شبکه ۲۰۶ فرانسه (Full Mux) چیست؟

شبکه ۲۰۶ فرانسه که در ایران با نام Full Mux شناخته می‌شود، از یک پروتکل CAN و سه پروتکل VAN (VAN Comfort، VAN Car1، VAN Car2) تشکیل شده که همگی از طریق یونیت BSI به‌عنوان گیت‌وی مرکزی به هم متصل می‌شوند. همان‌طور که در مقالهٔ مالتی‌پلکس خودرو چیست؟ اشاره شد، آشنایی با ساختار شبکه هر خودرو برای عیب‌یابی دقیق آن ضروری است. در این مطلب، پروتکل‌های اختصاصی 206 VAN، اجزای VAN Comfort و تفاوت‌های معماری این اسطورهٔ فرانسوی با مدل‌های جدیدتر را بررسی می‌کنیم.

معماری شبکه 206 فرانسوی؛ تفاوت Full Mux با مدل‌های معمولی

عرضه پژو 206 تیپ دو در ایران آغاز آشنایی ایرانیان به استفاده از مالتی پلکس در خودرو ها بود. (مطاله مقاله شبکه مالتی پلکس 206 ایرانی عملکرد و کاربردها توصیه می شود.) اگرچه قبل از این مدل هم برخی برندهای دیگر خودرو نیز دارای شبکه بودند؛ اما به دلیل تولید این خودرو در داخل، مالتی پلکس با پژو 206 تیپ دو شناخته می‌شود. تولید خودرو 206 با سیم‌کشی فرانسوی تا سال 1389 ادامه داشت. در سال 1390 اولین طرح دسته سیم ایرانی تحت عنوان فاز صفر معرفی شد. سال بعد فاز یک با بازار آمد که کاملاً با شبکه فرانسوی متفاوت بود. این فازها با تغییراتی در خودرو های سمند، رانا، دنا نیز استفاده شد که با عناوین ECO MUX ، MUX ، SMS و . … شناخته می‌شود.

بررسی پروتکل‌های VAN و CAN در ۲۰۶ تیپ ۵ و ۶ فرانسوی

همانطور که در مقاله  پروتکل های مورد استفاده در خودرو بیان شد. تعداد پروتکل‌های مورد استفاده در خودروها بسیار زیاد است. از بین این پروتکل ها، پروتکل CAN فراوانی بالایی دارد. پروتکل VAN هم به دلیل اینکه توسط شرکت PSA که یک شرکت فرانسوی هست ارائه شده است، در خودرو های فرانسوی مانند پژو به کار برده شده است. البته برای اتصال به دستگاه دیاگ از پروتکل‌های مختلفی استفاده می‌شود که در مقاله انواع کانکتور دستگاه دیاگ به آن اشاره شد. از بین این پروتکل‌ها ، پروتکل KWP2000 یا همان ISO 9141 برای اتصال به دیاگ انتخاب شده است. شکل 1 همه این پروتکل‌های مورد استفاده در 206 فول را نشان می‌دهد.

شکل 1- پروتکل‌های مورداستفاده در 206 فرانسوی فول ماکس

تحلیل نقشه سینوپتیک شبکه ۲۰۶ فول مولتی‌پلکس (Full Mux)

همانطور که در مقاله نقشه سینوپتیک بیان شد برای سهولت بررسی عملکرد سیستم‌های الکتریکی در خودروهای دارای شبکه از روش نقشه‌کشی سینوپتیک استفاده می‌شود. شکل 2 سینوپتیک عمومی 206 فول را نشان می‌دهد.

شکل 2- سینوپتیک کلی 206 فرانسوی فول ماکس

همانطور که در شکل 2 مشاهده می‌شود. یک پروتکل CAN و 3 پروتکل VAN تحت نام‌های VAN comfort – VAN Car1 (یا همان VAN body 1) و VAN Car 2 (یا همان VAN body 2) وجود دارد. در این سینوپتیک یونیت BSI به‌عنوان یونیتی مرکزی و رابط بین شبکه‌های مختلف است. BSI نوعی Gateway به شمار می‌رود و پیام‌های شبکه‌های مختلف را به یکدیگر ترجمه می‌کند.

ساختار شبکه CAN High Speed در ۲۰۶ فرانسوی

پروتکل CAN در فول ماکس دارای ۳ یونیت است. شکل ۳ این یونیت‌ها را نشان می‌دهد.

شکل 3- اجزا پروتکل CAN در 206 فرانسوی

یونیت موتور (ECM)، یونیت گیربکس اتومات (TCU) در صورت وجود، و یونیت ترمز ضد قفل (ABS HCU) اجزای این شبکه هستند. سرعت پروتکل CAN ۲۵۰ (۲۵۶) کیلوبیت بر ثانیه است. سرعت پروتکل CAN 250 (256) کیلوبیت بر ثانیه است و ارتباط شبکه‌های از نوع زوج سیم به هم تابیده است.

