توپی و بلبرینگ چرخ عقب ۲۰۶ و ۲۰۷؛ علائم خرابی و تعویض

توپی چرخ عقب پژو ۲۰۶ و ۲۰۷ نقش مهمی در پایداری خودرو دارد و بلبرینگ چرخ عقب داخل آن قرار می‌گیرد. در ۲۰۶ تیپ ۲ و ۳ ترمز چرخ‌های عقب از نوع کفشکی و کاسه‌ای است، در حالی که در ۲۰۶ تیپ ۴، ۵، ۶ و ۲۰۷ ترمز عقب دیسکی است و دیسک ترمز به توپی چرخ بسته می‌شود.

نکته مهم درباره تعویض بلبرینگ چرخ عقب این خودروها این است که چون خارج کردن و نصب دوباره بلبرینگ و رینگ دندانه‌دار ABS روی توپی دشوار است، در صورت خرابی بلبرینگ یا کاسه‌ نمد، توپی به‌صورت کامل تعویض می‌شود. در ادامه ساختار، اجزا، علائم خرابی و روش باز کردن و بستن توپی چرخ عقب بررسی می‌شود.

تعلیق عقب ۲۰۶ و ۲۰۷ چه ساختاری دارد؟

شکل ۱ مکانیزم تعلیق عقب خودروهای پژو ۲۰۶ و ۲۰۷ را نشان می‌دهد.

1-کاسه چرخ 2-بازوی متحرک یا ژامبون 3-تکیه‌گاه ثابت 4-کمک‌فنر 5-رام لوله‌ای یا لوله تانکی 6-فنر پیچشی
شکل 1-مکانیزم تعلیق عقب خودروهای پژو 206 و 207

در خودروهای پژو ۲۰۶ تیپ ۲ و ۳، سیستم ترمز چرخ‌های عقب از نوع کفشکی و کاسه‌ای است و کاسه چرخ از طریق مهره روی محور متصل به ژامبون استقرار می‌یابد. در مقابل، در خودروهای پژو ۲۰۶ تیپ ۴، ۵، ۶ و ۲۰۷، سیستم ترمز چرخ‌های عقب از نوع دیسکی است؛ به این ترتیب که دیسک ترمز به توپی چرخ متصل شده و توپی به‌وسیله مهره قفلی روی محور متصل به ژامبون قرار می‌گیرد. ساختار توپی چرخ جلوی این خودروها متفاوت است و در مقاله توپی چرخ جلو ۲۰۶ و ۲۰۷ بررسی شده است.

اجزای توپی چرخ عقب ۲۰۶ و ۲۰۷

شکل ۵ اجزای توپی چرخ عقب ۲۰۶ از نوع کاسه‌ای را نشان می‌دهد.

1-کاسه چرخ 2-رینگ دندانه‌دار ABS 3-بلبرینگ شیار عمیق دو ردیفه 4-کاسه‌نمد
شکل5-توپی چرخ عقب خودروهای پژو 405، پارس و سمند

توپی چرخ خودروهای پژو ۲۰۶ تیپ‌های ۴، ۵، ۶ و ۲۰۷ که ترمز چرخ‌های عقب آن‌ها از نوع دیسکی است نیز در شکل ۶ نشان داده شده است. رینگ دندانه‌دار روی این توپی، اطلاعات سرعت چرخ را برای سیستم ترمز ABS فراهم می‌کند.

1-توپی چرخ 2-بلبرینگ شیار عمیق دوردیفه 3-کاسه‌نمد 4-رینگ دندانه‌دار ABS
شکل 6-توپی چرخ عقب با رینگ داندنه‌دار ABS

شکل ۷ بلبرینگ مورد استفاده در توپی چرخ عقب ۲۰۶ و ۲۰۷ را نشان می‌دهد؛ این بلبرینگ از نوع شیار عمیق دو ردیفه است.

شکل 7-بلبرینگ توپی چرخ عقب خودروهای 206 و 207

علائم خرابی توپی و بلبرینگ چرخ عقب ۲۰۶ چیست؟

جدول زیر رایج‌ترین علائم خرابی توپی چرخ عقب، علت احتمالی و اقدام لازم را نشان می‌دهد.

برای عیب‌یابی، ابتدا رزوه‌های پیچ‌های چرخ و پیچ‌های اتصال دیسک ترمز به توپی را به‌دقت بازرسی کنید و در صورت مشاهده آثار هرزشدگی، لهیدگی و جدا شدن، توپی را تعویض کنید. سپس کاسه‌نمد را بررسی کنید و در صورت نشتی گریس، توپی را تعویض کنید.

در مرحله بعد توپی را روی محور آن بچرخانید؛ توپی باید با اندکی اعمال نیرو شروع به دوران کند و دوران آن کاملاً یکنواخت و بدون هرگونه صدا، لرزش، ضربه و ارتعاش باشد. در صورت مشاهده هر یک از این موارد، توپی باید تعویض شود. در پایان، میزان لقی محوری توپی نسبت به محور را کنترل کنید؛ وجود لقی محوری به معنای نیاز به تعویض توپی چرخ است. لرزش خودرو همیشه از توپی نیست و نابالانسی چرخ هم می‌تواند آن را ایجاد کند.

توجه: در تمام مراحل، از آغشته شدن دیسک ترمز، کاسه چرخ و لنت‌ها به گریس یا روغن خودداری شود تا فرآیند ترمزگیری دچار مشکل نشود.

تشخیص اینکه منشأ لقی و صدا از توپی چرخ است یا از سایر قطعات تعلیق، از مهارت‌هایی است که در دوره آموزش جلوبندی‌ سازی به‌صورت عملی آموزش داده می‌شود.

