موتور TU5 چیست؟ مشخصات فنی، قدرت و حساسیت تسمه تایم

موتور TU5 یک پیشرانه چهارسیلندر ۱.۶ لیتری با سرسیلندر ۱۶ سوپاپ و آرایش DOHC است که توسط شرکت PSA طراحی شده و از اوایل دهه ۲۰۰۰ روی محصولاتی مانند پژو ۲۰۶، پژو ۲۰۷، پژو پارس و رانا مورد استفاده قرار گرفته است. این موتور با حداکثر توان ۱۰۹ اسب‌بخار و گشتاور ۱۴۷ نیوتن‌متر (در نسخه NFU)، به دلیل مصرف سوخت اقتصادی، فراوانی قطعات یدکی و هزینه نگهداری پایین، یکی از پرکاربردترین و شناخته‌شده‌ترین موتورهای بازار ایران محسوب می‌شود.

با این حال، مجموعه تسمه‌ تایم این پیشرانه نسبت به موتورهای هم‌رده حساسیت بیشتری دارد و رعایت بازه تعویض استاندارد، نقش مهمی در جلوگیری از آسیب‌های جدی به موتور ایفا می‌کند.

مشخصه مقدار
شرکت سازنده PSA
حجم موتور 1587 سی‌سی (1.6 لیتر)
حداکثر توان 109 اسب بخار
حداکثر گشتاور 147 نیوتن‌متر (NFU) / 142 نیوتن‌متر (A6N)
سیستم سوپاپ DOHC، 16 سوپاپ
کاربرد اصلی در ایران پژو 206، 207، پارس TU5، رانا
روغن پیشنهادی 10W-40

تاریخچه موتور TU5 و کاربرد آن روی پژو 206 و رانا

موتور TU5 در اواخر دهه ۹۰ میلادی توسط گروه PSA طراحی شد و از اوایل دهه ۲۰۰۰ به‌صورت گسترده روی محصولات پژو و سیتروئن به کار رفت. این خانواده در دو تیپ ۸ و ۱۶ سوپاپ توسعه یافت، اما نسخه‌های ۱۶ سوپاپ به دلیل راندمان بالاتر سهم اصلی تولید را به خود اختصاص دادند؛ از شناخته‌شده‌ترین آن‌ها می‌توان به NFU، NFX و NFS اشاره کرد که روی پژو 206، 307، 1007، Partner و سیتروئن C2، C3، C4، برلینگو و زانتیا نصب شدند. TU5 در واقع نسل جدیدتر خانواده TU است و با سرسیلندر ۱۶ سوپاپ و سیستم DOHC، نسبت به موتورهای قدیمی‌تری مانند موتور TU3 یا موتور XU7 عملکرد بهتری ارائه می‌دهد.

در ایران، نسخه NFU ابتدا بین سال‌های ۱۳۸۳ تا ۱۳۸۵ روی پژو 206 تیپ 5 عرضه شد. سپس شرکت ایپکو با مهندسی معکوس این پیشرانه، نسخه بومی‌شده TU5 N6A را تولید کرد که بعدها روی پژو پارس، پژو 405 SLX، پژو 207، رانا، سمند و دانگ‌فنگ H30 Cross به کار رفت و به یکی از پرکاربردترین موتورهای تولید داخل تبدیل شد. لازم به ذکر است موتور M16 سایپا اگرچه بر پایه TU5 توسعه یافته، در سیستم مدیریت موتور و برخی قطعات داخلی تفاوت دارد و قطعات یدکی این دو موتور نباید یکسان در نظر گرفته شود.

