مهم‌ترین علائم خرابی سنسور مپ شامل تک‌کارکردن موتور، افت شتاب، لرزش در دور آرام، سخت روشن‌شدن و روشن‌شدن چراغ چک است. این سنسور اطلاعات فشار هوای منیفولد را برای مدیریت سوخت و جرقه به ECM ارسال می‌کند و خرابی آن مستقیماً روی عملکرد موتور تأثیر می‌گذارد. در مقاله انواع سنسور MAP وظیفه و ساختار این سنسور بررسی شده؛ در این مقاله علاوه‌بر علائم خرابی، روش تست سنسور مپ بدون دیاگ (با مولتی متر) و روش‌های تخصصی‌تر عیب‌یابی که از مهارت‌های پایه‌ی دوره تنظیم موتور خودرو ایمگ دانشگاه شریف است، بررسی می‌شود.
آنچه در این مقاله خواهید خواند...
سیستم‌های تحت تاثیر سنسور مپ؛ کلید تشخیص فوری خرابی
برای اینکه بتوان به علائم خرابی سنسورمپ MAP پی‌برد بهتر است ابتدا مشخص شود چه سیستم‌هایی از اطلاعات این سنسور استفاده می‌کنند و یا در چه حالاتی اطلاعات این سنسور اهمیت بیشتری پیدا می‌کند. شکل 1 این شرایط را نشان می‌دهد.
شکل 1- کاربردهای اصلی اطلاعات سنسور MAP
تحلیل اثر ارتفاع بر میزان پاشش و تایمینگ جرقه در سنسور مپ
همانطور که در مقاله انواع روش‌های اندازه‌گیری مقدار هوای ورودی موتور اشاره شد، با کمک اطلاعات فشار هوا ورودی می‌توان با تقریب مناسبی، جرم هوای ورودی را اندازه‌گیری کرد.
فاکتور فشار محیط نیز در این تعیین وضعیت مؤثر است. هنگامی که سوئیچ باز می‌شود و موتور خاموش است. اطلاعات فشار محیط توسط سنسورمپ به ECM ارسال می‌شود.
معمولاً در ارتفاع بالاتر از 1500 متر از سطح دریا، یونیت موتور فرمان کاهش تزریق سوخت و افزایش آوانس جرقه را متناسب با مقدار ارتفاع صادر می‌کند.
عیب‌یابی عملکرد EGR از طریق تغییرات فشار منیفولد (MAP)
در بسیاری از سیستم‌های مدیریت سوخت و جرقه واحد EGR برای کنترل میزان آلایندگی گازهای خروجی وجود دارد. یکی از راه‌های کنترل عملکرد واحد EGR در بسیاری از سیستم‌ها، استفاده از اطلاعات سنسور MAP است.
با فعال‌شدن شیر برقی EGR ، باید میزان فشار در مانیفولد هوا افزایش پیدا کند (خلأ مانیفولد کاهش پیدا کند)
نقش سنسور مپ در کنترل سوخت هنگام تغییر وضعیت پدال گاز
زمانی که پدال گاز رها می‌شود. به دلیل بسته‌شدن دریچه گاز خلأ در مانیفولد هوا بالا می‌رود این اتفاق توسط سنسورمپ به اطلاع ECM می‌رسد.
واحد مدیریت سوخت و جرقه متناسب با وضعیت موجود دستور کاهش و یا قطع موقت تزریق را می‌دهد. همین اتفاق در زمان‌های دیگر متناسب با موقعیت دریچه گاز نیز اتفاق می‌افتد.
⚡ با ارائه مدرک معتبر دو زبانه دانشگاه شریف + نقشه‌های رایگان
دوره آموزش تنظیم موتور خودرو داخلی
در مجموعه آموزشی ایمگ، با آموزش کاملاً عملی و تخصصی بر عیب‌یابی و تنظیم موتور خودروهای پژو، سمند و پراید با دستگاه دیاگ، تحلیل سنسورها و عملگرها و نقشه‌خوانی انژکتور خودرو مسلط شوید.
مشاهده سرفصل‌ها و ثبت‌نام در دوره ←علائم اصلی کثیفی و خرابی سنسور مپ خودرو
با توجه به مطالبی که در مورد تاثیر گذاری سنسور مپ روی مدیریت سیستم سوخت و جرقه بیان شد. علائم خرابی سنسورمپ در شکل 2 نشان داده می‌شود.
