راهنمای جامع تفسیر شماره فنی بلبرینگ و رولبرینگ + جدول کامل کدها

نام‌گذاری بلبرینگ‌ها و رولبرینگ‌ها تنها یک عدد ساده نیست؛ بلکه شناسنامه فنی قطعه است که تمام جزئیات از ابعاد گرفته تا نوع آب‌بند و میزان لقی را بازگو می‌کند. بر روی رینگ داخلی یا بیرونی هر بلبرینگ، عباراتی درج می‌شود که با تفسیر شماره فنی آن‌ها می‌توان به خصوصیات دقیقی چون جنس قفسه، تحمل دمایی و نوع چیدمان ساچمه‌ها دست یافت.

در این مقاله، سیستم جامع نام‌گذاری استاندارد را بررسی می‌کنیم تا به راحتی بتوانید کدهایی مثل معنی حرف Z در بلبرینگ یا اعداد لقی را ترجمه کنید.

 شکل 1 نشان می‌دهد که بر روی بخش جانبی رینگ داخلی یا بیرونی بلبرینگ‌ها یا رولبرینگ‌ها عباراتی درج می‌شود که مکانیزم نام‌گذاری بلبرینگ یا رولبرینگ گفته می‌شود که از طریق تفسیر این عبارات می‌توان به برخی خصوصیات فنی بلبرینگ یا رولبرینگ موردنظر دست یافت.

عبارات درج شده بر روی بلبرینگ‌ها و رولبرینگ‌هاشکل 1-عبارات درج شده بر روی بلبرینگ‌ها و رولبرینگ‌ها

ساختار عباراتی که می‌تواند بر روی رینگ داخلی یا بیرونی بلبرینگ یا رولبرینگ درج شود و سیستم نام‌گذاری نامیده می‌شود، مطابق شکل 2 است.

ساختار سیستم نام‌گذاریشکل 2-ساختار سیستم نام‌گذاری بلبرینگ‌ها و رولبرینگ‌ها

ساختار جامع شماره فنی و نام‌گذاری بلبرینگ‌ها و رولبرینگ‌ها 

ساختار جامع مکانیزم نام‌گذاری بلبرینگ‌ها و رولبرینگ‌ها مطابق شکل 3 است.

بخش کد عنوان دسته‌بندی تفسیر و جزئیات فنی
۱ پیشوند (Prefix) مشخصات متریال (مانند S برای استیل) یا سری‌های خاص تولید
۲ نام‌گذاری اصلی تعیین‌کننده نوع بلبرینگ، سری ابعادی و قطر داخلی قطعه
۳ طراحی داخلی تغییرات در ساختار داخلی (مانند زاویه تماس یا ظرفیت بار محوری)
۴ طراحی بیرونی انواع آب‌بندها (RS, Z)، شیار خار حلقوی و کاسه‌نمدها
۵ نوع قفسه (Cage) جنس و متد ساخت قفسه (برنجی M، فولادی، فیبری یا پلاستیکی P)
۶.۱ متریال و حرارت نوع آلیاژ خاص و فرآیندهای عملیات حرارتی روی قطعه
۶.۲ دقت و لقی تلرانس ابعادی، گریدهای لقی (C3, C4)، پیش‌بار و دوران بی‌صدا
۶.۳ انطباق مجموعه نحوه چیدمان و انطباق در مجموعه‌ بلبرینگ‌های جفتی
۶.۴ پایداری ابعادی حفظ ابعاد قطعه در برابر تغییرات شدید دمایی محیط
۶.۵ روانکاری نوع گریس تزریق شده، حجم آن و محدوده دمای کاری گریس
۶.۶ سایر تنوع‌ها تغییرات خاص و سفارشی‌سازی‌های متفرقه طبق استاندارد سازنده

اگر کد فنی بلبرینگ شما با عدد 5 شروع می‌شود، این قطعه در دسته کف‌گرد قرار می‌گیرد. برای بررسی دقیق‌تر ابعاد و ویژگی‌های این مدل، می‌توانید مقاله اختصاصی انواع بلبرینگ کف‌گرد را مطالعه کنید.