موتور TU5 در یک نگاه

سیستم سوخت‌رسانی و ECU موتور TU5 (MPFI و بوش)

سوخت مصرفی موتور TU5 بنزین بدون سرب است و برای دستیابی به بهترین عملکرد، استفاده از بنزین با عدد اکتان 95 توصیه می‌شود؛ هرچند نسخه‌های ایرانیزه این پیشرانه برای کار با بنزین معمولی نیز کالیبره شده‌اند. سیستم سوخت‌رسانی این موتور از نوع پاشش چند نقطه‌ای (MPFI) است که در آن سوخت داخل مانیفولد هوا و پیش از سوپاپ‌های ورودی تزریق می‌شود. مصرف سوخت ترکیبی این پیشرانه نیز بسته به نوع خودرو و شرایط رانندگی، به‌طور متوسط بین ۶ تا ۷ لیتر در هر ۱۰۰ کیلومتر است.

در بخش هوارسانی، موتور TU5 از سیستم تنفس طبیعی (Naturally Aspirated) بهره می‌برد و هیچ‌گونه سامانه پرخوران مانند توربوشارژر یا سوپرشارژر در آن به‌کار نرفته است. هوای مورد نیاز موتور پس از عبور از فیلتر هوا و حذف ذرات معلق، وارد مانیفولد ورودی شده و در ادامه به داخل سیلندرها هدایت می‌شود.

نسخه‌های اولیه و وارداتی این پیشرانه از سیستم مدیریت موتور Bosch ME7.4.4 و Bosch ME7.4.5 استفاده می‌کردند که تفاوت آن‌ها عمدتاً در کالیبراسیون نرم‌افزار، تنظیمات کنترلی و استانداردهای آلایندگی بود. این سامانه‌ها بسته به سال تولید، موفق به دریافت استانداردهای یورو ۳ و یورو ۴ شدند.

در ایران نیز سیستم مدیریت موتور Bosch ME7.4.4 تا حدود سال ۱۳۹۳ روی نسخه‌های ایرانیزه TU5 مورد استفاده قرار گرفت. پس از آن، ایران‌خودرو با بهره‌گیری از ECUهای تولید شرکت‌هایی مانند کروز، زیمنس، سازه‌پویش و غرب‌استیل، مدیریت این پیشرانه را بر عهده گرفت. همچنین با به‌روزرسانی نرم‌افزار ECU، بهبود سامانه کنترل آلایندگی و اعمال تغییرات در سیستم سوخت‌رسانی، نسخه‌های جدید این موتور موفق به دریافت استاندارد یورو ۵ شدند و همچنان امکان ادامه تولید آن در محصولات ایران‌خودرو فراهم شد.

بلوک سیلندر و ابعاد موتور TU5 (قطر سیلندر و کورس پیستون)

حجم دقیق موتور TU5 برابر با ۱۵۸۷ سانتی‌متر مکعب است. این پیشرانه با حجم ۱.۶ لیتری، در کنار طراحی بهینه محفظه احتراق و راندمان مناسب، توانسته تعادل مطلوبی میان عملکرد، مصرف سوخت و هزینه‌های نگهداری ایجاد کند و به یکی از اقتصادی‌ترین موتورهای موجود در بازار ایران تبدیل شود.

بلوک سیلندر این موتور از آلیاژ چدن ساخته شده و از تکنولوژی بوش خشک بهره می‌برد. چهار سیلندر به‌صورت خطی در این بلوک قرار گرفته‌اند و خنک‌کاری موتور نیز توسط مایع خنک‌کننده انجام می‌شود. ترتیب احتراق این پیشرانه 1-3-4-2 است و مانند سایر موتورهای گروه PSA، سیلندر شماره یک در سمت فلایویل و سیلندر شماره چهار در مجاورت مجموعه تایمینگ قرار دارد. البته این شیوه شماره‌گذاری تنها یک استاندارد برای شناسایی سیلندرهاست و تأثیری بر ترتیب واقعی احتراق یا عملکرد موتور ندارد.