شکل 2- علائم خرابی سنسور مپ
باتوجه‌به تأثیر اطلاعات سنسور MAP روی عملکرد ECM خرابی این سنسور می‌تواند باعث سخت روشن شدن، بد کارکردن، یا خاموش‌کردن ناگهانی موتور شود. در صورت مشاهده این علائم باید اقدام به بررسی سنسورمپ کرد
توجه کنید یکی از علائم معرفی شده خرابی عملکرد سنسورمپ است. برای رفع کامل مشکل در هنگام عیب‌یابی حتماً باید سایر موارد را نیز بررسی کرد.اگر خودروی شما این علائم را دارد، قبل از تعویض قطعه حتماً پارامترهای استاندارد سنسور مپ در دیاگ را چک کنید تا از خرابی آن مطمئن شوید.
روش‌های تست سنسور مپ بدون دیاگ و با دستگاه دیاگ
در صورت مشاهده علائم خرابی سنسور مپ، لازم است عملکرد این سنسور به‌عنوان یکی از خرابی‌های احتمالی مورد بررسی قرار گیرد. سنسورهای مپ را می‌توان با ابزار و روش‌های مختلف مورد بررسی قرارداد.
شکل 3 این روش‌های را نشان می‌دهد.
شکل 3- روش‌های متداول بررسی سنسورمپ
روش‌های عیب‌یابی و تست سنسور مپ با دستگاه دیاگ
یکی از بهترین روش‌های عیب‌یابی سنسور مپ بررسی اطلاعات دریافتی با کمک دستگاه عیب‌یاب (دیاگ) است. البته روش‌های مختلفی برای بررسی سنسورمپ با دستگاه دیاگ وجود دارد. ساده‌ترین راه، بررسی کد خطاهای ثبت شده است. کدهای خطای مرتبط با سنسورمپ که در ادامه معرفی شده است.
در صورت مشاهده کدهای خطای ذکر شده به‌عنوان یکی از عیوب احتمالی باید سنسورمپ بررسی شود. جدول شکل 4 موارد ضروری برای بررسی، در هنگام ثبت خطاها را معرفی می‌کند.
| ردیف | کد خطا | عیوب مرتبط با سنسور مپ (MAP) | سایر عیوب احتمالی |
|---|---|---|---|
| ۱ | P0105 | • شلنگ سنسور مپ قطع یا خراب شده است. • سنسور مپ خراب است. • کانکتورها یا دسته سیم خراب هستند. • اتصال کوتاه به برق ۱۲ ولت در مدار سنسور. |
• سنسور TPS خراب است. • کانکتور سنسور TPS خراب است. • یونیت ECM یا کانکتور آن خراب است. |
| ۲ و ۳ | P0106 P0107 |
• سنسور مپ خراب است. • اتصالات کانکتور سنسور سولفاته شده است. • دسته سیم سنسور قطع یا اتصال کوتاه است. • اتصال بدنه یونیت ECM یا موتور ضعیف است. |
• یونیت ECM خراب است. |
| ۴ | P0108 | • سنسور مپ خراب است. • نشتی خلاء در محل نصب یا شلنگ رابط سنسور. • نشتی خلاء در مسیر هوا در منیفولد ورودی. • اتصالی یا قطعی در دسته سیم یا کانکتور سنسور. |
• موتور فرسوده است (ساییدگی رینگ و سیلندر زیاد است). |
| ۵ | P0109 | • سنسور مپ خراب است. • اتصالی یا قطعی در دسته سیم یا کانکتور سنسور. • کانکتور سنسور مپ سولفاته شده است. |
• یونیت ECM یا کانکتور آن خراب است. |
* توجه: کدهای خطا ممکن است بسته به نوع ECU خودرو تعاریف دقیق‌تری داشته باشند.
شکل 4- جدول مفهوم کد خطاهای مرتبط با سنسور MAP
همانطور که جدول شکل 4 مشاهده می‌شود، در صورت بروز کد خطا مربوطه و قبل از کنترل یا تعویض خود سنسورمپ ابتدا شیلنگ رابط (در صورت وجود) از نظر نشتی خلأ مورد بررسی قرار گیرد.
نشتی‌های مانیفولد هوا نیز باید بررسی شوند.
کانکتور سنسورمپ از نظر محکم بودن اتصالات و تأثیر آن روی عملکرد چک شود.
بررسی وجود ولتاژ مرجع (5 ولت) و اتصال بدنه در کانکتور سنسور مورد بررسی قرار گیرد.
درصورتی‌که تمامی موارد ذکر شده درست بودند. می‌توان با کمک خواندن پارامترهای سنسورمپ از روی دستگاه دیاگ عملکرد صحیح سنسور را مورد بررسی قرارداد.
برای این کار در حالت خاموش بودن موتور اطلاعات سنسورمپ بررسی می‌شود. در این حالت باید فشار جو در آن منطقه نشان داده شود. برخی از سیستم‌ها هم زمان اطلاعات فشار محیط را نیز به‌صورت مجزا نشان می‌دهند که می‌توان آن دو را با هم مقایسه کرد.
