علائم خرابی سنسور پدال گاز

و روش عیب‌یابی آن

سنسور پدال گاز به‌صورت مستقیم روی عملکرد موتور تأثیر دارد. در واقع راننده از طریق فشردن پدال گاز نیاز خود را برای دور و توان موتور اعلام می‌کند؛ بنابراین خرابی سنسور پدال گاز می‌تواند به مدیریت سوخت و جرقه موتور را تحت‌تأثیر خود قرار دهد؛ بنابراین یکی از پارامترهایی که باید در هنگام بدکار کردن موتور بررسی شود، عملکرد این سنسور است. در مقاله‌های قبلی در مورد اجزا سیستم مدیریت دریچه گاز و نحوه عملکرد آن مطالبی بیان شد. در این مقاله به علائم خرابی سنسور پدال گاز و روش عیب‌یابی آن پرداخته خواهد شد. پیشنهاد می‌شود قبل از این مقاله حتماً مقاله‌های سنسور پدال گاز و سنسور پدال گاز پتانسیومتری را مطالعه کنید. سطح این مقاله مناسب برای سطوح تکنسین و مکانیک خبره به بالا است.

آنچه در این مقاله خواهید خواند...

اصلی‌ترین علائم خرابی سنسور پدال گاز

بر اساس رویه کلی بررسی و عیب‌یابی سیستم‌ها، ابتدا آثار خرابی این سنسور مورد بررسی قرار می‌گیرد. شکل 1 برخی از مهم‌ترین علائم خرابی سنسور پدال گاز را معرفی می‌کند.

شکل 1- علائم خرابی سنسور پدال گاز

ساده‌ترین حالت از نشانه‌ها و یا علائم خرابی سنسور پدال گاز، گاز نخوردن است. در این حالت هرچه پدال گاز فشرده می‌شود هیچ تأثیری در دور موتور مشاهده نمی‌شود. بد گاز خوردن هم می‌تواند از دیگر نشانه‌های خرابی این سنسور باشد. مشکل بد گاز خوردن می‌تواند در سیستم‌های گیربکس اتومات AT سبب تعویض نامناسب دنده شود؛ بنابراین تقه زدن‌های جعبه‌دنده (اتومات) در هنگام تعویض می‌تواند از دیگر علائم خرابی سنسور پدال گاز باشد.
گاز هرز خوردن یا گاز نکردن می‌تواند باعث تغییر در نسبت هوا و سوخت واقعی موتور شود؛ بنابراین هم می‌تواند مصرف سوخت را بالا ببرد و هم می‌تواند میزان آلایندگی‌های گازهای خروجی را افزایش دهد. افزایش مصرف و افزایش آلایندگی در گازهای خروجی سیستم مدیریت OBD را حساس خواهد کرد؛ بنابراین احتمال روشن‌شدن چراغ چک نیز در اثر خرابی سنسور پدال گاز وجود خواهد داشت. از دیگر علائم خرابی سنسور پدال گاز، تغییرات دور درجا موتور است. به عبارت ساده‌تر دور موتور در حالت دور آرام مرتباً تغییر می‌کند و روی یک عدد ثابت نمی‌ایستد.

روش تست سنسور پدال گاز و عیب یابی آن

بررسی و تست ظاهری
بررسی و تست با دستگاه دیاگ
بررسی و تست با مولتی متر
تست با دیتالاگر

روش بررسی سنسورها از یک‌رویه عمومی مطابق شکل 2 پیروی می‌کند.

شکل 2- روش تست سنسور پدال گاز

بررسی و تست ظاهری سنسور پدال گاز

در بررسی ظاهری علائم خرابی سنسور پدال گاز نشانه‌های چندانی برای سنسور پدال گاز وجود ندارد. به‌صورت کلی هر نوع شکستگی ظاهری در بدنه یا کانکتورها می‌تواند دلیل خرابی سنسور تعبیه شده روی پدال گاز در نظر گرفته شود. (شکل 3)

شکل 3 – بررسی ظاهری پدال گاز و سنسور

بررسی و تست با دستگاه دیاگ (بررسی کدهای خطا)

بهترین راه تست و بررسی علائم خرابی سنسور پدال گاز با دستگاه دیاگ و یا عیب‌یاب است. بررسی با عیب‌یاب می‌تواند در بخش بررسی خطاها و یا بررسی پارامترها انجام شود.

خواندن کد خطا

ساده‌ترین و سریع‌ترین راه بررسی سنسورها، مشاهده وجود کد خطا در دستگاه عیب‌یاب است. در بسیاری از کدهای خطا به‌صورت زیر تعریف شده است:
Throttle / Pedal position sensor بنابراین، کدهای خطا بین سنسور موقعیت دریچه گاز (TPS) و سنسور پدال گاز (PPS-ACC sensor) می‌تواند مشترک باشد.

