کد موتور هیوندای و کیا یک شناسه چهارکاراکتری مثل G4FC یا G6DC است که روی بلوک موتور حک میشود. در این کد، کاراکتر اول نوع سوخت را نشان میدهد (G برای بنزینی، D برای دیزلی و L برای گازسوز)، عدد دوم تعداد سیلندرها را مشخص میکند و دو کاراکتر پایانی، خانواده موتور و نسخه مهندسی آن را از هم جدا میکنند. برای مثال، G4FC یعنی موتور بنزینی چهارسیلندر از خانواده گاما.
آنچه در این مقاله خواهید خواند...
هیوندای این سیستم نامگذاری را از اوایل دهه ۱۹۹۰ و همزمان با خانواده آلفا، یعنی نخستین موتوری که بهطور کامل خودش طراحی کرد، به کار گرفت و بعدها همین ساختار در محصولات کیا هم استفاده شد. تشخیص درست موتور از روی کد، پیشنیاز سفارش قطعه، انتخاب مشخصات فنی صحیح و استفاده از مستندات تعمیراتی است؛ مهارتی که در دوره آموزش تعمیر موتور هیوندای و کیا ایمگ، همراه با عیبیابی سیستم VVT و کار با دیاگ و GDS، بهصورت کاملاً عملی روی موتورهای تتا و لامبدا در کارگاه دانشگاه صنعتی شریف تمرین میشود.
تعمیر تخصصی موتور خودروهای هیوندای و کیا را بهصورت عملی یاد بگیرید
با ارائه مدرک معتبر دانشگاه صنعتی شریف
در دوره تعمیر موتور هیوندای و کیا، تعمیر تخصصی موتورهای تتا و لامبدا را در کارگاه و روی موتور واقعی تمرین میکنید؛ از عیبیابی سیستم VVT و تایمگیری اصولی تا کار با دستگاه دیاگ و نرمافزار GDS. این دوره برای مکانیکها و علاقهمندانی طراحی شده که میخواهند وارد بازار پرتقاضای تعمیر خودروهای کرهای شوند و مهارت خود را با آموزش کاملاً عملی، حرفهای کنند.
مشاهده سرفصلها و ثبتنام در دوره ←
شکل ۱: کد موتور هیوندای و کیا
کد موتور هیوندای و کیا از چه بخشهایی تشکیل شده است؟
هر موتوری که هیوندای و کیا تولید میکنند یک کد اختصاصی چهارکاراکتری دارد. این کد طوری طراحی شده که بدون مراجعه به جدول مشخصات فنی بتوان نوع سوخت، تعداد سیلندرها و خانواده موتور را تشخیص داد. جدول زیر معنای هر کاراکتر را روی کد G4FC نشان میدهد.
| جایگاه کاراکتر | معنا | مثال در G4FC |
|---|---|---|
| کاراکتر اول | نوع سوخت | G = بنزینی |
| کاراکتر دوم | تعداد سیلندرها | 4 = چهارسیلندر |
| کاراکتر سوم | شناسه خانواده موتور (همراه با کاراکتر دوم) | F = خانواده گاما |
| کاراکتر چهارم | شناسه نسخه مهندسی موتور | C = نسخه ۱.۶ لیتری انژکتوری (MPi) |

شکل ۲: معنی هر کاراکتر در کد موتور هیوندای و کیا
کاراکتر اول؛ نوع سوخت
نخستین حرف کد، نوع سوخت مصرفی موتور را مشخص میکند. حرف G برای موتورهای بنزینی (Gasoline) و حرف D برای موتورهای دیزلی (Diesel) به کار میرود. هیوندای و کیا نسخههای گازسوز را هم با حرف L (از LPG) نامگذاری کردهاند؛ برای نمونه، L6BA نسخه گازسوز موتور ۲.۷ لیتری V6 خانواده دلتا است و L4FA موتور ۱.۶ لیتری گازسوز خانواده گاما. اگر با تفاوت این سوختها آشنا نیستید، مقاله انواع سوخت خودرو مقایسه کاملی از آنها ارائه میدهد.