🔧 آموزش تخصصی موتور خودروهای ایرانی

تعمیر موتورهای XU7، TU5، EF7 و K4M را به‌صورت عملی یاد بگیرید

با ارائه 3 مدرک معتبر دانشگاه شریف

در دوره جامع تعمیر موتور خودروهای داخلی، به‌صورت کاملاً عملی با باز و بست، عیب‌یابی و تعمیر موتورهای پژو، سمند، دنا، ۲۰۶، ۲۰۷ و ال ۹۰ آشنا می‌شوید. آموزش روی استندهای تخصصی، اندازه‌گیری دقیق قطعات، تایم‌گیری اصولی و رفع ایرادهای رایج مانند واشر زدن و یاتاقان‌زدن، شما را برای ورود حرفه‌ای به بازار کار آماده می‌کند.

مشاهده سرفصل‌ها و ثبت‌نام در دوره

قطر هر سیلندر ۷۸.۵ میلی‌متر و کورس حرکت پیستون ۸۲ میلی‌متر است. این ابعاد هندسه‌ای از نوع Undersquare را ایجاد می‌کند؛ یعنی کورس پیستون از قطر سیلندر بزرگ‌تر است. در چنین طراحی‌ای، شعاع لنگ میل‌لنگ افزایش یافته و بازوی گشتاور بزرگ‌تری ایجاد می‌شود که به تولید گشتاور مناسب در دورهای پایین و میانی کمک می‌کند. در مقابل، افزایش سرعت متوسط پیستون در دورهای بالا باعث می‌شود این نوع طراحی نسبت به موتورهای Oversquare، محدودیت بیشتری در دستیابی به دورهای بسیار بالا داشته باشد.

بررسی موتور TU5

سرسیلندر موتور TU5 و سیستم DOHC

سرسیلندر موتور TU5 از آلیاژ آلومینیوم ساخته شده که در کنار کاهش وزن موتور، انتقال حرارت مناسب‌تری نسبت به سرسیلندرهای چدنی فراهم می‌کند. این سرسیلندر به ۱۶ سوپاپ و دو میل‌سوپاپ رو (DOHC) مجهز است؛ یک میل‌سوپاپ کنترل سوپاپ‌های ورودی و دیگری کنترل سوپاپ‌های خروجی را بر عهده دارد که این آرایش به بهبود تنفس موتور و راندمان احتراق کمک می‌کند.

اتاق احتراق این سرسیلندر حجمی در حدود ۴۰.۵ سانتی‌متر مکعب دارد و با توجه به حجم مفید ۳۹۶.۷۵ سانتی‌متر مکعب هر سیلندر، نسبت تراکم در نسخه NFU برابر ۱۰.۸:۱ است. در نسخه ایرانیزه TU5 A6N، به دلیل استفاده از پیستون با تاج تخت و شاتون کوتاه‌تر (حدود ۰.۶ میلی‌متر)، این نسبت به حدود ۱۰.۵:۱ کاهش یافته است.

باز و بسته شدن سوپاپ‌ها از طریق مکانیزم Direct Acting Bucket Tappet انجام می‌شود؛ یعنی بادامک‌ها مستقیماً با استکان تایپیت در تماس هستند و از قطعه واسطه‌ای مانند اسبک خبری نیست، که این طراحی اصطکاک و صدای موتور را کاهش می‌دهد. تایپیت‌های هیدرولیکی نیز لقی سوپاپ‌ها را به‌صورت خودکار تنظیم می‌کنند و نیازی به فیلرگیری دوره‌ای باقی نمی‌گذارند.

انتقال قدرت از میل‌لنگ به میل‌ سوپاپ‌ها و واترپمپ، توسط یک تسمه تایم با ۱۳۴ دندانه و عرض ۲۴.۵ میلی‌متر صورت می‌گیرد. از آنجا که سیستم تایمینگ این موتور به تنظیم دقیق کشش و تایم حساس است، تعویض و تایم‌گیری تسمه باید حتماً توسط افراد متخصص انجام شود.

تعمیر موتور TU5 پژو 206

توان و گشتاور موتور TU5؛ تفاوت NFU و A6N

با توجه به طراحی این پیشرانه و فناوری‌های به‌کاررفته در آن، شرکت PSA برای نسخه TU5 NFU حداکثر توان 109 اسب بخار در دور 5800 rpm و حداکثر گشتاور 147 نیوتن‌متر در دور 4000 rpm را اعلام کرده است.

