ و ۸۶ هم باید اتصال برقرار باشد. علاوه بر این، کانکتورهای رله را بررسی کنید که مادگیها گشاد نشده باشند، چون شل بودن اتصالات یکی از دلایل رایج خرابی عملکرد رله است.
چرا دور کند فن کار نمیکند ولی دور تند کار میکند؟
در این حالت باید رله موازیکن را بررسی کنید. پایه ۸۷a این رله در حالت عادی باید جریان را عبور دهد و اگر پلاتینهایش آسیب دیده باشد، مدار دور کند برقرار نمیشود. علاوه بر رله، اتصال بدنه باتری و سیمکشی را هم بررسی کنید چون ضعیف بودن اتصالات میتواند همین عارضه را ایجاد کند.
چرا فقط یکی از فنها کار میکند؟
ابتدا برق مستقیم از باتری به موتور فن بدهید. اگر با برق مستقیم کار کرد، مشکل از رله یا سیمکشی است. اگر کار نکرد، احتمالاً پین اتصال پروانه به محور موتور شکسته که در این حالت موتور میچرخد ولی پروانه نمیچرخد. این عیب در خودروهای پژو و سمند بسیار رایج است.
چرا رله فن پژو زود میسوزد؟
سه دلیل اصلی دارد. اول جنس نامرغوب رله که استفاده از رله با آمپر بالاتر این مشکل را کاهش میدهد. دوم گیر کردن مکانیکی پروانه یا سفت شدن بلبرینگ موتور فن که باعث کشیدن جریان بیش از حد میشود. سوم وجود برقدزدی در دسته سیم که باید سیمکشی از ابتدا تا انتها بررسی شود.
چه زمانی دور تند فن پژو روشن میشود؟
دور تند فن در دو حالت فعال میشود: وقتی دمای مایع خنککننده موتور از حدود ۱۰۵ درجه سانتیگراد عبور کند، یا وقتی فشار گاز کولر از ۱۹ بار بیشتر شود. در حالت عادی فن ابتدا با دور کند در دمای حدود ۹۷ درجه روشن میشود و با بالا رفتن بیشتر دما یا فشار کولر به دور تند میرود.
رله فن رادیاتور پژو چند آمپر است؟
رله فن رادیاتور معمولا بین 35 تا 100 آمپر است. ولی برای خودرو پژو 405 حدود 80 آمپر مناسب است.
فیوز دور کند و دور تند فن پژو ۴۰۵ کجاست؟
فیوزهای مربوط به فن رادیاتور در جعبه فیوز داخل موتور قرار دارند. معمولاً فیوز دور کند و دور تند جداگانه هستند و آمپراژ آنها روی درب جعبه فیوز درج شده است. قبل از هر تعمیری، این فیوزها را با مولتیمتر یا چشمی بررسی کنید تا از سالم بودن مسیر برق مطمئن شوید.
رله فن سمند و پژو کجاست؟
رلههای فن رادیاتور در پژو ۴۰۵ و سمند معمولاً در سینی جلوی موتور (نزدیک باتری یا جعبه فیوز موتور) نصب شدهاند و با بازکردن سینی جلو قابلمشاهده هستند.
نویسنده: مهندس بهروز خطیبی
919 نظرات کاربران
تازههای آموزشی
