مهمترین علائم خرابی شیر برقی کنیستر شامل بوی بنزین داخل کابین، صدای تقتق، روشن شدن چراغ چک و افت عملکرد موتور است که در خودروهایی مثل پراید، ۲۰۶، سمند EF7 و تیبا از شایعترین عیوب سیستم سوخترسانی به شمار میرود. شیر برقی کنیستر یکی از اجزای حیاتی سیستم کنترل آلایندگی EVAP است که مسیر بین کنیستر و مانیفولد هوا را مدیریت میکند. تشخیص دقیق این خرابیها از جمله مهارتهایی است که در دوره های برق خودرو به صورت عملی آموزش داده میشود. در این مقاله علائم خرابی شیر برقی کنیستر، کدهای خطا و روشهای تست با دیاگ، مولتیمتر و وکیوم را بررسی میکنیم؛ چون عیبیابی این قطعه باید همزمان با بررسی خود کنیستر انجام شود تا از رفع کامل مشکل اطمینان حاصل کنید.
آنچه در این مقاله خواهید خواند...
آشنایی با علائم خرابی همواره راهی برای تسریع دریافت و رفع عیوب است البته باید توجه داشت که برخی از نشانههای خرابی در قطعات و سیستمها مشترک است؛ بنابراین با مشاهده علائم خرابی در مرحله دوم باید آزمایشها و بررسیهای مختلفی انجام داد.
علائم خرابی شیر برقی کنیستر در پراید، ۲۰۶ و سمند EF7
بهعنوان مثال خرابی شیر برقی کنیستر و خرابی کنیستر، علائم مشابهی خواهند داشت البته روشهای عیبیابی و تشخیص اینکه مشکل از کدام عضو است میتواند متفاوت باشد. شکل 1 علائم خرابی شیر برقی کنیستر را نشان میدهد.
- روشن شدن چراغ چک
- کاهش کارایی موتور
- احساس بوی سوخت در خودرو
- دود سیاه در اگزوز
- دور درجا نوسانی
- ثبت کد خطا در دستگاه دیاگ
- رد شدن در معاینه فنی خودرو
شکل 1- علائم خرابی شیر برقی کنیستر
چراغ چک طوری مدیریت میشود که در موارد مرتبط با کنترل آلایندگیهای زیستمحیطی فعال میشود، بنابراین که یکی از آثار خرابی شیر برقی کنیستر روشنشدن چراغ چک است. اگر در این زمان با استفاده از دستگاه دیاگ خودرو مورد بررسی قرار بگیرد احتمال ثبت چند کد خطا وجود دارد. نشتی بخارهای سوخت به بیرون سبب میشود که راننده و سرنشینان بوی آن را داخل کابین احساس کنند.
خرابی شیر کنترل کنیستر (خلایی یا برقی) باعث میشود انتقال بخارات سوخت به مانیفولد بهدرستی صورت نگیرد این اتفاق باعث افزایش دود سیاه، کاهش راندمان موتور و نوسان در دور درجا از خروجی اگزوز خواهد شد. موارد ذکر شده احتمال ردشدن خودرو را در آزمون معاینه فنی سالانه نیز بالا خواهد برد.
پس از مشاهده یک یا چند اثر از موارد بالا باید به وجود مشکل در سیستم کنترل بخارات باک پی برد که شیر برقی کنیستر بهعنوان یکی از این عوامل مورد بررسی دقیقتری قرار گیرد.
⚡با مدرک معتبر دانشگاه صنعتی شریف
آموزش جامع برق خودروهای داخلی و خارجی
در مجموعه آموزشی ایمگ، با آموزش کاملاً عملی و دریافت مدرک معتبر دانشگاه صنعتی شریف، بر سیستمهای الکترونیک خودروهای داخلی و خارجی، نقشهخوانی تخصصی، عیبیابی با دستگاه دیاگ و تعمیرات حرفهای ایسیو (ECU) مسلط شوید و مسیر شغلی خود را به عنوان یک متخصص حرفهای تضمین کنید.
مشاهده سرفصلها و ثبتنام در دوره ←روش تست شیر برقی کنیستر
روش بررسی شیر برقی کنیستر که یکی از عملگرهای مرتبط با سیستم مدیریت سوخت و جرقه موتور است مطابق شکل 2 پیروی میکند.
