تسمه دینام ۲۰۶ زمان ثابتی برای تعویض ندارد و باید در هر سرویس دورهای بازدید شود، اما در کارکرد بالای ۵۰ هزار کیلومتر یا بروز ترک و پارگی باید فوراً تعویض شود. این تسمه (تسمه تجهیزات جانبی) نقش حیاتی در عملکرد دینام، پمپ هیدرولیک و کمپرسور کولر دارد. آموزش تعویض تسمه دینام ۲۰۶ یکی از مباحث کاربردی است که در دوره تعمیر موتور خودروهای داخلی ایمگ بهصورت عملی آموزش داده میشود؛ در این مقاله تعویض تسمه دینام ۲۰۶ تیپ ۲ و ۵ را به همراه نقشه تسمه برای موتورهای TU3 و TU5 بررسی میکنیم. موتور TU3 در پژو ۲۰۶ تیپ ۱، ۲ و ۳ و موتور TU5 در تیپهای ۴، ۵، ۶، پژو ۲۰۷، رانا و پارس LX استفاده شده است.
آنچه در این مقاله خواهید خواند...
نکته 1: انتقال قدرت از میللنگ به واترپمپ در موتورهای TU، توسط تسمهتایم صورت میپذیرد
شکل 1 نحوه انتقال قدرت از پولی سر میللنگ به پمپ هیدرولیک فرمان، دینام و کمپرسور کولر را در موتور TU3 نشان میدهد.
1-پولی پمپ هیدرولیک فرمان 2-تسمه دینام 3-پولی دینام 4-غلتک تسمه سفتکن 5-غلتک هرزگرد 6-پولی سر میللنگ 7-پولی کمپرسور کولر
شکل1-نحوه انتقال قدرت از پولی سر میللنگ به پمپ هیدرولیک فرمان، دینام و کمپرسور کولر در موتور TU3
شکل 2 نیز نحوه انتقال قدرت از پولی سر میللنگ به پمپ هیدرولیک فرمان، دینام و کمپرسور کولر را در موتور TU5 نشان میدهد.
1-پولی پمپ هیدرولیک فرمان 2-تسمه دینام 3-پولی دینام 4-غلتک تسمه سفتکن 5-غلتک هرزگرد 6-پولی سر میللنگ 7-پولی کمپرسور کولر
شکل 2-نحوه انتقال قدرت از پولی سر میللنگ به پمپ هیدرولیک فرمان، دینام و کمپرسور کولر در موتور TU5
نکته 2:همانگونه که ملاحظه میشود نحوه انتقال قدرت از پولی سر میللنگ به پمپ هیدرولیک فرمان، دینام و کمپرسور کولر در موتورهای TU3 و TU5 یکسان است ولی توجه به این نکته بسیار حائز اهمیت است که با توجه به نصب موتور TU5 بر روی خودروهای پژو 405 SLX، پژو پارس LX، پژو 207، رانا و تارا، تغییراتی در این سیستم ایجاد شده است که هنگام تهیه تسمه و تعویض آن باید به این موضوع توجه جدی داشت.
تعمیر موتورهای XU7، TU5، EF7 و K4M را بهصورت عملی یاد بگیرید
با ارائه 3 مدرک معتبر دانشگاه شریف
در دوره جامع تعمیر موتور خودروهای داخلی، بهصورت کاملاً عملی با باز و بست، عیبیابی و تعمیر موتورهای پژو، سمند، دنا، ۲۰۶، ۲۰۷ و ال ۹۰ آشنا میشوید. آموزش روی استندهای تخصصی، اندازهگیری دقیق قطعات، تایمگیری اصولی و رفع ایرادهای رایج مانند واشر زدن و یاتاقانزدن، شما را برای ورود حرفهای به بازار کار آماده میکند.
مشاهده سرفصلها و ثبتنام در دوره ←با توجه به شکلهای 1 و 2، انتقال قدرت از پولی سر میل لنگ به سایر مصرف کنندهها از طریق تسمه صورت میپذیرد و به منظور افزایش راندمان مکانیکی و همچنین پیشگیری از شل شدن تسمه، این موتور مجهز به یک غلتک هرزگرد شده است که مسیر تسمه به نحوی طی شود که کمترین لغزش بین تسمه و پولیها ایجاد شود و همچنین یک تسمه سفتکن نیز وظیفه ایجاد کشش مناسب و حذف ارتعاشات ناشی از ارتعاشات پیچشی میللنگ و قطع و وصل شدن مصرف کنندهها همچون پمپ هیدرولیک فرمان، کمپرسور کولر و دینام بر عهده گرفته است.
