آموزش کامل فیلرگیری سوپاپ خودرو و علل انجام آن

فیلرگیری سوپاپ چیست و چرا انجام می‌شود؟

به طور کلی، به فرآیند تنظیم دقیق میزان لقی (فاصله مجاز) در مکانیزم سوپاپ، فیلرگیری گفته می‌شود. این اقدام یکی از مهم‌ترین سرویس‌های دوره‌ای موتورهای احتراق داخلی است که مستقیماً بر کیفیت احتراق و عمر قطعات اثر می‌گذارد. طبق استانداردهای مکانیک خودرو، انجام فیلرگیری سوپاپ‌ها عمدتاً به دو دلیل حیاتی زیر انجام می‌گیرد:

• مدیریت تغییرات ابعادی قطعات: کنترل دقیق میزان انبساط و انقباض حرارتی قطعات مکانیزم سوپاپ (مانند ساق سوپاپ و اسبک‌ها) جهت تضمین عملکرد مطلوب موتور در دماهای مختلف.

• بهینه‌سازی زمان‌بندی (تایمینگ): بهبود عملکرد تایمینگ سوپاپ‌ها از طریق ایجاد لقی استاندارد بین قطعات؛ این کار باعث می‌شود سوپاپ‌ها دقیقاً در زمان مقرر باز و بسته شده و راندمان حجمی سیلندر حفظ شود.

نحوه تشخیص زمان مناسب برای فیلرگیری سوپاپ‌ها

برای تنظیم لقی یا فیلرگیری سوپاپ ها  باید اطمینان حاصل کرد که آن سوپاپ به صورت کامل بسته بوده تا بتوان حداکثر لقی را اندازه گیری نمود. از اینرو انتهای تراکم و ابتدای احتراق زمان مناسبی است.
برای مشخص کردن انتهای تراکم و ابتدای احتراق سیلندرها می توان بدین صورت عمل کرد. بطور مثال هنگامی که سیلندر 3 در وضعیت انتهای تراکم و ابتدای قدرت قرار دارد سیلندر مقابل آن یعنی سیلندر 2 در انتهای تخلیه یا مکش قرار گرفته است. این لحظه در واقع وضعیت قیچی سوپاپ های سیلندر 2 را نشان می دهد. بنابراین می توان برای فیلرگیری هر سیلندر، فاز آن را در وضعیت قیچی قرارداد تا سیلندر مورد نظر در انتهای تراکم و ابتدای احتراق قرار گیرد و عمل تنظیم لقی یا فیلرگیری را انجام داد.

آموزش فیلرگیری به روش قیچی سوپاپ (سیلندرهای هم‌فاز)

از این رو با قیچی سیلندر یک سیلندر 4 را فیلرگیری کرده و با قیچی سیلندر 2 سیلندر 3 را فیلرگیری می‌کنیم و سپس جای سیلندر ها را بر عکس کرده به نحوی که با قیچی سیلندر چهار سیلندر یک را  فیلر گرفته و با قیچی سیلندر 3 سیلندر 2 فیلرگیری می‌شود.
برای انجام فیلر گیری ابتدا سیلندر هم فاز را در وضعیت قیچی قرار داده و مهره و پیچ تنظیم روی اسبک را شل و سپس فیلر مورد نظر را بین انتهای ساق سوپاپ و سر اسبک قرار می دهیم و سپس پیچ را سفت کرده تا فیلر مورد نظر به صورت مماس بین انتهای ساق سوپاپ و سر اسبک حرکت کند.

اندازه فیلر سوپاپ پراید، سمند و پژو ۴۰۵

برای دستیابی به بهترین عملکرد موتور و جلوگیری از سفت بودن سوپاپ‌ها (که باعث سوختن سوپاپ می‌شود) یا شل بودن آن‌ها (که باعث ایجاد صدای اضافی می‌شود)، باید از مقادیر دقیق اعلام شده توسط سازنده استفاده کرد.

در موتور خودرو پراید، مقدار لقی مجاز برای هر دو سوپاپ دود و هوا به صورت یکسان و معادل 0.3 میلی‌متر تنظیم می‌گردد. اما در موتورهای خانواده پژو ۴۰۵، سمند و پارس (موتور XU7)، این مقادیر متفاوت است؛ به طوری که میزان فیلر سوپاپ هوا 0.2 میلی‌متر و میزان فیلر سوپاپ دود 0.4 میلی‌متر در نظر گرفته می‌شود تا فضای لازم برای انبساط حرارتی بیشتر در سمت خروجی دود فراهم باشد.

جدول اندازه فیلر سوپاپ پراید، پژو ۴۰۵ و سمند