سنسور دمای مایع خنک کننده موتور (CTS) چیست و چه وظیفه‌ای دارد؟

جدول مقادیر استاندارد جهت عیب‌یابی سنسور CTS

سنسور دمای مایع خنک کننده موتور که Coolant Temperature Sensor یا CTS نامیده می‌شود عمدتا از نوع مقاومت با ضریب دمایی منفی یا Negative Temperature Coefficient(NTC) می‌باشد به نحوی که با افزایش دما مقاومت آن کاهش می‌یابد. محدودۀ کاری این سنسور بین 40- تا 150+ درجۀ سانتیگراد می‌باشد. جدول زیر تغییرات مقاومت یک نمونه CTS نسبت به دما را نشان می‌دهد.

دما (C°) مقاومت (Ω)
100 190
90 250
80 330
70 450
60 600
50 850
40 1080
30 1150
20 1220
10 3750
0 5800
10- 9200
20- 15100

می‌خواهید عیب‌یابی سنسورهای خودرو را به‌صورت عملی یاد بگیرید؟ در دوره آموزش تنظیم موتور مجموعه ایمگ ثبت‌نام کنید.

محل نصب سنسور CTS و نقش آن در غنی‌سازی سوخت (حالت ساسات)

محل نصب سنسور CTS در سرسیلندر و معمولاً کنار ترموستات می باشد. شکل کلی این سنسور در شکل زیر ملاحظه می گردد.

"<yoastmark

این سنسور، دمای مایع خنک کننده موتور را به واحد کنترل سیستم انژکتوری یا ECU گزارش می‌دهد و مادامی که دمای مایع خنک کننده موتور کمتر از 80 باشد با افزایش میزان پاشش انژکتور نسبت اختلاط سوخت و هوا را غنی می‌کند. این وضعیت مانند استفاده از ساسات در موتورهای کاربراتوری می‌باشد.
هنگامی که دمای مایع خنک کننده موتور به محدوده مناسب برسد، مقدار با کاهش زمان پاشش سوخت توسط انژکتور، نسبت اختلاط سوخت و هوا نسبت به حالت هوای سرد رقیق تر شده  و میزان مصرف سوخت و آلاینده های احتراق کاهش می‌یابد.

تشخیص وضعیت ساسات توسط ECU با مقایسه سنسورهای CTS و ITS

روش دیگر برای اینکه واحد کنترل الکترونیکی یا ECU وضعیت غنی کردن سوخت یا حالت ساسات را تشخیص دهد، این است که دمای هوای ورودی به موتور را از طریق سنسور دمای هوای ورودی یا Intake Temperature Sensor (ITS) و دمای مایع خنک کننده موتور را از طریق سنسور CTS اندازه گیری کرده و سپس این دو دما را با هم مقایسه می‌کند، اگر هر دو عدد در حدود 8 یا کمتر باشد به سرد بودن هوای محیط پی برده و نسبت به غنی کردن نسبت اختلاط سوخت و هوا اقدام می‌کند.
بعضا در کنار این سنسور، سنسور NTC دیگری نیز نصب می‌شود که برای فعال کردن نشانگر دمای مایع خنک کننده موتور موجود در صفحه نشانگرهای جلو راننده می باشد.

تفاوت عملکرد سنسورهای NTC و PTC در سیستم فن خنک‌کننده

در بعضی از موارد که فن خنک کننده تحت کنترل واحد کنترل نمی‌باشد، از یک سنسور دیگر که حتی می تواند از نوع مقاومت با ضریب دمایی مثبت یا Positive Temperature Coefficient (PTC) استفاده می شود به نحوی که سیگنال این سنسور به واحد کنترل فن ارسال می گردد و با استفاده از این سیگنال، فن خنک کننده راه اندازی (روشن/خاموش) می‌شود.
در سنسور دما با ضریب دمایی مثبت یا PTC با افزایش دما، مقاومت آن افزایش می‌یابد و بالعکس. با استفاده از این سنسور (PTC) در مدار فن خنک کننده، در صورت قطع شدن ارتباط آن با واحد کنترل، فن به علت افزایش (بی نهایت شدن) مقاومت شروع به کار کند و از آسیب دیدن موتور پیشگیری می‌شود.

پدیده هیسترزیس و روش تست سنسور دمای آب خودرو

همچنین در این نوع سنسور پدیده‌ای تحت عنوان هیسترزیس رخ می‌دهد. بدین صورت که مقاومت سنسور در یک دمای مشخص، هنگام افزایش دما با مقاومت سنسور در همان دما هنگام کاهش دما متفاوت می‌باشد. بدینوسیله زمان روشن و خاموش شدن فن خنک کننده متفاوت بوده و تعداد دفعات قطع و وصل شدن فن خنک کننده کمتر می‌گردد.
به عنوان مثال فن خنک کننده در دمای 97 شروع به کار می‌کند و در دمای 94 خاموش می‌شود. لازم به ذکر است که اگر سنسور از نوع NTC باشد این حالات بوسیله واحد کنترل تشخیص داده شده و کنترل می گردد. برای تست این سنسور، باید مقاومت سنسور را در آب یا محلول آب و نمک اندازه گیری کرد. به طوری که در دمای مقاومتی برابر 56/10 تا 26/8 کیلواهم، در  20 مقاومتی برابر 72/3 تا 28/2 کیلواهم و در  80 نیز مقاومتی برابر 0/364 تا 0/290 کیلواهم داشته باشد.

0 0 رای ها
امتیازدهی به مقاله
اشتراک در
اطلاع از

2 نظرات
تازه‌ترین
قدیمی‌ترین
بازخورد (Feedback) های اینلاین
مشاهده همه دیدگاه ها
یوسف
1 سال قبل

باسلام،تشکر از سایت خوب واطلاعات مفیدتون

keyboard_arrow_up