بهترین زمان تعویض تسمه دینام ۲۰۶ و علائم خرابی آن
زمان دقیقی برای تعویض تسمه دینام در نظر گرفته نشده است ولی در هر سرویس دورهای خودرو باید نسبت به بازدید تسمه دینام اقدام کرد و در صورت بروز ترک یا هر نوع پارگی، باید نسبت به تعویض تسمه دینام اقدام کرد که البته در کیلومتر کارکرد بالاتر از 50هزار کیلومتر باید نسبت به بررسی تسمه دینام دقت بیشتری را لحاظ کرد.
شکل 3 ترکهای ایجاد شده در تسمه دینام را نشان میدهد.
1-تسمه دینام 2-غلتک هرزگرد تسمه دینام
شکل 3-ایجاد ترک در سطح داخلی تسمه دینام
در زمان تعویض تسمه دینام باید نسبت به حصول اطمینان از عملکرد مناسب غلتکها هرزگرد و غلتک تسمه سفتکن اقدام کرد چون خرابی آنها میتواند تاثیر جدی در کاهش طول عمر تسمه دینام داشته باشد.
علائم هشداردهنده خرابی تسمه دینام
| علائم هشداردهنده (خرابی تسمه دینام ۲۰۶) | دلیل فنی و تاثیر |
|---|---|
| صدای جیرجیر از موتور | شل شدن تسمه یا فرسودگی لبهها (مخصوصاً در استارت سرد) |
| ترک خوردگی یا ریشریش شدن | پایان عمر مفید تسمه و احتمال پاره شدن ناگهانی |
| سفت شدن فرمان | عدم چرخش صحیح پمپ هیدرولیک توسط تسمه |
| چراغ استپ یا باطری | عدم شارژ باطری توسط دینام و خطر داغ کردن موتور (واترپمپ) |
شماره و سایز تسمه دینام ۲۰۶ تیپ ۲ و 5
| مدل | موتور | شماره/سایز تسمه دینام |
|---|---|---|
| ۲۰۶ تیپ ۵ (استاندارد) | TU5 | 1573 6PK |
| ۲۰۶ تیپ ۵ (مدلهای بالا) | TU5 | 1568 6PK |
| ۲۰۶ تیپ ۲ کولردار | TU3 | 6PK 1585 یا 6PK 1587 |
| ۲۰۶ تیپ ۲ بدون کولر | TU3 | 6PK 1110 |
آموزش تعویض و جا زدن تسمه دینام ۲۰۶ تیپ ۲ و ۵ قدم به قدم
برای تعویض تسمه دینام، مطابق شکل 4، باید با آچار 13، به پیچ مرکزی غلتک تسمه سفتکن که چپگرد است در جهت خلاف عقربههای ساعت نیرو وارد کرد تا تکیهگاه متحرک تسمه سفتکن دوران کند.
1-تسمه دینام 2-غلتک تسمه سفتکن 3-سوراخ خلاص کردن تسمه سفت کن روی تکیهگاه متحرک تسمه سفتکن 4-غلتک هرزگرد
شکل 4-خلاص کردن تسمه سفتکن تسمه دینام
شکل 5، موقعیت سوراخهای روی تکیهگاههای ثابت و متحرک تسمه سفتکن را نشان میدهد.
1-غلتک تسمه سفتکن 2-سوراخ روی تکیهگاه متحرک 3-سوراخ روی تکیهگاه ثابت
شکل 5-محل قرارگیری سوراخهای روی تکیهگاههای ثابت و متحرک تسمه سفتکن
مطابق شکل5، پس از اعمال نیرو به پیچ مرکزی غلتک تسمه سفتکن در جهت خلاف عقربههای ساعت، با هم راستا شدن سوراخهای روی تکیهگاههای ثابت و متحرک، با عبور دادن یک پیچ یا پین مطابق شکل 6 از این دو سوراخ، تسمه سفتکن در موقعیت خلاص قرار میگیرد و نیروی کششی تسمه آزاد شده و تسمه آزاد میشود. سپس تسمه را از روی پولیها و غتلکهای هرزگرد و تسمه سفتکن خارج کنید.
1-غلتک تسمه سفتکن 2-پین خلاصکن تسمه سفتکن 3-تسمه دینام 4-غلتک هرزگرد
شکل 6-خلاص کردن تسمه سفتکن با استفاده از پین
برای نصب تسمه، پس از حصول اطمینان از سالم بودن غلتک هرزگرد و تسمه سفتکن، تسمه را به دقت بر روی پولیها و مطابق الگوی مسیر صحیح تسمه، نصب کنید و با اعمال نیرو به در جهت خلاف عقربههای ساعت به پیچ مرکزی غلتک تسمه سفتکن، پین عبور داده شده از سوراخهای روی تکیهگاههای ثابت و متحرک را خارج کنید و به آرامی تسمه سفت کن را رها کنید تا نیروی مناسب به تسمه دینام اعمال نماید
فراموش نکنید که پاره شدن تسمه تجهیزات جانبی میتواند به تسمه تایم نیز آسیب بزند؛ بنابراین پیشنهاد میشود راهنمای زمان تعویض تسمه تایم ۲۰۶ را نیز مطالعه کنید.