آموزش تعمیر گیربکس CVT با مدرک معتبر از دانشگاه شریف

پیشوندهای رایج در شماره فنی بلبرینگ و رولبرینگ

برخی پیشوندهایی که بر روی رینگ داخلی یا رینگ خارجی درج می‌شوند و نشان‌دهنده متریال یا طراحی خاص هستند، به شرح ذیل می‌باشد:

پیشوند (Prefix) تفسیر و مشخصات فنی
S جنس بلبرینگ یا رولبرینگ از فولاد ضدزنگ (Stainless Steel) است.
F رینگ خارجی دارای فلانچ است.
N رولبرینگ دارای دو شیار روی رینگ داخلی (نگهدارنده قفسه و غلتک‌ها) و رینگ خارجی کم اصطکاک و کم صدا.
NJ رولبرینگ دارای دو شیار روی رینگ بیرونی و یک شیار روی رینگ داخلی (قادر به راهنمایی محور در یک جهت).
NU رولبرینگ دارای دو شیار روی رینگ خارجی و یک رینگ داخلی کم اصطکاک و کم صدا.
NUP رولبرینگ با دو شیار روی رینگ بیرونی و یک شیار و یک واشر محافظ روی رینگ داخلی.
NF رولبرینگ با دو شیار روی رینگ داخلی و یک شیار روی رینگ خارجی.
NNU رولبرینگ با سه شیار روی رینگ خارجی و رینگ داخلی کم اصطکاک و کم صدا.
HR رولبرینگ مخروطی با قابلیت تحمل بار زیاد.
HM رولبرینگ مخروطی اینچی با قابلیت بار متوسط.
JL رولبرینگ مخروطی سری J.
JLM رولبرینگ مخروطی اینچی با قابلیت تحمل بار سبک متمایل به متوسط.
L رولبرینگ مخروطی اینچی با قابلیت بار سبک.
LM رولبرینگ مخروطی اینچی با قابلیت بار سبک متمایل به متوسط.
M رولبرینگ مخروطی اینچی با قابلیت بار متوسط.
WS بلبرینگ یا رولبرینگ کف‌گرد واشردار.

تفسیر بخش اصلی شماره فنی و شناسایی سری بلبرینگ

بر روی بخش جانبی رینگ داخلی یا رینگ بیرونی شماره‌ای همانند 6006 درج می‌شود که با تفسیر این عدد می‌توان به مشخصات فنی بلبرینگ یا رولبرینگ مذکور دست یافت.
جدول 1 کدهای مربوط به نوع بلبرینگ‌ها و رولبرینگ‌ها را نشان می‌دهد که در واقع یک تا سه عدد اول از عدد نام‌گذاری اصلی بلبرینگ یا رولبرینگ را پوشش می‌دهد.

آموزش تعمیرات گیربکس اتوماتیک هیوندای و کیا

دوره گیربکس هیوندای و کیا

شکل نام کد بلبرینگ یا رولبرینگ موجود
بلبرینگ دوردیفه با تماس زاویه‌ای بلبرینگ دوردیفه با تماس زاویه‌ای (0) (0)33, (0)32
بلبرینگ خودتنظیم بلبرینگ خودتنظیم 1 1(1)0, 1(0)2, (1)22, 1(0)3, (1)23, 130, 139
رولبرینگ خودتنظیم رولبرینگ خودتنظیم یا رولبرینگ خودتنظیم کفگرد 2 292, 293, 294, 238,248, 239, 249, 230, 240, 231, 241, 222,232, 213, 223
رولبرینگ مخروطی رولبرینگ مخروطی 3 329, 320, 330, 331, 302, 322, 332, 303, 313, 323
بلبرینگ شیار عمیق دوردیفه بلبرینگ شیار عمیق دوردیفه 4 4(2)2, 4(2)3
بلبرینگ کفگرد بلبرینگ کفگرد 5 590, 591, 510, 511, 512, 532, 513, 533, 514, 534, 522, 542, 523, 543, 524, 544
بلبرینگ شیارعمیق تک ردیفه بلبرینگ شیارعمیق تک ردیفه 6 617, 627, 637, 608, 618, 628, 638, 609, 619, 639, 16(0)0, 6(1)0, 630, 6(0)2, 622, 6(0)3, 623, 6(0)4
بلبرینگ با تماس زاویه‌ای تک ردیفه بلبرینگ با تماس زاویه‌ای تک ردیفه 7 708, 718, 719, 7(1)0, 7(0)2, 7(0)3, 7(0)4
رولبرینگ کفگرد رولبرینگ کفگرد 8 811, 812, 893, 813, 874, 894, 814
رولبرینگ کفگرد بشکه‌ای رولبرینگ کفگرد بشکه‌ای C 29, 39, 49, 59, 69, 30, 40, 50, 60, 31, 41, 22, 32, 23
رولبرینگ N رولبرینگ با عبارات NUP, NUPJ, NU, NP, NPF, NJ, NJP, NF, NFP, NC, NCF N 18, 28, 38, 19, 29, 39, 10, 20, 30, 31, (0)2, 12, 22, (0)3, 23, 33, (0)4
رولبرینگ NN NNU, NNCL, NNCF, NNC, NNF NN 48, 39, 49, 69, 30, 40, 50, 60, 31, 41
بلبرینگ QJ بلبرینگ تماس زاویه‌ای چهار نقطه QJ 19, 10, (0)2, 12, (0)3, 23

