سیستم CVVT چیست؟ معرفی انواع و اجزای تایمینگ متغیر در خودروهای ایران

با توجه به اهمیت CVVT یا سیستم تایمینگ متغیر پیوسته و نقش آن در بهبود راندمان موتورهای متداول امروزی، در این مقاله به بررسی انواع سیستم تایمینگ متغیر در موتور خودروهای موجود در کشور و اجزای آن می‌پردازیم. اگر به دنبال این هستید که بدانید سنسور CVVT پراید و پژو کجاست و یا با دنده سی وی تی EF7 آشنا شوید، این مطلب راهنمای شماست.

پیش از این در مقاله انواع سوپاپ خودرو، وظیفه سوپاپ را بررسی کردیم. اکنون در این بخش، ساختار دقیق این سیستم و اجزایی مانند شیر برقی OCV را بررسی خواهیم کرد و در نهایت، عملکرد کلی آن را در یک مطلب مجزا بررسی می‌کنیم.

خرابی در هر یک از این اجزا (به‌ویژه شیر برقی) منجر به روشن شدن چراغ چک و افت شتاب می‌شود. برای یادگیری روش‌های تست فنی و رفع مشکل، به مقاله راهنمای جامع عیب‌یابی و علائم خرابی سیستم CVVT مراجعه کنید

وظیفه سیستم CVVT و تاثیر آن بر قدرت موتور خودرو

وظیفه کنترل گازهای ورودی و خروجی موتور را برعهده دارد، سوپاپ‌های موتور در کمتر از دو صدم ثانیه باز و بسته می‌شود و درون موتور حدود 100 میلیون سیکل کاری انجام می‌گردد.
طراحان همیشه سعی بر این داشتند که با تغییرات قطر دهانه سوپاپ‌ها و یا زمان باز یا بسته بودن سوپاپ‌ها میزان بازه حجمی موتور را افزایش دهند، همان‌طور که می‌دانید دور درجا در یک موتور خودرو سواری حدود 1000 دور بر دقیقه است. در این دور هر سوپاپ حدود 8 بار در ثانیه باز و بسته می‌شود. زمانی که دور موتور از بالاتر برود.

سرعت و دفعات باز و بسته‌شدن سوپاپ‌ها به‌قدری بالا است که در این حالت فرصت ورود مخلوط سوخت و هوا، خروج مخلوط سوخت و هوای محترق شده کاهش می‌یابد. این امر باعث کاهش توان موتور و افزایش گازهای آلاینده می‌شود. ازاین‌رو محققان خودرو برای رفع این ایراد مکانیزم VVT تایمینگ متغیر میل سوپاپ را طراحی کردند تا این ایراد مرتفع گردد.

انواع سیستم تایمینگ متغیر در موتور خودروهای موجود در کشور

سیستم‌های تایمینگ متغیر از نوع CVVT به دودسته کلی تقسیم‌بندی می‌شوند. شکل 1 این دودسته را نشان می‌دهد.

شکل 1- دسته‌بندی انواع سیستم CVVT

بیشتر امروزه موتورها از سیستم هیدرولیکی برای ایجاد تغییرات در این سیستم استفاده می‌کنند البته در همان سیستم هیدرولیکی هم برای راه‌اندازی سیستم از یک شیر برقی یا سلونوئید می‌کنند. اما در نوع تمام الکتریکی از نوعی موتور الکتریکی استفاده می‌شود. شکل 2 این دو نوع را نشان می‌دهد.

1-مکانیزم هیدرولیکی 2- مکانیزم تمام الکتریکی
شکل 2- دسته‌بندی انواع CVVT از نظر مکانیزم عملکرد

باتوجه‌به اهمیت وجود سیستم تایمینگ متغیر روی سوپاپ هوا نسبت به سوپاپ دود، در برخی از طراحی موتورها برای کاهش هزینه ساخت و تولید، فقط روی سوپاپ هوا (ورودی) این مکانیزم نصب می‌شود. به‌عنوان نمونه نصب سیستم CVVT روی موتور EF7 را می‌توان اشاره کرد اما بهترین حالت آن است که هم سوپاپ هوا و هم سوپاپ دود دارای تغییر زمان‌بندی باشند. در شکل 3 و 5 تفاوت این دو نمونه مکانیزم را مشاهده می‌کنید.

شکل 3- سیستم CCVT روی سوپاپ هوا

همانطور که در این شکل ملاحظه می‌شود موتور دارای دو میل سوپاپ رو است (DOHC). مکانیزم سوپاپ متغیر فقط روی یکی از میل‌سوپاپ‌ها که در اینجا سوپاپ هوا است اعمال شده است. با توجه به مطالب قبلی همین مقاله ، مزایای استفاده از این سیستم در شکل 4 نشان‌داده‌شده است.

شکل 4- مزایایی استفاده از سیستم CVVT

شکل 5- سیستم CVVT فعال روی هر دو سوپاپ

همانطور که در شکل 5 ملاحظه می‌شود در این سیستم، تایمینگ سوپاپ‌های هوا و دود هر دو تغییر می‌کند.

اجزای اصلی و محل قرارگیری سنسور CVVT در پراید، پژو و ۲۰۶

مکانیزم CVVT دو عضو اصلی دارد. شکل 6 این اجزا را نشان می‌دهد.

شکل 6- اجزا اصلی سیستم CVVT

حالا که با اجزای این سیستم آشنا شدید، می‌توانید برای درک دقیق‌تر نحوه جابه‌جایی روغن و تغییر فاز میل‌سوپاپ، مقاله آموزش کامل عملکرد سیستم CVVT به زبان ساده را مطالعه کنید.