برای بررسی دقیق‌تر می‌توانید از مقایسه عدد سنسورمپ در حالت‌های مختلف باتوجه‌به اطلاعات مقاله تست خلا سنجی موتور به مرجع مناسبی برای مقایسه در حالت‌های مختلف موتور دسترسی پیدا کرد.
تست سنسور مپ بدون دیاگ با مولتی‌متر
در صورت دسترسی به اطلاعات سیگنال خروجی سنسورمپ می‌توان با کمک اندازه‌گیری ولتاژ این سیگنال در وضعیت‌های مختلف، و مقایسه آن با اطلاعات مرجع به‌سلامت سنسورمپ پی‌برد به‌عنوان نمونه شکل 5 جدول تغییرات ولتاژ سنسورمپ را با تغییرات فشار در یک خودرو خاص را نشان می‌دهد.
| فشار مانیفولد (in.Hg) | ولتاژ سیگنال (V) |
|---|---|
| 0.5 | 4.8 |
| 1 | 4.6 |
| 3 | 4.1 |
| 5 | 3.8 |
| 7 | 3.5 |
| 10 | 2.9 |
| 15 | 2.1 |
| 20 | 1.2 |
| 25 | 0.5 |
شکل 5- تغییرات ولتاژ سیگنال خروجی سنسورمپ متناسب با فشار در یک خودرو
عیب‌یابی تخصصی سنسور مپ (MAP) با اسیلوسکوپ و دیتالاگر
یکی از ابزارهای تست در خودروها، دستگاه‌های استخراج اطلاعات غیر از دیاگ است. این دستگاه‌ها تحت عنوان کلی دیتالاگر شناخته می‌شوند. با بررسی منحنی‌های واقعی سنسورمپ و مقایسه آن با منحنی‌های ایده‌آل می‌توان به عملکرد این سنسور پی برد. شکل 6 و 7 نمونه‌ای از این منحنی‌های مرجع را نشان می‌دهد.
1- محدوده دور آرام 2- محدوده حداکثر باز بودن دریچه گاز 3- کاهش شتاب ناگهانی
شکل 6- منحنی مرجع خروجی سنسور MAP از نوع آنالوگ
1- فشار مانیفولد نزدیک به جو = فرکانس نوسانات زیاد = موتور خاموش با دریچه گاز حداکثر با سرعت متوسط
2- فشار مانیفولد حداقل = فرکانس نوسانات کم = دور آرام
شکل 7- منحنی مرجع سنسور MAP از نوع دیجیتال
⚡ با ارائه مدرک معتبر دو زبانه دانشگاه شریف + نقشه‌های رایگان
دوره آموزش تنظیم موتور خودرو داخلی
در مجموعه آموزشی ایمگ، با آموزش کاملاً عملی و تخصصی بر عیب‌یابی و تنظیم موتور خودروهای پژو، سمند و پراید با دستگاه دیاگ، تحلیل سنسورها و عملگرها و نقشه‌خوانی انژکتور خودرو مسلط شوید.
مشاهده سرفصل‌ها و ثبت‌نام در دوره ←سوالات متداول
مهم‌ترین علائم خرابی سنسور مپ چیست؟
خرابی سنسور مپ می‌تواند باعث سخت روشن‌شدن، بد کار کردن، لرزش در دور آرام یا خاموش‌شدن ناگهانی موتور شود. این سنسور روی مدیریت سوخت و جرقه موتور تأثیر مستقیم دارد.
چگونه سنسور مپ را بدون دیاگ تست کنیم؟
می‌توان با اندازه‌گیری ولتاژ سیگنال خروجی سنسور مپ در وضعیت‌های مختلف با مولتی‌متر و مقایسه آن با مقادیر مرجع، از سلامت سنسور مطمئن شد.
کثیف یا روغنی‌شدن سنسور مپ چه علائمی دارد؟
کثیفی یا روغنی‌شدن سنسور مپ می‌تواند باعث خام‌سوزی، بوی بنزین از اگزوز و افت عملکرد موتور شود؛ در این موارد تمیزکردن یا تعویض سنسور معمولاً مشکل را برطرف می‌کند.
خرابی سنسور مپ چه کدهای خطایی ایجاد می‌کند؟
کدهای خطای رایج مرتبط با سنسور مپ شامل P0105 تا P0109 هستند که هرکدام به مشکلاتی مثل قطعی شلنگ، خرابی کانکتور یا نشتی خلأ در منیفولد اشاره دارند.
نویسنده: مهندس بهروز خطیبی
69 نظرات کاربران
تازه‌های آموزشی