- بررسی و تست شیر برقی کنیستر با دستگاه وکیوم
- بررسی و تست شیر برقی کنیستر با استفاده از مولتی متر
- بررسی و تست شیر برقی کنیستر با دستگاه دیاگ
- بررسی و تست شیر برقی کنیستر با صورت ظاهری با خواندن کد خطا
شکل 2- روش تست خرابی شیر برقی کنیستر
محل نصب شیر برقی کنیستر
پیش از بررسی ظاهری، بهتر است بدانید شیر برقی کنیستر در هر مدل خودرو کجا نصب شده است.
| مدل خودرو | محل نصب شیر برقی کنیستر |
|---|---|
| پراید، ۲۰۶، سمند | داخل محفظه موتور |
| تیبا | در ناحیه بالای باک (نزدیک مجموعه کنیستر) |
| کوییک و ساینا | نزدیک کنیستر و باتری |
| سمند EF7 | پشت مانیفولد هوا |
| دنا پلاس توربو | داخل محفظه موتور |
صدای تقتق و علائم ظاهری خرابی شیر برقی کنیستر
ابتدا محل اتصال شیلنگها و وضعیت بستها را به دقت چک کنید. در صورت شل بودن بستها، از محکم شدن آنها اطمینان حاصل کرده و اگر پیچ بست هرز شده است، حتماً آن را تعویض کنید. همچنین شیلنگها را از نظر وجود هرگونه بریدگی، پوسیدگی یا ترکخوردگی بررسی نمایید و در صورت مشاهده خرابی، شیلنگ جدید جایگزین کنید.
علاوه بر این، مجاری ورودی و خروجی روی خودِ شیر برقی را چک کنید تا فاقد شکستگی یا پریدگی باشند. نکته مهم در این بخش، بررسی علت صدای تق تق شیر برقی کنیستر است؛ گاهی شل بودن اتصالات یا لرزش قطعه به دلیل خرابیِ بستها میتواند عامل ایجاد این صدا باشد. در نهایت اگر با وجود سالم بودن اتصالات، شکستگی در بدنه شیر برقی مشاهده شد، باید قطعه را تعویض نمایید.
تست شیر برقی کنیستر با دیاگ
باتوجهبه اینکه شیر برقی کنیستر نوعی عملگر به شمار میرود در دستگاه دیاگ به دو روش میتوان آن را بررسی کرد. این روشها عبارتاند از:
- روش بررسی عملگرها
- روش بررسی کد خطا
تست شیر برقی کنیستر با استفاده از تست عملگرها (Actuator Test)
تقریباً تمامی دستگاههای عیبیاب در منو تست عملگر سیستم موتور، گزینهای برای آزمایش شیر برقی کنیستر وجود دارد. در آن گزینه، فرمان دستی عملکرد شیر برقی صادر میشود. شکلهای 3 و 4 دو نمونه از بررسی این وضعیت در دو دیاگ متفاوت را نشان میدهد.
شکل 3- گزینه آزمایش شیر برقی در دیاگ تخصصی شرکت سایپا
شکل 4- گزینه آزمایش شیر برقی در دیاگ تخصصی BMW
با گوشکردن یا قراردادن دست روی شیر برقی (در صورت دردسترسبودن) میتوان عملکرد آن را بررسی کرد. در صورت شنیدهنشدن صدا و یا دریافت پیام هشدار خطای عدم عملکرد شیر برقی باید دسته سیم و کانکتورها مورد بررسی قرار گرفته، سپس خود شیر برقی بهصورت مستقیم برق داده شود و در نهایت درصورتیکه مشکل از هیچکدام از موارد ذکر شده نبود در مرحله بعد ECU مورد آزمایش قرار گیرد.
⚡ با ارائه ۲ مدرک معتبر دانشگاه صنعتی شریف + پشتیبانی رایگان بعد از دوره
دوره تخصصی آموزش تعمیرات ایسیو (ECU) خودروهای داخلی و خارجی
در این دوره ۶۰ ساعته و کاملاً عملی ایمگ، با تجهیزات حرفهای (اسیلوسکوپ، دیاگ، تستر ECU و فانکشن ژنراتور) بر نقشهخوانی، عیبیابی، تعمیرات سختافزاری و نرمافزاری انواع ایسیوهای بوش، زیمنس، ساژم و والئو مسلط شوید.