شکل 4- شکل یونیت‌های پروتکل CAN فول ماکس

یونیت BSI در ۲۰۶ فرانسه چیست و چه نقشی دارد؟

یونیت BSI (Boitier de Servitude Intelligent) در ۲۰۶ فرانسوی به‌عنوان یونیت مرکزی و رابط بین شبکه‌های مختلف عمل می‌کند. همان‌طور که در نقشهٔ سینوپتیک شکل ۲ مشاهده شد، یک پروتکل CAN و سه پروتکل VAN (VAN Comfort، VAN Car1، VAN Car2) در این خودرو وجود دارد که همگی از طریق BSI به هم متصل می‌شوند.

BSI نوعی Gateway به شمار می‌رود؛ یعنی پیام‌های شبکه‌های مختلف (CAN و VAN) را دریافت کرده و به زبان یکدیگر ترجمه می‌کند تا این شبکه‌ها بتوانند با هم ارتباط برقرار کنند. به همین دلیل، در صورت بروز خطا در ارتباط بین شبکه‌ها (مثلاً بین شبکهٔ CAN موتور و شبکهٔ VAN Comfort)، BSI اولین یونیتی است که باید در عیب‌یابی مورد بررسی قرار گیرد.

تسلط بر شبکه‌های مالتی‌پلکس مدل‌های مختلف از جمله ۲۰۶ فرانسوی، پیش‌نیاز عیب‌یابی دقیق سیستم‌های الکتریکی خودرو است. برای یادگیری عملی و تخصصی این مهارت می‌توانید در دوره آموزش تعمیرات مالتی‌پلکس خودرو ایمگ دانشگاه شریف شرکت کنید.

شبکه VAN Comfort و اعضا آن

شبکه با پروتکل VAN comfort بیشترین یونیت‌ها را شامل می‌شود. شکل 5 این شبکه را نشان می‌دهد.

شکل 5- اجزا شبکه VAN comfort

همانطور که در شکل 5 نشان‌داده‌شده است 6 یونیت می‌تواند عضو این شبکه باشند. مهم‌ترین آنها مجموعه پشت آمپر (Instrument panel) و ساعت که البته اسم صحیح آن، صفحه‌نمایش چندمنظوره (Multi function Display) و رادیو (Radio) هستند. سایر اجزا ممکن است در خودرو وجود نداشته باشد به‌عنوان‌ مثال کولر (Air condition unit) فقط در صورت اتوماتیک بودن در شبکه قرار دارد.

سامانه جهت‌یابی یا به قول بازار GPS (Navigation Unit) در مدل‌های ایرانی قرار ندارد. همچنین واحد CD چنجر (CH changer unit) که البته با وجود رادیو ضبط‌های با ورودی USB کاملاً در خودرو ها حذف شده است. شکل 6 تصویر این یونیت‌ها را نشان می‌دهد.

شکل 6- یونیت‌های شبکه VAN comfort

مدل‌های ساعت (Instrument Panel) در شبکه VAN Comfort

در شبکه VAN Comfort، ساعت (که نام فنی صحیح آن مجموعه پشت آمپر یا Instrument Panel است) بسته به تیپ و سال تولید خودرو می‌تواند در سه مدل A، B و C عرضه شده باشد. این مدل‌ها با یکدیگر تفاوت‌هایی در ساختار و نحوهٔ ارتباط با شبکه دارند که در مقالات تخصصی مربوط به عملکرد و عیب‌یابی هر سیستم به‌طور جداگانه بررسی می‌شود.

سوالات متداول

شبکه VAN چیست؟

شبکهٔ VAN (Vehicle Area Network) یک پروتکل ارتباطی است که توسط شرکت فرانسوی PSA توسعه داده شده و در خودروهای پژو و سیتروئن از جمله ۲۰۶ فرانسه به کار می‌رود. این شبکه اطلاعات بین یونیت‌های مختلف خودرو مانند مجموعه پشت آمپر، رادیو و کولر را منتقل می‌کند و در ۲۰۶ فرانسه در سه نوع VAN Comfort، VAN Car1 و VAN Car2 پیاده‌سازی شده است.

یونیت BSI در ۲۰۶ فرانسه چه کاری انجام می‌دهد؟

یونیت BSI به‌عنوان Gateway مرکزی، پیام‌های شبکه‌های CAN و VAN را دریافت کرده و بین آن‌ها ترجمه می‌کند تا این شبکه‌های مجزا بتوانند با هم ارتباط برقرار کنند. در صورت بروز خطای ارتباطی بین شبکه‌ها، BSI اولین یونیتی است که باید بررسی شود.

 شبکه ۲۰۶ فرانسه چه تفاوتی با ۲۰۶ ایرانی دارد؟

شبکهٔ ۲۰۶ فرانسه (Full Mux) از پروتکل‌های VAN و CAN استفاده می‌کند، در حالی که ۲۰۶ ایرانی از فاز صفر به بعد با شبکه‌ای کاملاً متفاوت طراحی شده است. برای بررسی کامل این تفاوت‌ها، مقالهٔ شبکه مالتی پلکس ۲۰۶ ایرانی را مطالعه کنید.