در نسخه ایرانیزه TU5 A6N، به دلیل تغییرات اعمال‌شده در طراحی برخی قطعات و سیستم مدیریت موتور، حداکثر توان در همان 109 اسب بخار باقی مانده اما در دور 5400 rpm تولید می‌شود و حداکثر گشتاور نیز با کاهش جزئی به 142 نیوتن‌متر در دور 4000 rpm رسیده است.

توان ویژه و گشتاور ویژه موتور TU5

با توجه به حجم 1587 سی‌سی (1.6 لیتر)، موتور TU5 از نظر توان ویژه (Specific Power) و گشتاور ویژه (Specific Torque) عملکرد مطلوبی در میان موتورهای تنفس طبیعی هم‌رده خود دارد. این پیشرانه به ازای هر لیتر حجم موتور، حدود 69 اسب بخار توان و 93 نیوتن‌متر گشتاور تولید می‌کند که نشان‌دهنده راندمان مناسب طراحی آن است.

مشخصه TU5 NFU TU5 A6N
حداکثر توان 109 اسب بخار در 5800 rpm 109 اسب بخار در 5400 rpm
حداکثر گشتاور 147 نیوتن‌متر در 4000 rpm 142 نیوتن‌متر در 4000 rpm

روغن موتور TU5 چند لیتر است و چه گرانروی‌ای نیاز دارد؟

استفاده از روغن موتور مناسب، نقش مهمی در افزایش عمر مفید پیشرانه TU5 و کاهش استهلاک قطعات داخلی آن دارد. برای این موتور، روغن با گرانروی 10W-40 مطابق با شرایط آب‌وهوایی ایران گزینه مناسبی محسوب می‌شود و توصیه می‌شود از روغن‌های باکیفیت و تمام سنتتیک (Full Synthetic) یا سنتتیک (Synthetic) که دارای استانداردهای معتبر هستند، استفاده شود.

ظرفیت روغن موتور هنگام تعویض همزمان روغن و فیلتر 3.5 لیتر است. اگر موتور به‌طور کامل تعمیر (Overhaul) شده باشد، به دلیل خالی بودن مجاری روغن و قطعات داخلی، حجم روغن مورد نیاز اندکی بیشتر خواهد بود.

بر اساس دفترچه راهنمای شرکت سازنده، روغن موتور باید هر 10 هزار کیلومتر تعویض شود. با این حال، با توجه به کیفیت سوخت، شرایط رانندگی و آب‌وهوای ایران، بسیاری از متخصصان تعویض روغن را در بازه 4 تا 6 هزار کیلومتر پیشنهاد می‌کنند تا از تشکیل رسوبات، افزایش استهلاک و کاهش عمر موتور جلوگیری شود.

تعویض روغن موتور TU5

 مشخصات روغن موتور TU5

مشخصه مقدار
گرانروی پیشنهادی 10W-40
نوع روغن Synthetic یا Full Synthetic
حجم روغن (همراه فیلتر) 3.5 لیتر
زمان تعویض طبق دفترچه هر 10 هزار کیلومتر
زمان تعویض پیشنهادی در ایران هر 4 تا 6 هزار کیلومتر

نکته: استفاده از روغن موتور نامرغوب یا تأخیر در تعویض آن، می‌تواند باعث افزایش استهلاک یاتاقان‌ها، تایپیت‌های هیدرولیکی و سایر قطعات داخلی موتور TU5 شود.