جدول 1-اعداد و عبارات نشان دهنده نوع بلبرینگ‌ها و رولبرینگ‌ها

تحلیل ابعاد استاندارد؛ پهنا و ارتفاع در شماره فنی بلبرینگ

بعد از یک تا سه عدد اول از نام‌گذاری اصلی بلبرینگ‌ها و رولبرینگ‌ها، اعداد بعدی از عدد نام‌گذاری اصلی بلبرینگ‌ها و رولبرینگ‌ها به مشخصات هندسی بلبرینگ یا رولبرینگ شامل پهنا(B یا T)، ارتفاع(H)، قطر بیرونی(D) و قطر داخلی(d) مطابق شکل 4 اشاره می‌کند.

مشخصات هندسی بلبرینگ و رولبرینگشکل 4-مشخصات هندسی بلبرینگ‌ها و رولبرینگ‌ها

 اعدادی که بیان‌کننده پهنای بلبرینگ یا رولبرینگ(B یا T) به صورت 7، 6، 5، 4، 3، 2، 1، 0 و 8 می‌باشد. این عدد نشان دهنده پهنای بلبرینگ یا رولبرینگ است به نحوی که هرچقدر این عدد بزرگتر باشد، پهنای بلبرینگ یا رولبرینگ بیشتر است و از اینرو استحکام مکانیکی بیشتری دارد بدین معنا که قابلیت تحمل بار بیشتری دارد.
این عدد در مورد بلبرینگ‌های کفگرد با H نمایش داده می‌شود که در واقع ارتفاع بلبرینگ یا رولبرینگ کفگرد را نشان می دهد و با اعداد 2، 1، 9 و 7 نمایش داده می‌شود.

راهنمای محاسبه قطر داخلی بلبرینگ از روی کد فنی

دو رقم آخر از بخش اصلی نام‌گذاری بلبرینگ بیانگر قطر داخلی بلبرینگ یا رولبرینگ است که عمدتا به صورت 4، 3، 2، 1، 0، 9، 8، 7 می‌باشد. بدین ترتیب که اگر این دو عدد را در عدد 5 ضرب کنیم، قطر داخلی بلبرینگ‌ها و رولبرینگ‌ها بر حسب میلیمتر بدست می‌آید. این روش دارای استثنائاتی به شرح زیر است:
00: قطر داخلی 10 میلیمتر است.
01: قطر داخلی 12 میلیمتر است.
02: قطر داخلی 15 میلیمتر است.
03: قطر داخلی 17 میلیمتر است.
برای بلبرینگ‌ها و رولبرینگ‌ها با قطر کمتر از 10 میلیمتر یا بیشتر از 500 میلیمتر، قطر داخلی به صورت عددی و برحسب میلیمتر بر روی بلبرینگ درج می‌شود به طور مثال در مورد بلبرینگ 618/8 یعنی قطر داخلی این بلبرینگ 8 میلیمتر است یا در مورد بلبرینگ 511/530 قطر داخلی آن 530 میلیمتر است.
از طرفی بلبرینگ‌هایی که قطر سوراخ آنها دارای انحراف نسب به مقادیر استاندارد هستند به صورت تا سه رقم اعشار و بر حسب میلیمتر در انتهای بخش اصلی نام‌گذاری بلبرینگ‌ها و رولبرینگ‌ها درج می‌شود به طور مثال 6202/15.875 به معنی این است که قطر داخلی بلبرینگ برابر با 15/875 میلیمتر یا پنج هشتم اینچ است.