جدول کدهای خطای سنسور پدال گاز و عیوب احتمالی (P0120 تا P0124)

همانطور که مشاهده می‌شود لیست بزرگی از کدهای خطا برای این سنسور وجود دارد. دلیل زیاد بودن این تعداد آن است که معمولاً واحد سنسور پدال گاز حداقل از دو سنسور تشکیل شده است و هر سنسور حداقل سه سیم دارد (سیم تغذیه – سیم منفی و سیم سیگنال)؛ بنابراین می‌تواند تک‌تک سیم‌ها را مورد بررسی قرارداد. شکل 4 جدولی از مفهوم کدهای خطا و دلایل احتملی آن را نشان می‌دهد.

ردیف	کد خطا	عیوب مشترک با سنسور TPS / عیوب خاص	سایر عیوب احتمالی
۱	P0120	• فنر برگردان پدال گاز خراب است • کانکتور سنسور سولفاته یا شل است • سنسور TPS خراب است	• ECU موتور مشکل دارد • کانکتور سنسور MAP سولفاته یا شل است
۲	P0121	• مدار داخلی سنسور به‌صورت لحظه‌ای قطع یا اتصالی دارد • کانکتور یا دسته سیم سنسور قطعی یا اتصالی دارد • کانکتور سنسور سولفاته شده یا خوردگی دارد	• ECU موتور مشکل دارد
۳	P0122	• سنسور درست در محل خود قرار نگرفته است	• ECU موتور مشکل دارد
۴	P0123	• مدار سیم‌کشی اتصال کوتاه به بدنه شده است • سنسور خراب است	• ECU موتور مشکل دارد
۵	P0124	• سنسور غیرفعال است یا کالیبره نیست • اتصال کوتاه یا قطعی در مدار و کانکتور وجود دارد	• ECU موتور مشکل دارد
عیوب خاص (بعد از P عدد ۲ قرار دارد)
۱	P2109 P2113 P2114 P2115 P2116 P2117	• خرابی سنسور • اتصال کوتاه یا قطع‌شدن در مدار سنسور • سولفاته کردن یا زنگ‌زدن کانکتور سنسور	• اتصالی یا قطع‌شدن در کانکتور ECM • خرابی موتور دریچه گاز
۲	P2120 / P2121 P2122 / P2123 P2124 / P2125 P2126 / P2127 P2128 / P2129	• فنر برگردان پدال خراب است • سنسور خراب است • دسته سیم سنسور معیوب است	• ECM خراب است • سنسور MAP معیوب است
۳	P2130 / P2131 P2132 / P2133 P2134 / P2135	مطابق با پارامترهای دسته سیم و اتصالات سنسور پدال گاز بررسی شود.	—
۴	P2136 P2137 P2138 P2139	مدار ولتاژ تغذیه سنسور و همپوشانی سیگنال‌ها بررسی گردد.	—

جدول 4- جدول کد خطا مرتباط خرابی سنسور پدال گاز

دوره‌های آموزش برق خودرو داخلی و خارجی ایمگ

تنها مرکز تخصصی آموزش برق خودرو با مدرک دانشگاه صنعتی شریف

می‌خواهم حرفه‌ای بشم

توجه: ممکن است با مشاهده جدول شکل 4 این سوال پیش بیاید که چرا ای تعداد کد خطا عیوب مشابهی دارند در واقع باید گفت عیوب مشابه نیست به عنوان مثال کد p2122 مربوط وجود ولتاژ کمتر از حد استاندارد تعریف شده برای تغذیه سنسور است و کد P2123 مربوط به وجود ولتاژ بیش از حد استاندارد در تغذیه است. اما در واقع چه ولتاز بیش از حد مورد نظر باشد چه کمتر از حد استاندارد باشد مشکل می‌تواند از ECM و دسته سیم آن، سنسور و دسته سیم آن باشد که در جدول مورد نظر به صورت کاربردی خلاصه شده است.

بررسی پارامتر

یکی دیگر از قابلیت‌های دستگاه دیاگ بررسی پارامترها است. متناسب با نوع خودرو، دستگاه دیاگ می‌تواند پارامتر مقاومت، ولتاژ و یا هر دو را نشان بدهد. باتوجه‌به اینکه عددهای نشان‌داده‌شده توسط دستگاه دیاگ با بررسی با کمک مولتی‌متر تفاوتی ندارد اعداد و نحوه آزمایش در تست با مولتی‌متر تشریح می‌شود.

بررسی و تست با مولتی متر (ولتاژگیری سنسور)

با کمک تست ولتی و اهمی می‌تواند سنسور را مورد بررسی قرارداد. و به علائم خرابی سنسور پدال گاز پی برد.

بررسی ولتاژ

دسته سیم و کانکتور سنسور پدال گاز باید از نظر ولتاژ مورد بررسی قرار گیرد. (شکل 5)

شکل 5- بررسی ولتاژ سنسور پدال گاز

این آزمایش می‌تواند شامل بررسی سیم تغذیه و سیم بدنه و سیم سیگنال باشد. هر سنسور که دارای 6 سیم است (دو پتانسیومتر یا دو سنسور اثر هال) تک تک سیم‌ها می‌تواند از نظر ولتاز مورد بررسی قرار گیرد. شکل 6 نمونه ای از بررسی سنسور پدال گاز از نوع پتانسیومتری را نشان می‌دهد.