کاراکتر دوم؛ تعداد سیلندر
عدد دوم کد، تعداد سیلندرهای موتور است. موتورهای سهسیلندر مثل G3LA (خانواده کاپا) با عدد ۳، موتورهای چهارسیلندر خطی پرتیراژ مثل گاما، تتا و نو با عدد ۴، موتورهای V6 مثل دلتا و لامبدا با عدد ۶ و موتورهای V8 خانواده تاو با عدد ۸ مشخص میشوند. همین عدد ساده، اولین سرنخ برای تشخیص آرایش و رده موتور است.
کاراکتر سوم و چهارم؛ خانواده و نسخه مهندسی
بررسی کدهای تولیدشده نشان میدهد که کاراکتر سوم در میان نسخههای یک خانواده ثابت میماند و بخشی از شناسه آن خانواده است؛ مثلاً همه موتورهای گاما با G4F و همه موتورهای تتا با G4K شروع میشوند. نکته مهم این است که کاراکتر سوم را باید همراه با عدد دوم خواند. حرف B در G6B به خانواده V6 دلتا اشاره دارد، اما همین حرف در G8B نشاندهنده خانواده V8 تاو است. به همین ترتیب، حرف D در G6D مربوط به خانواده لامبدا است.
کاراکتر چهارم نسخههای مختلف یک خانواده را از هم جدا میکند. این تفاوت ممکن است در حجم موتور، نوع سوخترسانی، پرخوران یا تغییرات طراحی باشد، اما خود حرف بهتنهایی حجم یا نسل موتور را نشان نمیدهد. برای مثال، G4FC و G4FD هر دو ۱.۶ لیتری هستند؛ اولی انژکتوری چندنقطهای (MPi) و دومی پاشش مستقیم (GDi) است. هیوندای و کیا مستند رسمی عمومی درباره معنای دقیق این دو کاراکتر منتشر نکردهاند و الگوی بالا حاصل مقایسه کدهای تولیدشده است. بنابراین برای مشخصات دقیق هر موتور، همیشه باید به اطلاعات فنی سازنده مراجعه کرد.
خانواده موتور در هیوندای و کیا یعنی چه؟
خانواده موتور به مجموعهای از پیشرانهها گفته میشود که بر پایه یک معماری مهندسی مشترک طراحی و تولید شدهاند. موتورهای یک خانواده معمولاً در ویژگیهای بنیادی مانند معماری بلوک سیلندر، فاصله بین سیلندرها، جانمایی یاتاقانهای اصلی، مسیرهای روغن و مایع خنککننده و اصول کلی طراحی مشترک هستند. با این حال، ممکن است از نظر حجم، قطر سیلندر، کورس پیستون، نسبت تراکم، سیستم سوخترسانی، نوع تنفس (تنفس طبیعی یا توربو)، سامانه زمانبندی سوپاپ و توان خروجی با هم تفاوت داشته باشند. موتورهای خانوادههای جدیدتر هیوندای و کیا عموماً از نوع موتورهای DOHC با دو میلسوپاپ در سرسیلندر هستند.
هیوندای و کیا خانوادههای موتور خود را با حروف الفبای یونانی نامگذاری کردهاند؛ نامهایی مثل آلفا، بتا، دلتا، تتا، لامبدا، گاما، نو و تاو. همه این خانوادهها طراحی کاملاً مستقل هیوندای نیستند. خانواده تتا در قالب اتحادیه Global Engine Alliance و با همکاری کرایسلر و میتسوبیشی توسعه یافت و خانواده سیگما در واقع همان موتور 6G7 میتسوبیشی است که در کره با نام سیگما تولید شد.
تفاوت خانواده موتور با نسخه موتور چیست؟
خانواده موتور یک معماری مشترک است و هر نسخه از آن با یک کد موتور اختصاصی شناخته میشود. نسخههای یک خانواده ممکن است حجم، سوخترسانی، نوع تنفس یا نسبت تراکم متفاوتی داشته باشند. برای نمونه، G4FC، G4FD و G4FJ همگی به خانواده گاما تعلق دارند، اما اولی ۱.۶ لیتری انژکتوری، دومی ۱.۶ لیتری پاشش مستقیم و سومی ۱.۶ لیتری توربو با پاشش مستقیم (T-GDi) است. موتورهای G4KD، G4KE و G4KH نیز همه از خانواده تتا هستند، ولی هر کدام نسخهای مستقل با کاربرد متفاوت محسوب میشوند.