تفسیر دقیق پسوندهای بلبرینگ و رولبرینگ

پسوند شرح و تفسیر
CN بلبرینگ با لقی استاندارد
C2 بلبرینگ با لقی شعاعی کمتر از CN
C1 بلبرینگ با لقی شعاعی کمتر از C2
C3 بلبرینگ با لقی شعاعی بیشتر از CN
C4 بلبرینگ با لقی شعاعی بیشتر از C3
C5 بلبرینگ با لقی شعاعی بیشتر از C4
CM بلبرینگ با لقی مخصوص موتور الکتریکی
CS بلبرینگ مجهز به صفحه تقویتی فولادی آببند از جنس لاستیک NBR در یک سمت
2CS همانند CS در دو سمت بلبرینگ
CS2 بلبرینگ مجهز به صفحه تقویتی فولادی آببند از جنس لاستیک FKM در یک سمت
2CS2 همانند CS2 در دو سمت بلبرینگ
CS5 بلبرینگ مجهز به صفحه تقویتی فولادی آببند از جنس لاستیک HNBR در یک سمت
2CS5 همانند CS5 در دو سمت بلبرینگ
DDU بلبرینگ مجهز به کاسه‌نمد آب‌بندی بدون تماس
F بلبرینگ مجهز به قفسه فولادی ماشین‌کاری شده یا ریخته‌گری شده با مرکزیت ساچمه‌ها
FA بلبرینگ مجهز به قفسه فولادی ماشین‌کاری شده یا ریخته‌گری شده با مرکزیت رینگ خارجی
FB بلبرینگ مجهز به قفسه فولادی ماشین‌کاری شده یا ریخته‌گری شده با مرکزیت رینگ داخلی
G.. بلبرینگ که توسط گریس پرشده است. عبارت بعدی نشان دهنده دمای کاری گریس است و عبارات سوم به بعد هم به نوع گریس و استانداردهای های مربوطه اشاره می‌کند.
H بلبرینگ مجهز به قفسه فولادی پرسی سخت‌کاری شده نوع قفلی
HT بلبرینگ که با گریس با قابلیت تحمل دمای بالا پر شده است.
LLU بلبرینگ مجهز به کاسه‌نمد آب‌بندی تماس‌دار
LHT بلبرینگ که با گریس با قابلیت تحمل دمای بالا و پایین پر شده است.
LS بلبرینگ مجهز به کاسه‌نمد از جنس لاستیک آکرونیتریل بوتادین(NBR) یا پلی‌اورتان(AU) با یا بدون ورق تقویتی فولادی در یک سمت
2LS همانند LS در دو سمت
LT بلبرینگ پر شده با گریس با قابلیت تحمل دمای پایین
M بلبرینگ با قفسه برنجی ماشین‌کاری شده با مرکزیت ساچمه
MA بلبرینگ با قفسه برنجی ماشین‌کاری شده با مرکزیت رینگ بیرونی
MB بلبرینگ با قفسه برنجی ماشین‌کاری شده با مرکزیت رینگ داخلی
ML بلبرینگ با قفسه برنجی پنجره‌ای ماشین‌کاری شده با مرکزیت رینگ بیرونی یا رینگ داخلی
MT بلبرینگ پر شده با گریس با قابلیت تحمل دمای متوسط
N بلبرینگ با شیار خار حلقوی
NR بلبرینگ با شیار خار حلقوی و مجهز به خار حلقوی
P بلبرینگ با قفسه تزریق پلاستیک از جنس پلی‌آمید 66 و تقویت شده با فایبرگلاس با مرکزیت ساچمه
PHA بلبرینگ با قفسه تزریق پلاستیک از جنس پلی‌آمترترکتون(PEEK) و تقویت شده با فایبرگلاس مرکزیت رینگ بیرونی
RS بلبرینگ مجهز به کاسه‌نمد مجهز از جنس لاستیک آرکریل‌نیتریل بوتادین(NBR) با یا بدون ورق تقویتی فولادی در یک سمت
2RS همانند RS در دو سمت
RSH بلبرینگ مجهز به کاسه‌نمد با صفحه تقویتی فولادی از جنس لاستیک NBR در یک سمت
2SRH همانند RSH در دو سمت
RSL بلبرینگ مجهز به کاسه‌نمد کم اصطکاک با صفحه تقویتی فولادی از جنس لاستیک NBR در یک سمت
2RSL همانند RSL در دو سمت
RS1 بلبرینگ مجهز به کاسه‌نمد با صفحه تقویتی فولادی از جنس لاستیک NBR در یک سمت
2RS1 همانند RS1 در دو سمت
RS1Z بلبرینگ مجهز به کاسه‌نمد با صفحه تقویتی فولادی از جنس لاستیک NBR در یک سمت و صفحه محافظ در سمت دیگر
RS2 بلبرینگ مجهز به کاسه‌نمد با صفحه تقویتی فولادی از جنس لاستیک FKM در یک سمت
2RS2 همانند RS2 در دو سمت
RZ بلبرینگ مجهز به کاسه‌نمد بدون تماس با صفحه تقویتی فولادی از جنس لاستیک NBR در یک سمت
2RZ همانند RZ در دو سمت
TN بلبرینگ با قفسه از جنس پلی‌آمید 66 تزریق پلاستیک با مرکزیت ساچمه
TNH بلبرینگ با قفسه از جنس PEEK تقویت شده با فایبرگلاس تزریق پلاستیک با مرکزیت ساچمه
TN9 بلبرینگ با قفسه تزریق پلاستیک از جنس پلی‌آمید 66 و تقویت شده با فایبرگلاس با مرکزیت ساچمه
ZRN بلبرینگ مجهز به صفحه فلزی محافظ، خار حلقوی و شیار خار حلقوی در یک سمت
Z بلبرینگ مجهز به صفحه فلزی محافظه یکطرفه پرسی
ZZ بلبرینگ مجهز به صفحه فلزی محافظ دوطرفه
2RSR بلبرینگ مجهز به کاسه‌نمد دو طرفه
A بلرینگ با تماس زاویه‌ای 30 درجه
B بلبرینگ با تماس زاویه‌ای 40 درجه
C بلبرینگ با تماس زاویه‌ای 15 درجه
E بلبرینگ با تماس زاویه‌ای 25 درجه
TVP بلبرینگ با تماس زاویه‌ای مجهز به فقسه تقویتی از جنس پلی‌آمید
M (تماس زاویه‌ای) بلبرینگ با تماس زاویه‌ای مجهز به قفسه برنجی
K (خودتنظیم) بلبرینگ خودتنظیم مجهز به سوراخ مخروطی
H (خودتنظیم) بلبرینگ خودتنظیم نافی‌دار
N (رولبرینگ) رولبرینگ با شیار مخصوص خار حلقوی
NR (رولبرینگ) رولبرینگ با شیار مخصوص خار حلقوی و مجهز به خار حلقوی
V رولبرینگ بدون قفسه که فضای بین دو رینگ توسط غلتک به طور کامل پر شده است.
E (رولبرینگ) رولبرینگ با ظرفیت اضافی
M (رولبرینگ) رولبرینگ با قفسه برنجی
CC رولبرینگ خودتنظیم یا کروی با قفسه فولادی
CA رولبرینگ با قفسه برنجی ماشینکاری شده تکی
MA (رولبرینگ) رولبرینگ با قفسه برنجی ماشینکاری شده با راهنمای رینگ بیرونی
MB (رولبرینگ) رولبرینگ با قفسه برنجی ماشینکاری شده با راهنمای رینگ داخلی
K (رولبرینگ) رولبرینگ با سوراخ پخ‌دار با نسبت 1:12
K30 رولبرینگ با سوراخ پخ‌دار با نسبت 1:30
W33 رولبرینگ مجهز به شیار و سوراخ روغنکاری روی رینگ بیرونی
D رولبرینگ مخروطی سری متریک با زاویه تماس تند(24 تا 32 درجه)
JR رولبرینگ مخروطی با قابلیت تحمل بار زیاد
J رولبرینگ مخروطی با استاندارد ISO شرکت NSK مجهز به قفسه فولادی پرس شده
WT بلبرینگ پر شده با گریس با قابلیت تحمل دمای بالا و پایین
W64 بلبرینگ پر شده با روغن جامد
Y بلبرینگ با قفسه برنجی با مرکزیت ساچمه
Z بلبرینگ با صفحه فلزی پرس شده محافطظ در یک سمت
ZZ همانند Z در دو سمت