شکل 6- بررسی ولتاژ مثبت و منفی سنسور پدال گاز از نوع پتانسیومتری

درصورتی‌که آزمایش شکل 6 عدد 5 با تولرانس (0.1 ولت) مشاهده نشده باشد باید ایسیو یا دسته سیم مورد بررسی قرار گیرد.
سیم سیگنال نیز می‌تواند مورد بررسی ولتاژ قرار گیرد. اگر سنسور از نوع پتانسیومتری باشد (چه نوع معکوس چه نوع تفاضلی) عددشان داده شده باید با تغییر پدال گاز بین حدود 0.1 ولت تا 4.9 ولت تغییر کند.

شکل 7- اندازه گیری ولتاژ سیگنال سنسور پدال گاز از نوع پتانسیومتری

نکته: در نوع معکوس عدد ولتاژ سیم سیگنال در دو پتانسیومتر باید دقیقاً معکوس هم باشند. در نوع تفاضلی عدد سیگنال باید به‌اندازه یک عدد ثابت بیشتر از عدد دیگری باشد.

A- پتانسیومتر تفاضلی B- پتانسیومتر معکوس
شکل 8- بررسی ولتاژ در سنسور پدال گاز

اگر سنسور پدال گاز از نوع اثر هال باشد به روش شکل 9 باید ولتاژ تغذیه ان بررسی می‌شود.

شکل 9- بررسی ولتاژ تغذیه سنسور پدال گاز از نوع اثر هال

برای بررسی سیگنال سنسور از نوع اثر هال باید به روش شکل 10 آن را بررسی کرد.

شکل 10- بررسی ولتاژ سنسور پدال گاز از نوع اثر هال

بررسی و تست مقاومت سنسور پدال گاز

درصورتی‌که سنسور پدال گاز از نوع پتانسیومتری باشد می‌توان مقاومت را از پایه سنسور نیز اندازه‌گیری کرد. (شکل 11)

شکل 11- اندازه گیری مقاومت سنسور پدال گاز از نوع پتانسیومتری

مقاومت‌های پتانسیومتر باید اندازه‌گیری شوند اینکه پتانسیومتر از نوع تفاضلی است یا معکوس در نتایج اندازه‌گیری تأثیرگذار خواهد بود. شکل 12 این نتایج را نشان می‌دهد.

شکل 12 – نتایج بررسی مقاومت سنسور پدال گاز از نوع پتانسیومتری

توجه: سنسور پدال گاز از نوع اثر هال تست اهمی ندارد.

تست با دیتالاگر و تحلیل گراف‌ها

با استفاده از دیتالاگر یا اسیلوسکوپ یا دیاگ‌هایی که می‌تواند گراف سیگنال را ترسیم کنند می‌توان به‌صورت لحظه‌به‌لحظه و در حال عملکرد پدال گاز پارامترها مربوطه را بررسی کرد. شکل 13 نمونه این بررسی را نشان می‌دهد.

شکل 13- منحنی سنسور پدال گاز از نوع پتانسیومتری تفاضلی

آنچه در این مقاله آمد مختصری از علائم خرابی سنسور پدال گاز و روش بررسی آن بود. در دوره‌ آموزش برق و انژکتور هیوندای و کیا به‌صورت تخصصی این موارد به‌صورت عملی زیر نظر اساتید خبره در کارگاه دانشگاه صنعتی شریف آموزش داده می‌شود.

سوالات متداول

علائم خرابی سنسور پدال گاز پراید چیست؟

در پراید که از پدال گاز سیمی (کاربراتوری یا انژکتوری ساده) استفاده می‌کند، خرابی سنسور یا فشنگی پدال گاز معمولاً با گاز نخوردن، بد گاز خوردن و تغییرات ناگهانی دور موتور در حالت درجا خود را نشان می‌دهد.

علائم خرابی سنسور پدال گاز ۲۰۶ تیپ ۲ و ۵ چیست؟

در پژو ۲۰۶ که از پدال گاز برقی استفاده می‌کند، خرابی سنسور پدال گاز معمولاً با علائمی مثل گاز نخوردن، نوسان دور موتور در حالت درجا، روشن شدن چراغ چک و ثبت کدهای خطا مانند P2122 یا P2123 در دیاگ همراه است.

علائم خرابی پدال گاز سمند EF7 چیست؟

در سمند EF7 خرابی سنسور پدال گاز (از نوع پتانسیومتری) می‌تواند باعث گاز هرز خوردن، افزایش مصرف سوخت، روشن شدن چراغ چک و ثبت کد خطای پتانسیومتر مانند P2120 تا P2135 در دستگاه دیاگ شود.

مشکل پدال گاز ساینا اس چه علائمی دارد؟

در ساینا اس که مجهز به پدال گاز برقی است، خرابی سنسور معمولاً با کپ کردن و خفگی موتور هنگام فشردن پدال، بد گاز خوردن و در موارد شدیدتر روشن شدن چراغ چک همراه است.