فناوری‌های به‌کاررفته در موتور TU5 (تایپیت هیدرولیکی و تسمه‌سفت‌کن)

موتور TU5 با بهره‌گیری از چند فناوری مهم، عملکرد نرم، استهلاک پایین و دوام مناسبی را ارائه می‌دهد. مهم‌ترین فناوری‌های به‌کاررفته در این پیشرانه عبارت‌اند از:

تایپیت هیدرولیکی (Hydraulic Lifter)

در موتور TU5 از تایپیت‌های هیدرولیکی برای تنظیم خودکار لقی سوپاپ‌ ها استفاده شده است. این سیستم با حفظ تماس مداوم بین بادامک میل‌سوپاپ و تایپیت، لقی سوپاپ‌ها را به‌صورت خودکار جبران کرده و از ایجاد فاصله اضافی یا باز ماندن سوپاپ جلوگیری می‌کند. در نتیجه، باز و بسته شدن سوپاپ‌ها با دقت بیشتری انجام شده و عملکرد موتور در تمامی دورها بهینه باقی می‌ماند.

مزایای تایپیت هیدرولیکی در موتور TU5:

  • تنظیم خودکار لقی سوپاپ‌ها
  • حذف نیاز به فیلرگیری دوره‌ای
  • کاهش صدای موتور و مجموعه سوپاپ‌ها
  • افزایش دقت زمان‌بندی باز و بسته شدن سوپاپ‌ها
  • کاهش استهلاک قطعات مجموعه تایمینگ

تسمه‌سفت‌کن دینامیکی (Dynamic Timing Belt Tensioner)

در سیستم تایمینگ موتور TU5 از تسمه‌ سفت‌ کن دینامیکی استفاده شده است. هنگام احتراق، تغییرات لحظه‌ای گشتاور میل‌لنگ می‌تواند باعث ایجاد نوسانات جزئی در تسمه تایم، به‌ویژه در دورهای پایین موتور شود. تسمه‌سفت‌کن دینامیکی با استفاده از فنر داخلی خود، این نوسانات را جذب کرده و کشش تسمه را در محدوده مناسب حفظ می‌کند.

مزایای تسمه‌سفت‌کن دینامیکی:

  • جذب نوسانات ناشی از تغییرات لحظه‌ای گشتاور موتور
  • حفظ کشش مناسب تسمه تایم
  • کاهش استهلاک تسمه و هرزگردها
  • افزایش طول عمر مجموعه تایمینگ
  • کاهش احتمال خارج شدن تایم موتور

نکته فنی: در زمان تعویض تسمه تایم، توصیه می‌شود تسمه‌سفت‌کن دینامیکی، هرزگردها و واترپمپ نیز بررسی شده و در صورت نیاز هم‌زمان تعویض شوند تا از بروز خرابی‌های زودهنگام جلوگیری شود.

سفت کردن تسمه موتور TU5

چرا موتور TU5 به تسمه تایم حساس است؟ (حساسیت‌ها و نکات مهم تعمیراتی)

علامت هشداردهنده علت احتمالی
صدای جیرجیر یا تیک‌تیک از جلوی موتور فرسودگی هرزگردها یا تسمه‌سفت‌کن دینامیکی
لرزش غیرعادی در دور آرام لغزش جزئی تسمه تایم
روشن شدن چراغ چک انجین کد خطای مرتبط با تایمینگ سوپاپ‌ها

یکی از مهم‌ترین نقاط حساس موتور TU5، مجموعه تسمه تایم و متعلقات آن است. به دلیل شرایط کاری این مجموعه و همچنین کیفیت قطعات مصرفی موجود در بازار، خرابی سیستم تایمینگ در این موتور نسبت به برخی موتورهای هم‌رده بیشتر مشاهده می‌شود. این موضوع در شرایط آب‌وهوایی گرم، ترافیک‌های طولانی و رانندگی شهری که در بسیاری از مناطق ایران رایج است، اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.