مثال:
بر روی بلبرینگی عبارت BMO-6204/048S2/UA008A درج شده است. تفسیر عبارت مذکور به شرح ذیل است:
پیشوند:
BMO: سری بلبرینگ مجهز به انکودر یا اندازه‌گیری دور موتور
بخش اصلی:
6204: بلبرینگ شیار عمیق با قطر داخلی 20 میلیمتر
پسوند:
048/: تعداد پالس دیجیتال در هر دور 48 است.
S2: دارای خروجی دو سیگنال است.
U/: ناحیه بین‌المللی فروش
A: بلبرینگ مجهز به قفسه فولادی با مرکزیت ساچمه
008A: مجهز به کابل بدون کانکتور

انتخاب پسوند درست (مانند نوع گریس یا لقی C3) تنها نیمی از راه است؛ برای افزایش طول عمر قطعه و جلوگیری از خرابی‌های زودرس، حتماً راهنمای نحوه نگهداری و باز و بست بلبرینگ را بررسی کنید.

3 2 رای ها
امتیازدهی به مقاله
اشتراک در
اطلاع از

2 نظرات
تازه‌ترین
قدیمی‌ترین
بازخورد (Feedback) های اینلاین
مشاهده همه دیدگاه ها
۲۰۶
6 ماه قبل

درود.چجوری بلبرینگ اصلی روازتقلبی بشناسیم؟
تشکر

keyboard_arrow_up