مهمترین خانوادههای موتور هیوندای و کیا کداماند؟
جدول زیر خانوادههای اصلی موتور هیوندای و کیا را به همراه سال شروع تولید، آرایش سیلندر، محدوده حجم و نمونهای از خودروهایی که از آنها استفاده کردهاند نشان میدهد.

شکل ۴: آرایش سیلندر در خانوادههای تتا و گاما (چهار خطی)، لامبدا و دلتا (V6) و تاو (V8)
| خانواده موتور | شروع تولید | آرایش سیلندر | محدوده حجم | نمونه خودروها |
|---|---|---|---|---|
| آلفا (Alpha) | اوایل دهه ۱۹۹۰ | چهارسیلندر خطی | ۱.۳ تا ۱.۶ لیتر | نسلهای اول و دوم اکسنت |
| بتا (Beta) | ۱۹۹۵ | چهارسیلندر خطی | ۱.۸ تا ۲.۰ لیتر | النترا XD و کوپه (توسکان) |
| دلتا (Delta) | ۱۹۹۸ | V6 | ۲.۰ تا ۲.۷ لیتر | سوناتا EF، توسان JM، اسپورتیج KM، سانتافه SM، گرنجور XG |
| تتا (Theta) | ۲۰۰۴ | چهارسیلندر خطی | ۱.۸ تا ۲.۴ لیتر | سوناتا NF و YF، اپتیما، توسان ix35، اسپورتیج، سانتافه، سورنتو |
| لامبدا (Lambda) | ۲۰۰۵ | V6 | ۳.۰ تا ۳.۸ لیتر | سانتافه، آزرا (گرنجور)، سورنتو، کادنزا، جنسیس |
| گاما (Gamma) | ۲۰۰۶ | چهارسیلندر خطی | ۱.۴ تا ۱.۶ لیتر | i20، اکسنت، ریو، النترا، سراتو، توسان |
| تاو (Tau) | ۲۰۰۸ | V8 | ۴.۶ تا ۵.۰ لیتر | جنسیس، اکوس، موهاوی، K9 |
| نو (Nu) | ۲۰۱۰ | چهارسیلندر خطی | ۱.۸ تا ۲.۰ لیتر | النترا MD، توسان، اسپورتیج، سوناتا YF، i40 |
در میان این خانوادهها، سه خانواده برای تعمیرکاران ایرانی اهمیت بیشتری دارند. موتور تتا با کدهایی مثل G4KD و G4KE پیشرانه پرکاربرد سوناتا، اپتیما، توسان ix35 و اسپورتیج است و نسل دوم آن (تتا ۲) با افزوده شدن CVVT در سمت دود و منیفولد هوای متغیر دو حالته عرضه شد. موتور لامبدا خانواده V6 پرقدرت هیوندای و کیا است که نخستین نسخه آن، G6DB با حجم ۳.۳ لیتر، در سال ۲۰۰۵ با سوناتا معرفی شد و بعدها در سانتافه، آزرا و سورنتو هم به کار رفت. موتور دلتا نیز موتور V6 کوچکتر هیوندای است که با کدهای G6BV و G6BA در سوناتا EF، توسان و اسپورتیج نسل قبل استفاده شده است.
خانوادههای گاما و نو هم به دلیل استفاده گسترده در خودروهای کوچک و متوسط مثل i20، ریو، النترا و سراتو اهمیت زیادی دارند. نسخههای جدیدتر این دو خانواده به سیستم CVVT دوگانه، یعنی زمانبندی متغیر پیوسته هم روی میلسوپاپ هوا و هم دود، مجهز هستند.