علائم هشداردهنده خرابی تسمه تایم

پیش از بروز آسیب جدی، معمولاً موتور TU5 نشانه‌هایی از فرسودگی یا مشکل در مجموعه تایمینگ نشان می‌دهد. آشنایی با این علائم می‌تواند به تشخیص زودهنگام مشکل و جلوگیری از خرابی‌های پرهزینه کمک کند:

  • صدای جیرجیر یا تیک‌تیک از قسمت جلوی موتور، به‌خصوص در دور آرام یا هنگام استارت زدن، که معمولاً نشانه فرسودگی هرزگردها یا افت عملکرد تسمه‌سفت‌کن دینامیکی است.
  • لرزش غیرعادی موتور در دور آرام که می‌تواند نشانه لغزش جزئی تسمه تایم روی پولی‌ها باشد.
  • روشن شدن چراغ چک انجین همراه با کد خطای مرتبط با زمان‌بندی سوپاپ‌ها (Timing Error)، که نشان‌دهنده عدم تطابق دقیق موقعیت میل‌ لنگ و میل‌سوپاپ‌هاست.
  • افت محسوس قدرت یا کارکرد ناهموار موتور، به‌خصوص در صورتی که تسمه تایم دچار جهش دندانه (Tooth Skip) شده باشد.

در صورت مشاهده هر یک از این علائم، توصیه می‌شود بلافاصله وضعیت مجموعه تایمینگ توسط یک تعمیرکار متخصص بررسی شود؛ چرا که تأخیر در رسیدگی می‌تواند منجر به پارگی ناگهانی تسمه و برخورد سوپاپ با پیستون شود.

چه قطعاتی باید هم‌زمان با تسمه تایم بررسی یا تعویض شوند؟

به دلیل ارتباط مستقیم اجزای مختلف سیستم تایمینگ با یکدیگر، توصیه می‌شود با توجه به شرایط استفاده از خودرو، مجموعه کامل تایمینگ شامل قطعات زیر به‌صورت هم‌زمان تعویض شود:

  • تسمه تایم
  • تسمه‌سفت‌کن دینامیکی
  • هرزگردها
  • در صورت نیاز، واترپمپ

به‌طور کلی، بازه ۴۰ تا ۶۰ هزار کیلومتر برای تعویض این مجموعه، با توجه به کیفیت قطعات و شرایط رانندگی در ایران، بازه‌ای مناسب و مطمئن محسوب می‌شود.

اهمیت کیفیت قطعات و تعمیر اصولی

استفاده از قطعات باکیفیت و انجام صحیح عملیات تایم‌گیری توسط تعمیرکار متخصص، نقش مهمی در جلوگیری از آسیب‌های پرهزینه‌ای مانند برخورد سوپاپ و پیستون دارد. از آنجا که سیستم تایمینگ موتور TU5 نسبت به تنظیم دقیق تایم و کشش تسمه حساس است، توصیه می‌شود عملیات تعویض تسمه تایم، تنظیم کشش و تایم‌گیری موتور حتماً توسط افراد متخصص و با استفاده از ابزار مناسب انجام شود.

🔧 آموزش تخصصی موتور خودروهای ایرانی

تعمیر موتورهای XU7، TU5، EF7 و K4M را به‌صورت عملی یاد بگیرید

با ارائه 3 مدرک معتبر دانشگاه شریف

در دوره جامع تعمیر موتور خودروهای داخلی، به‌صورت کاملاً عملی با باز و بست، عیب‌یابی و تعمیر موتورهای پژو، سمند، دنا، ۲۰۶، ۲۰۷ و ال ۹۰ آشنا می‌شوید. آموزش روی استندهای تخصصی، اندازه‌گیری دقیق قطعات، تایم‌گیری اصولی و رفع ایرادهای رایج مانند واشر زدن و یاتاقان‌زدن، شما را برای ورود حرفه‌ای به بازار کار آماده می‌کند.

مشاهده سرفصل‌ها و ثبت‌نام در دوره

دوره تعمیر تخصصی موتور TU5

موتور TU5 یکی از پرکاربردترین و محبوب‌ترین پیشرانه‌های بازار ایران است و به دلیل استفاده گسترده در خودروهای مختلف، آشنایی با اصول تعمیر و اندازه‌گیری‌های تخصصی آن برای تعمیرکاران اهمیت زیادی دارد.