روش باز کردن توپی چرخ عقب ۲۰۶

همان‌گونه که در مقاله توپی چرخ عقب ۴۰۵ ذکر شد، برای باز کردن توپی چرخ عقب، پس از باز کردن رینگ باید مطابق شکل ۲ با یک قلم، درپوش مهره بلبرینگ توپی چرخ را باز کرد.

1-توپی چرخ عقب 2-قلم 3-درپوش مهره بلبرینگ توپی چرخ عقب
شکل2-نحوه باز کردن درپوش مهره بلبرینگ توپی چرخ عقب

پس از آن، مطابق شکل ۳ با باز کردن بخش پرچ‌شده مهره بلبرینگ توپی، می‌توان مهره را باز کرد.

1-توپی 2-مهره بلبرینگ توپی 3-قلم
شکل 3-نحوه باز کردن بخش پرچ شده مهره بلبرینگ توپی

در نهایت با استفاده از پولی‌کش و مطابق شکل ۴ می‌توان بلبرینگ و توپی چرخ عقب را باز کرد؛ در این مرحله ابتدا توپی و کنس داخلی اول و سپس کنس داخلی دوم خارج می‌شود.

1-توپی 2-پولی‌کش 3-کاسه‌نمد 4-کنس داخلی دوم 5-پولی‌کش 6-محور توپی چرخ
شکل 4-نحوه خارج کردن توپی چرخ

روش بستن توپی چرخ عقب ۲۰۶

پیش از تعویض توپی چرخ عقب ۲۰۶، اطمینان حاصل کنید که داخل توپی چرخ به‌اندازه کافی آغشته به گریس باشد و سپس توپی را روی محور نصب کنید. پس از تعویض کامل توپی، مطابق شکل ۸ توصیه می‌شود از مهره قفلی و واشر نو استفاده کنید و پس از سفت کردن مهره با گشتاور ۲۰۰ نیوتن‌متر، لبه مهره را با قلم و چکش پرچ کنید تا از باز شدن مهره سر محور توپی چرخ جلوگیری شود. درپوش مهره بلبرینگ توپی چرخ را نیز تعویض کنید.

1-مهره قفلی و واشر 2-کنس داخل اول 3-توپی چرخ عقب 4-قلم
شکل 8-نحوه پرچ کردن بله قفل‌کن مهره سر محور توپی چرخ

ساختار توپی چرخ عقب در خودروهای دیگر متفاوت است؛ برای نمونه می‌توانید مقاله توپی چرخ عقب پراید، تیبا، ساینا و کوییک را بخوانید.

جمع‌بندی نهایی

توپی چرخ عقب ۲۰۶ و ۲۰۷ روی محور متصل به ژامبون قرار می‌گیرد و بلبرینگ شیار عمیق دو ردیفه و رینگ دندانه‌دار ABS روی آن نصب شده است. در ۲۰۶ تیپ ۲ و ۳ ترمز عقب کاسه‌ای و در تیپ ۴، ۵، ۶ و ۲۰۷ دیسکی است.

لقی محوری، صدا و دوران ناهموار، نشتی گریس و هرزشدگی رزوه پیچ‌ها مهم‌ترین علائم خرابی این مجموعه هستند و در همه این حالت‌ها توپی کامل تعویض می‌شود. هنگام بستن نیز استفاده از مهره قفلی و واشر نو، گشتاور ۲۰۰ نیوتن‌متر، پرچ کردن لبه مهره و تعویض درپوش یک‌بارمصرف ضروری است.

سوالات متداول

آیا بلبرینگ چرخ عقب ۲۰۶ جدا از توپی تعویض می‌شود؟

خیر. چون خارج کردن و نصب دوباره بلبرینگ و رینگ دندانه‌دار ABS روی توپی دشوار است، در صورت خرابی بلبرینگ یا کاسه‌نمد، توپی به‌صورت کامل تعویض می‌شود.

علائم خرابی بلبرینگ چرخ عقب ۲۰۶ چیست؟

لقی محوری توپی نسبت به محور، صدا و لرزش و ضربه هنگام دوران چرخ، دوران ناهموار توپی و نشتی گریس از محل کاسه‌نمد.

علت لق زدن چرخ عقب ۲۰۶ چیست؟

لقی محوری توپی نسبت به محور، نشانه فرسودگی بلبرینگ توپی است و در این حالت توپی چرخ باید تعویض شود.

گشتاور مهره توپی چرخ عقب ۲۰۶ چقدر است؟

۲۰۰ نیوتن‌متر. پس از سفت کردن، لبه مهره باید با قلم و چکش پرچ شود تا مهره باز نشود.

تفاوت چرخ عقب ۲۰۶ تیپ ۲ با تیپ ۵ چیست؟

در تیپ ۲ و ۳ ترمز چرخ عقب کفشکی و کاسه‌ای است و کاسه چرخ با مهره روی محور بسته می‌شود؛ اما در تیپ ۴، ۵، ۶ و ۲۰۷ ترمز عقب دیسکی است و دیسک ترمز به توپی چرخ متصل می‌شود.

آیا درپوش مهره بلبرینگ توپی دوباره قابل استفاده است؟

خیر. این درپوش یک‌بارمصرف است و پس از باز شدن از توپی باید تعویض شود.

آیا هنگام نصب توپی چرخ عقب باید گریس‌کاری شود؟

بله. پیش از نصب باید مطمئن شوید داخل توپی چرخ به‌اندازه کافی آغشته به گریس است؛ در عین حال باید از آغشته شدن دیسک ترمز، کاسه چرخ و لنت‌ها به گریس خودداری شود.