چطور یک کد موتور را رمزگشایی کنیم؟ پنج مثال کاربردی
پس از آشنایی با ساختار کد، میتوان آن را روی نمونههای واقعی امتحان کرد. جدول زیر پنج کد پرکاربرد را رمزگشایی کرده است.
| کد موتور | نوع سوخت | تعداد سیلندر | خانواده | نسخه |
|---|---|---|---|---|
| G4FC | بنزینی | چهار | گاما | ۱.۶ لیتر انژکتوری (MPi) |
| G4FD | بنزینی | چهار | گاما | ۱.۶ لیتر پاشش مستقیم (GDi) |
| G6DC | بنزینی | شش (V6) | لامبدا | ۳.۵ لیتر لامبدا ۲ انژکتوری |
| G8BE | بنزینی | هشت (V8) | تاو | ۵.۰ لیتر پاشش مستقیم (GDi) |
| D4HA | دیزلی | چهار | R | ۲.۰ لیتر دیزل |
مقایسه G4FC و G4FD نکته مهمی را نشان میدهد: هر دو موتور ۱.۶ لیتری و از خانواده گاما هستند و تنها تفاوت کد آنها در کاراکتر چهارم است، اما یکی انژکتوری چندنقطهای و دیگری پاشش مستقیم است. به همین دلیل قطعات سیستم سوخترسانی و روش عیبیابی آنها با هم فرق دارد و نباید فقط بر اساس حجم موتور برای آنها قطعه سفارش داد. کد موتور اطلاعات اولیه را میدهد، اما مشخصات کامل هر پیشرانه را باید در مستندات سازنده یا مقاله تخصصی همان موتور جستوجو کرد.
کد موتور هیوندای و کیا کجای خودرو حک شده است؟
کد موتور معمولاً بههمراه شماره سریال روی بدنه بلوک سیلندر حک میشود و محل دقیق آن بسته به خانواده و مدل خودرو فرق میکند. علاوه بر این، کاراکتر هشتم شماره شاسی (VIN) در خودروهای هیوندای نوع موتور را مشخص میکند. البته معنای این حرف به کلاس خودرو بستگی دارد و یک حرف ممکن است در دو مدل مختلف به دو موتور متفاوت اشاره کند؛ پس بهتر است نتیجه را با برچسب و حکاکی روی موتور تطبیق دهید.

شکل ۳: محل حک کد موتور روی بلوک سیلندر موتور تتا
راه دیگر، خواندن مشخصات خودرو با نرمافزار GDS، دیاگ اختصاصی هیوندای و کیا، است که در کنار اطلاعات ثبتشده در ایسیو، اطلاعات موتور را هم نمایش میدهد. کار با این نرمافزار بخشی از سرفصلهای دوره برق و انژکتور هیوندای و کیا ایمگ است.
جدول مرجع کد موتورهای هیوندای و کیا
برای دسترسی سریع، کدهای شاخص هر خانواده موتور هیوندای و کیا در جدول زیر آمده است.
| خانواده موتور | کدهای شاخص |
|---|---|
| آلفا (Alpha) | G4EA، G4EB، G4EC، G4ED، G4EE |
| بتا (Beta) | G4GB، G4GC، G4GF |
| دلتا (Delta) | G6BP، G6BV، G6BA، L6BA (گازسوز) |
| سیگما (Sigma) | G6AV، G6AT، G6AU (برگرفته از موتور 6G7 میتسوبیشی) |
| میو (Mu) | G6EA |
| تتا (Theta) | G4KD، G4KE، G4KF، G4KH |
| گاما (Gamma) | G4FA، G4FC، G4FD، G4FG، G4FJ، G4FP، L4FA (گازسوز) |
| نو (Nu) | G4NA، G4NB، G4NC، G4NH |
| لامبدا (Lambda) | G6DA، G6DB، G6DC، G6DH |
| تاو (Tau) | G8BA، G8BB، G8BE |
| کاپا (Kappa) | G3LA، G4LA، G4LC |
| آر (R، دیزلی) | D4HA |
نام اسمارتاستریم (Smartstream) که از سال ۲۰۱۸ روی موتورهای جدید هیوندای و کیا دیده میشود، یک خانواده موتور مستقل نیست، بلکه نام تجاری نسل بهروزشده خانوادههای موجود است. برای مثال، G4FL (اسمارتاستریم G1.5) نسخه جدید خانواده گاما، G4NS (اسمارتاستریم G2.0) بهروزرسانی خانواده نو و G4KN (اسمارتاستریم G2.5) از نسل جدید تتا است. موتور G4FP نیز که با نام اسمارتاستریم G1.6T عرضه میشود، همان نسخه بهبودیافته موتور توربوی گاما است.
