دسته موتور چیست؟ انواع، وظیفه و اجزای آن
دسته موتور (Engine Mount) قطعهای است که موتور خودرو را به بدنه یا شاسی متصل میکند و در کنار این اتصال، وظیفه کاهش انتقال نوسانات موتور به بدنه خودرو را نیز بر عهده دارد. هر خودرو، فارغ از نوع موتور (بنزینی، دیزل، هیبریدی یا گازسوز)، برای این اتصال و کنترل ارتعاشات به دستهموتور نیاز دارد. در ادامه این مقاله، انواع دسته موتور، وظایف دقیق آن و اجزای تشکیلدهنده هرکدام را بررسی میکنیم.
آنچه در این مقاله خواهید خواند...
دسته موتور (Engine Mount) چیست؟
وظیفه دسته موتور چیست؟
همانطور که در بخش مقدمه اشاره شد شاخصترین وظیفه دسته موتور ایجاد اتصال مناسب موتور به بدنه یا شاسی خودرو است. شکل 1 این موضوع را نشان میدهد.
شکل 1- اتصال موتور به بدنه/شاسی
اما در کنار این کار، وظیفه کاهش انتقال نوسانات (طولی و عرضی و عمودی) از موتور به شاسی/بدنه را نیز بر عهده دارد. باتوجهبه اینکه مجموعه موتور طوری طراحی میشود که حداقل نوسانات در موتور (و البته گیربکس) ایجاد شود اما هیچگاه نمیتواند تمامی ارتعاشات مربوطه را مهار کند. علاوهبرآن شرایط رانندگی مانند شتابها یا ترمزهای ناگهانی، قرارگرفتن دنده در وضعیت نامناسب و یا خرابی اجزا سیستم انتقال قدرت همه در افزایش میزان نوسانات مجموعه موتور و جعبهدنده مؤثر است. شکل 2 تمامی نوسانات موتور را نشان میدهد.
A- دسته موتور/گیربکس B- جلو خودرو
(1) – نوسانات محوری و پیچشی در راستای طول موتور
(2) – نوسانات محوری و پیجشی در راستای عرض موتور
(3) – نوسانات محوری و پیچشی در راستای عمود بر موتور
شکل 2- نوسانات موتور
مطابق شکل 2 بهترین ترکیب دسته موتور ها آن است که بتواند انتقال نوسانات محوری و پیچشی را در هر 3 راستای موتور را به بدنه / شاسی کاهش دهد. همانطور که در ادامه توضیح داده خواهد شد. برای این کار حداقل به 3 دسته موتور/گیربکس نیاز است.
دسته موتور بهعنوان آخرین عضو در حلقه کنترل ارتعاشات موتور (و جعبهدنده) قرارداد. شکل 3 در یک انیمیشن ساده وظیفه دسته موتور را نشان میدهد.
شکل 3- عملکرد دسته موتور در کنترل نوسانات
انواع دسته موتور چگونه دستهبندی میشوند؟
به روشهای مختلف میتوان دستهموتورها را طبقهبندی کرد. شکل 4 نمونهای از این روش دستهبندیها را نشان میدهد.
شکل 4- طبقهبندی دسته موتور
خودرو چند دسته موتور دارد؟
سادهترین روش طبقهبندی دستهموتورها از دیدگاه تعداد است. برای اینکه اتصال صحیح و مناسبی به بین موتور و بدنه ایجاد شود، وجود یک دسته موتور کافی نیست. در سادهترین حالت حداقل 2 دستهموتور و در حالت استاندارد 3 دسته موتور نیاز است. در برخی خودروها استفاده از 4 دستهموتور نیز مشاهده شده است.

شکل 5- ترکیب دسته موتور و دسته گیربکس برای اتصال مجموعه Powertrain
شکل 6- محل نصب دستهموتور و گیربکس روی خودرو
شکل 7- موتور و گیربکس با 3 اتصال موتور و یک اتصال گیربکس
شکل 8- موتور و گیربکس با 3 اتصال موتور و 3 اتصال گیربکس (هوندا اکورا 2007)
شکل 9 – انواع دسته موتور
1- دستهموتور لاستیکی 2- هیدرولیکی 3- الکتریکی
شکل 11 – دستهموتور از نوع لاستیکی
شکل 12- دستهموتور از نوع هیدرولیکی
1- بدنه لاستیکی بالایی 2- محفظه بالایی روغن 3- محفظه پایینی روغن 4- سوپاپ کنترل
شکل 14- عملکرد سوپاپ در هنگام وجود نیرو
شکل 15- نوعی دستهموتور هیدرولیکی برش خورده
1-لاستیک بالایی 2- مجموعه کنترل مکانیکی 3- واشر فلزی 4- لاستیک کنترل مجرا
1- لاستیک بالایی 2- محفظه بالایی 3- پلانجر 4- سلونوئید
1- یونیت موتور 2- سیگنال شبکه 3- یونیت دستهموتور 4- ارتعاشات موتور
شکل 19 – دستهموتور/گیربکس فعال خودرو پورشه






















