در قسمتهای قبل با ابزارهای عیبیابی آشنا شدیم. یکی از کلیدیترین ابزارهای هر تعمیرکار برق خودرو، مولتیمتر است. مولتیمترها عموماً دیجیتال هستند و دقت بالایی در اندازهگیری پارامترهای الکتریکی دارند؛ ابزاری که یادگیری صحیحِ کار با آن، پایه و اساسِ تمام مباحث عملی است که ما در دوره آموزش برق خودرو به صورت گامبهگام و تخصصی تدریس میکنیم.
آنچه در این مقاله خواهید خواند...
چرا مولتیمتر اتوماتیک برای برق خودرو بهتر است؟
مولتیمترهای دیجیتال به دو دسته معمولی و اتوماتیک (Auto-Range) تقسیم میشوند. به عنوان یک تعمیرکار برق خودرو، استفاده از مولتیمتر دیجیتال اتوماتیک توصیه میشود؛ زیرا محدوده (Range) اندازهگیری را به صورت خودکار تنظیم میکند و شما نیازی به تغییر دستی سلکتور ندارید، که این امر سرعت و دقت عیبیابی را افزایش میدهد.
آشنایی با بخشهای اصلی مولتیمتر
هر مولتیمتر شامل موارد زیر است:
- صفحه نمایش دیجیتال: برای مشاهده اعداد.
- پرابها (سیمهای تست): همیشه پراب مشکی در پورت COM (مشترک) و پراب قرمز بسته به نوع اندازهگیری در پورتهای دیگر قرار میگیرد.
- سلکتور: برای انتخاب وضعیت اندازهگیری (ولتاژ، اهم، آمپر و…).
نحوه اندازهگیری پارامترهای مختلف
- اندازهگیری ولتاژ مستقیم (DC)
تنظیمات: سلکتور را روی محدوده ولتاژ مستقیم (DC) قرار دهید.نحوه اتصال: پراب قرمز به سمت مثبت و پراب مشکی به سمت منفی.نکته: اگر پرابها را برعکس بزنید، عدد تغییر نمیکند و فقط یک علامت منفی کنار عدد ظاهر میشود. دقت کنید که برای اندازهگیری ولتاژ دو سر یک مصرفکننده (مثل لامپ)، مدار حتماً باید روشن باشد. - تست اهمی (مقاومت)
کاربرد: بررسی سلامت سیمکشی یا مقاومت مصرفکنندهها.هشدار مهم: هرگز تست اهمی را در حالت روشن بودن مدار انجام ندهید. این کار میتواند به مولتیمتر آسیب جدی وارد کند. حتماً اجازه دهید قطعات داغ (مثل لامپ) خنک شوند تا عدد دقیق نمایش داده شود. - تست بیزر (اتصال کوتاه)
این تست برای بررسی سلامت سیمکشی و اطمینان از قطعی نداشتن مسیر عالی است. اگر سیم سالم باشد، صدای بوق (بیزر) را خواهید شنید.نکته ایمنی: اگر احتمال میدهید سیم حامل برق است، از تست بیزر استفاده نکنید. - اندازهگیری شدت جریان (آمپر)
نحوه اتصال: برای اندازهگیری آمپر، باید مدار را قطع کنید و مولتیمتر را به صورت سری در مدار قرار دهید.هشدار: برای جریانهای بالا، حتماً از پورت ۱۰ آمپر استفاده کنید تا فیوز داخل مولتیمتر نسوزد.
تفاوت کار با مولتیمترهای معمولی و اتوماتیک
| ویژگی | مولتیمتر اتوماتیک | مولتیمتر معمولی |
|---|---|---|
| تنظیم رنج | خودکار | دستی (توسط کاربر) |
| سهولت استفاده | بسیار بالا | نیاز به دقت در انتخاب رنج |
| مناسب برای | عیبیابی سریع برق و الکترونیک خودرو | کارهای پایه، عمومی و آموزشی |
نکته برای مولتیمترهای معمولی:
اگر از مدلهای معمولی استفاده میکنید، همیشه از بالاترین رنج شروع کنید تا به محدوده دقیق برسید. اگر رنج را خیلی پایین انتخاب کنید، ممکن است عدد درستی مشاهده نکنید یا به دستگاه فشار وارد شود.
سوالات متداول
تفاوت مولتیمتر دیجیتال اتوماتیک با معمولی چیست؟
در مولتیمترهای اتوماتیک (Auto-Range)، دستگاه به صورت خودکار محدوده اندازهگیری را تشخیص میدهد و نیازی به تغییر دستی سلکتور نیست که این امر سرعت عیبیابی را افزایش میدهد، در حالی که در مدلهای معمولی، تعمیرکار باید رنج مناسب را به صورت دستی انتخاب کند.
برای تست سیمکشی خودرو، کدام تنظیمات مولتیمتر مناسب است؟
برای تست سلامت سیمکشی و اطمینان از قطعی نداشتن مسیر، تست بیزر (اتصال کوتاه) بهترین گزینه است. البته دقت کنید که سیمکشی حتماً باید بدون برق باشد تا به مولتیمتر آسیبی نرسد.
اگر پرابهای مولتیمتر را هنگام تست ولتاژ برعکس متصل کنیم، چه میشود؟
اتفاق خاصی برای مدار یا دستگاه نمیافتد؛ تنها تفاوت این است که عدد ولتاژ با یک علامت منفی (-) نمایش داده میشود که نشاندهنده جابهجایی پرابهای مثبت و منفی است.
آیا تست اهمی (مقاومت) را میتوان در حالت روشن بودن مدار انجام داد؟
خیر؛ تست اهمی باید همیشه در مدارِ بدون برق (خاموش) انجام شود. اندازهگیری مقاومت در مدارِ برقدار، علاوه بر نمایش عدد اشتباه، میتواند باعث آسیب جدی به بردِ مولتیمتر شود.
چرا برای اندازهگیری شدت جریان (آمپر) باید مدار را قطع کنیم؟
اندازهگیری شدت جریان برخلاف ولتاژ، باید به صورت «سری» در مدار انجام شود. یعنی باید بخشی از سیمکشی را جدا کرده و پرابهای مولتیمتر را در مسیر جریان قرار دهید تا آمپرِ مصرفی دستگاه را بهدرستی اندازهگیری کند.
تازههای آموزشی
6 دیدگاه. ارسال دیدگاه جدید
درود برشما
آیا دوره برق خودروهای چینی هم دارید؟
درود بر شما هادی عزیز
بله می تونید سرفصلهای کامل دوره برق خودروهای چینی رو در لینک زیر مشاهده بفرمایید
https://ameg.ir/electrical-systems-workshops/chinese-car-electrical-training/
چطوری این ویدیو ها رو دانلود کنیم ؟
سلام وقت به خیر
آقا محمد دلیل خاصی داره که می خواهید این ویدئو رو دانلود کنید ؟
ممنونم عالی بود
سلام و سپاس از همراهی شما