در دوره آموزش تعمیر موتورهای داخلی ایمگ، تمامی مراحل باز و بست، عیب‌یابی، اندازه‌گیری قطعات، تلرانس‌ها، مونتاژ اصولی و نکات تخصصی تعمیر موتور TU5 به‌صورت عملی و توسط اساتید مجرب آموزش داده می‌شود.

مشخصات فنی کامل موتور TU5 (جدول)

مشخصه مقدار
نام موتور TU5
شرکت سازنده PSA
سال طراحی 2000
سیکل کاری اتو (Otto)
تعداد سیلندر 4
حجم موتور 1587 سی‌سی
حداکثر توان 109 اسب بخار در 5800 rpm
حداکثر گشتاور 147 نیوتن‌متر در 4000 rpm
توان ویژه 68 اسب بخار بر لیتر
گشتاور ویژه 93 نیوتن‌متر بر لیتر
قطر سیلندر 78.5 میلی‌متر
کورس پیستون 82 میلی‌متر
نوع هندسه موتور Under Square (گشتاورساز)
نسبت تراکم NFU: 10.8:1 / A6N: 10.4:1
آرایش سیلندرها خطی (Inline-4)
ترتیب احتراق 1-3-4-2
محل شروع شماره‌گذاری سیلندرها سمت فلایویل
جنس بلوک سیلندر چدن
جنس سرسیلندر آلومینیوم
تعداد سوپاپ 16
آرایش میل‌سوپاپ DOHC
تنظیم لقی سوپاپ تایپیت هیدرولیکی
انتقال قدرت به میل‌سوپاپ تسمه تایم دندانه‌دار
قطر سوپاپ ورودی 31.5 میلی‌متر
قطر سوپاپ خروجی 25.5 میلی‌متر
حداکثر ارتفاع باز شدن سوپاپ ورودی 8 میلی‌متر
حداکثر ارتفاع باز شدن سوپاپ خروجی 7.65 میلی‌متر
زمان‌بندی باز شدن سوپاپ ورودی 8 درجه قبل از TDC (ارتفاع 1 میلی‌متری)
زمان‌بندی بسته شدن سوپاپ ورودی 27 درجه بعد از BDC (ارتفاع 1 میلی‌متری)
زمان‌بندی باز شدن سوپاپ خروجی 19 درجه قبل از BDC (ارتفاع 1 میلی‌متری)
زمان‌بندی بسته شدن سوپاپ خروجی 5 درجه بعد از TDC (ارتفاع 1 میلی‌متری)
سیستم تنفس تنفس طبیعی (NA)
قطر دریچه گاز 52 میلی‌متر
سوخت پیشنهادی بنزین بدون سرب
سیستم سوخت‌رسانی انژکتوری چندنقطه‌ای (MPFI)
روغن پیشنهادی 10W-40
حجم روغن (همراه فیلتر) 3.5 لیتر
سیستم خنک‌کننده آب‌خنک
استاندارد آلایندگی یورو 3، یورو 4 و در نسخه‌های جدید ایران یورو 5
فناوری‌های به‌کاررفته تایپیت هیدرولیکی، تسمه‌سفت‌کن دینامیکی
وزن خشک موتور 135 کیلوگرم

جمع‌بندی: آیا موتور TU5 موتور خوبی است؟

موتور TU5 یکی از موفق‌ترین پیشرانه‌های شرکت PSA محسوب می‌شود که به دلیل طراحی مناسب، مصرف سوخت اقتصادی، استهلاک نسبتاً پایین و فراوانی قطعات یدکی، سال‌هاست در خودروهای مختلف بازار ایران مورد استفاده قرار می‌گیرد. استفاده از سرسیلندر 16 سوپاپ، آرایش DOHC، تایپیت‌های هیدرولیکی و سیستم سوخت‌رسانی انژکتوری چندنقطه‌ای، عملکرد قابل قبول این موتور را در کنار هزینه نگهداری مناسب فراهم کرده است.