نکته 3:پیش از نصب تسمه نو، از سالم بودن غلتکهای هرزگرد و تسمه سفتکن اطمینان حاصل کنید. برای مطالعه نحوه عملکرد و عیبیابی تسمه سفتکن به مقاله”عملکرد و عیبیابی تسمه سفتکن اهرمی“مراجعه کنید.
نکته 4: از قرار گرفتن صحیح تسمه بر روی پولیها و غلتکهای هرزگرد و تسمه سفتکن اطمینان حاصل کنید.
نکته 5: پس از نصب تسمه جدید، موتور را روشن کنید و از عملکرد درست تسمه اطمینان حاصل کنید. بدین منظور فرمان را به سمت چپ و راست، چراغهای جلو را روشن و خاموش کنید، کولر را روشن و خاموش کنید و از عملکرد صحیح تسمه دینام، پمپ هیدرولیک فرمان و کمپرسور کولر اطمینان حاصل کنید.
نکته 6: هرگز با دست چرب و آلوده به روغن یا گریس تسمه را لمس نکنید چون باعث لغزش تسمه بر روی پولیها و غلتکها شده و طول عمر تسمه را به شدت کاهش میدهد
نکته 7: از کشیدن دست بر روی سطوح داخلی و بیرونی تسمه به شدت پرهیز کنید چون احتمال آسیب دیدن پوست دست و ورود بخشهای نوک تیز و فرسوده به داخل دست و مشکلات آتی وجود دارد.
نکته 8: در خودروهای مجهز به فرمان برقی(مانند پژو 207)، پمپ هیدرولیک فرمان حذف شده است و با تغییر موقعیت غلتک هرزگرد بالایی، عملکرد تسمه دینام بهینهسازی شده است که البته طول تسمه دینام نیز تغییر کرده است.
تعمیر موتورهای XU7، TU5، EF7 و K4M را بهصورت عملی یاد بگیرید
با ارائه 3 مدرک معتبر دانشگاه شریف
در دوره جامع تعمیر موتور خودروهای داخلی، بهصورت کاملاً عملی با باز و بست، عیبیابی و تعمیر موتورهای پژو، سمند، دنا، ۲۰۶، ۲۰۷ و ال ۹۰ آشنا میشوید. آموزش روی استندهای تخصصی، اندازهگیری دقیق قطعات، تایمگیری اصولی و رفع ایرادهای رایج مانند واشر زدن و یاتاقانزدن، شما را برای ورود حرفهای به بازار کار آماده میکند.
مشاهده سرفصلها و ثبتنام در دوره ←سوالات متداول درباره تعویض تسمه دینام ۲۰۶ تیپ ۲ و ۵
چرا تسمه دینام ۲۰۶ از پولی بیرون میافتد؟
دلایل اصلی شامل عدم همراستایی پولیها، اشتباه نصب شدن پولی سر میللنگ (پشت و رو بسته شدن)، خرابی غلتک هرزگرد یا تسمه سفتکن است. توجه کنید پولی سر میللنگ TU3 با TU5 متفاوت است و نباید با هم جابجا نصب شوند.
آیا اندازه تسمه دینام ۲۰۶ مهم است؟
بله. استفاده از تسمه با اندازه کوتاهتر از استاندارد باعث افزایش کشش روی غلتکها و بلبرینگها شده و طول عمر تسمه و قطعات جانبی را کاهش میدهد. اندازه استاندارد تسمه دینام TU5 معادل 1573 6PK است.
آیا هنگام تعویض تسمه دینام باید غلتکها هم تعویض شوند؟
توصیه میشود در زمان تعویض تسمه، وضعیت غلتک هرزگرد و تسمه سفتکن هم بررسی شود. خرابی این قطعات باعث کاهش طول عمر تسمه جدید میشود. از برندهای مرغوب مانند GMB یا AIN استفاده کنید.
تسمه دینام ۲۰۶ تیپ ۲ با تیپ ۵ فرق دارد؟
بله. با وجود شباهت ظاهری، پولی سر میللنگ TU3 (تیپ ۲) با TU5 (تیپ ۵) متفاوت است و نباید با هم جابجا شوند. همچنین در ۲۰۶ تیپ ۵ مدلهای بالا میتوان از تسمه 1568 6PK استفاده کرد.
بعد از نصب تسمه دینام چه کاری باید انجام داد؟
پس از نصب تسمه موتور را روشن کنید و فرمان را به چپ و راست بچرخانید، چراغها را روشن و خاموش کنید و کولر را تست کنید تا از عملکرد صحیح تسمه دینام، پمپ هیدرولیک و کمپرسور کولر اطمینان حاصل شود.
