جمعبندی نهایی
کد موتور هیوندای و کیا یک سیستم شناسایی مهندسی است که با چهار کاراکتر، نوع سوخت، تعداد سیلندر، خانواده و نسخه موتور را مشخص میکند. با شناخت این ساختار میتوان خیلی سریع فهمید یک موتور بنزینی است یا دیزلی، چند سیلندر دارد و به کدام خانواده مثل تتا، لامبدا، گاما یا دلتا تعلق دارد. با این حال، کاراکتر چهارم بهتنهایی حجم یا نسل موتور را نشان نمیدهد و برای مشخصات دقیق، باید کد را در کنار مستندات فنی سازنده بررسی کرد. اگر قصد دارید تعمیر این موتورها را بهصورت حرفهای یاد بگیرید، دورههای مکانیک خودرو ایمگ مسیر کاملی از مبانی تا تعمیر تخصصی موتورهای خارجی را پوشش میدهند.
تعمیر تخصصی موتور خودروهای هیوندای و کیا را بهصورت عملی یاد بگیرید
با ارائه مدرک معتبر دانشگاه صنعتی شریف
در دوره تعمیر موتور هیوندای و کیا، تعمیر تخصصی موتورهای تتا و لامبدا را در کارگاه و روی موتور واقعی تمرین میکنید؛ از عیبیابی سیستم VVT و تایمگیری اصولی تا کار با دستگاه دیاگ و نرمافزار GDS. این دوره برای مکانیکها و علاقهمندانی طراحی شده که میخواهند وارد بازار پرتقاضای تعمیر خودروهای کرهای شوند و مهارت خود را با آموزش کاملاً عملی، حرفهای کنند.
مشاهده سرفصلها و ثبتنام در دوره ←سوالات متداول
کد موتور G4KD مربوط به کدام موتور است؟
موتور G4KD یک موتور بنزینی چهارسیلندر ۲.۰ لیتری از خانواده تتا ۲ است که در خودروهایی مثل اسپورتیج، توسان ix35، اپتیما و سوناتا به کار رفته است.
آیا از روی کد موتور هیوندای میتوان حجم موتور را فهمید؟
نه بهطور مستقیم. کد موتور نوع سوخت، تعداد سیلندر و خانواده را نشان میدهد، اما کاراکتر چهارم فقط شناسه نسخه است. برای مثال، G4FC و G4FD هر دو ۱.۶ لیتری هستند ولی سیستم سوخترسانی متفاوتی دارند؛ پس حجم را باید از مستندات فنی سازنده استخراج کرد.
موتور تتا و لامبدا چه تفاوتی دارند؟
موتور تتا یک موتور چهارسیلندر خطی با حجم ۱.۸ تا ۲.۴ لیتر است و کد آن با G4K شروع میشود، در حالی که موتور لامبدا یک موتور ششسیلندر V شکل با حجم ۳.۰ تا ۳.۸ لیتر است و کد آن با G6D شروع میشود. تتا بیشتر در سدانها و شاسیبلندهای میانرده و لامبدا در مدلهای پرقدرتتر مثل سانتافه، آزرا و سورنتو استفاده شده است.
اسمارتاستریم یک خانواده موتور جدید است؟
خیر. اسمارتاستریم نام تجاریای است که هیوندای از سال ۲۰۱۸ برای نسل بهروزشده موتورهای خود استفاده میکند و موتورهای آن بر پایه خانوادههای موجود مثل گاما، نو، تتا و کاپا ساخته شدهاند.
کد موتور هیوندای و کیا را کجا پیدا کنیم؟
کد موتور روی بدنه بلوک سیلندر حک شده و محل آن بسته به مدل فرق میکند. کاراکتر هشتم شماره شاسی (VIN) هم نوع موتور را نشان میدهد و نرمافزار دیاگ GDS نیز میتواند مشخصات موتور را نمایش دهد.
نویسنده: مهندس ابوالفضل مهدی زاده
