البته مانند هر پیشرانه دیگری، موتور TU5 نیز نیازمند سرویس‌های دوره‌ای منظم، استفاده از روغن موتور و قطعات باکیفیت و توجه ویژه به مجموعه تایمینگ است. در صورت رعایت این موارد، این موتور می‌تواند بدون نیاز به تعمیرات اساسی، سال‌ها عملکردی مطمئن و کم‌هزینه داشته باشد.

سوالات متداول درباره موتور TU5

موتور TU5 ساخت کدام شرکت است؟

موتور TU5 توسط شرکت PSA (پژو-سیتروئن) طراحی و تولید شده و از سال 2000 میلادی روی خودروهای مختلف این گروه خودروسازی و همچنین محصولات ایران‌خودرو مورد استفاده قرار گرفته است.

 حجم موتور TU5 چقدر است؟

حجم دقیق موتور TU5 برابر با 1587 سی‌سی (1.6 لیتر) است و از چهار سیلندر خطی با آرایش 16 سوپاپ و دو میل‌سوپاپ رو (DOHC) بهره می‌برد.

 روغن مناسب موتور TU5 چیست؟

روغن با گرانروی 10W-40 از نوع Synthetic یا Full Synthetic برای این موتور مناسب است. ظرفیت روغن موتور نیز هنگام تعویض هم‌زمان روغن و فیلتر 3.5 لیتر است.

 زمان مناسب تعویض تسمه تایم موتور TU5 چه زمانی است؟

اگرچه زمان تعویض تسمه تایم به کیفیت قطعات و شرایط استفاده از خودرو بستگی دارد، اما در شرایط رانندگی و آب‌وهوای ایران معمولاً تعویض مجموعه کامل تایمینگ در بازه 40 تا 60 هزار کیلومتر توصیه می‌شود.

 آیا موتور TU5 نیاز به تنظیم فیلر سوپاپ دارد؟

خیر. موتور TU5 از تایپیت‌های هیدرولیکی استفاده می‌کند و در شرایط عادی نیازی به تنظیم دوره‌ای فیلر سوپاپ ندارد.

 مهم‌ترین نقاط ضعف موتور TU5 چیست؟

مهم‌ترین حساسیت این موتور مربوط به مجموعه تسمه تایم و متعلقات آن است. استفاده از قطعات بی‌کیفیت یا تأخیر در تعویض تسمه تایم می‌تواند باعث بروز خرابی‌های پرهزینه در موتور شود.

موتور TU5 روی چه خودروهایی نصب شده است؟

این پیشرانه روی خودروهای متعددی از جمله پژو 206 تیپ 5 و تیپ 6، پژو 207، پژو 307، رانا، رانا پلاس، پژو پارس TU5 و برخی نسخه‌های پژو 405 و سیتروئن C4 مورد استفاده قرار گرفته است.

نویسنده : مهندس ابوالفضل مهدی زاده

🔧 آموزش تخصصی موتور خودروهای ایرانی

تعمیر موتورهای XU7، TU5، EF7 و K4M را به‌صورت عملی یاد بگیرید

با ارائه 3 مدرک معتبر دانشگاه شریف

در دوره جامع تعمیر موتور خودروهای داخلی، به‌صورت کاملاً عملی با باز و بست، عیب‌یابی و تعمیر موتورهای پژو، سمند، دنا، ۲۰۶، ۲۰۷ و ال ۹۰ آشنا می‌شوید. آموزش روی استندهای تخصصی، اندازه‌گیری دقیق قطعات، تایم‌گیری اصولی و رفع ایرادهای رایج مانند واشر زدن و یاتاقان‌زدن، شما را برای ورود حرفه‌ای به بازار کار آماده می‌کند.

مشاهده سرفصل‌ها و ثبت‌نام در دوره

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این فیلد را پر کنید
این فیلد را پر کنید
لطفاً یک نشانی ایمیل معتبر بنویسید.

keyboard_arrow_up