مشاهده سرفصلها و ثبتنام در دوره ←کدهای خطای شیر برقی کنیستر و رفع آنها
دستگاه دیاگ کمک فراوانی به تعمیرکار میکند تا با سرعت بیشتری عیوب را بیابد. کدهای خطای عمومی مرتبط با شیر برقی کنیستر عبارتاند از:
| ردیف | کد خطا | عیوب مرتبط با شیر برقی کنیستر | سایر عیوب احتمالی |
|---|---|---|---|
| ۱ | P0440 | شیر برقی خراب است | در باک خراب است شیلنگها نشتی دارند کنیستر خراب است |
| ۲ | P0441 | سولنوئید شیر برقی خراب است کانکتور شیر برقی مشکل دارد در مدار شیر برقی قطعی وجود دارد مدار شیر برقی کنیستر اتصال کوتاه به بدنه شده است |
در مسیر شیلنگها گرفتگی وجود دارد ECU خراب است کنیستر خراب است |
| ۳ | P0442 | شیر برقی خراب است | در باک مشکل دارد شیلنگهای نشتی دارند او رینگ کنیستر مشکل دارد |
| ۴ | P0443 | شیر برقی خراب است کانکتور شیر برقی خراب است |
ECU خراب است |
| ۵ | P0444 | کانکتور شیر برقی کنیستر خراب است دسته سیم مشکل دارد در مدار شیر برقی قطعی وجود دارد مدار شیر برقی کنیستر اتصال کوتاه به بدنه شده است |
ECU خراب است |
| ۶ | P0445 | شیر برقی کنیستر یا کانکتور آن خراب است | دسته سیم موتور معیوب است ECU خراب است |
شکل 5- جدول مفهوم کد خطا مرتبط با شیر برقی کنیستر
1- در باک 2- سوپاپ کنترل باک 3- مانیفولد هوا 4- دریچه گاز 5- شیر برقی کنیستر
6- مجرای باک تا کنیستر 7- مجرای کنیستر تا مانیفولد 8- شیر سرویس 9- کنیستر 10- مجرا ارتباط به هوا 11 – ECU
12- شیر برقی تهویه 13- فیلتر هوا
شکل 6- نحوه عملکرد کلی سیستم کنترل بخارات سوخت با دو شیر برقی
بررسی پارامترهای شیر برقی کنیستر در دستگاه دیاگ
روش دیگر استفاده از دستگاه عیبیاب، بررسی پارامترها است. برخی خودرو ها پارامترهای مربوط به شیر برقی کنیستر (و البته شیر برقی تهویه) را نیز نشان میدهند. در سادهترین حالت باز بودن یا بستهبودن وضعیت شیر برقی را میتوان در دستگاه دیاگ مشاهده کرد. در شیر برقیهای درصدی (Duty cycle purge valve) ممکن است درصد باز بودن در دیاگ قابلمشاهده باشد
تست شیر برقی کنیستر با مولتیمتر
با کمک مولتی متر ( مولتی متر چیست؟) میتوان مقاومت شیر برقی کنیستر و ولتاژ ورودی آن را بررسی کرد.
بررسی مقاومت استاندارد سیمپیچ شیر برقی
یکی از سادهترین روشهای کنترل شیر برقی کنیستر، اندازهگیری مقاومت سیمپیچ شیر برقی است. شکل 7 مدار این سلونوئد و مقاومت مورد انتظار را در سیستم انژکتوری زیمنس جدید نشان میدهد.
شکل7- مدار ارتباطی شیر برقی کنیستر در سیستم نیو زیمنس پراید
بررسی ولتاژ تغذیه و سیگنال ارسالی از ECU
همانطور که در شکل 7 مشاهده میشود در مدار موردنظر پایه 2 شیر برقی باید بعد از فعالشدن رله دوبل برق مثبت داشته باشد؛ بنابراین بهراحتی میتوان با استفاده از ولتمتر به وجود برق مثبت 12 ولت در زمان فعالبودن رله دوبل (روشن بودن موتور) پی برد. در صورت عدم وجود برق 12 ولت باید دسته سیم، کانکتورهای واسط و رله دوبل مورد بررسی قرار گیرد.
تست شیر برقی کنیستر با دستگاه وکیوم
برای اینکه از محدوده فشار منفی قابلتحمل توسط شیر برقی مطمئن شویم، باید از یک دستگاه وکیوم دستی استفاده کرد. شکل 8 این روش را نشان میدهد.
شکل 8- اتصال دستگاه وکیوم دستی به مجرای خروجی شیر برقی کنیستر
فشار منفی حدود 0.5 bar (برای یافتن عدد دقیق حتماً به کتاب راهنمای تعمیراتی سیستم سوخترسانی خودرو مربوطه مراجعه کنید) به مجرای خروجی شیر برقی اعمال کنید. اگر واشر آببندی و سوپاپ یکطرفه سالم باشند نباید افت فشار ناگهانی مشاهده شود. بلکه باید تغییرات فشار بهکندی صورت پذیرد. با دادن برق به پایههای شیر برقی فشار بهصورت ناگهانی به فشار جو برسد.
⚡با مدرک معتبر دانشگاه صنعتی شریف
آموزش جامع برق خودروهای داخلی و خارجی
در مجموعه آموزشی ایمگ، با آموزش کاملاً عملی و دریافت مدرک معتبر دانشگاه صنعتی شریف، بر سیستمهای الکترونیک خودروهای داخلی و خارجی، نقشهخوانی تخصصی، عیبیابی با دستگاه دیاگ و تعمیرات حرفهای ایسیو (ECU) مسلط شوید و مسیر شغلی خود را به عنوان یک متخصص حرفهای تضمین کنید.
مشاهده سرفصلها و ثبتنام در دوره ←سوالات متداول علائم خرابی شیر برقی کنیستر
علائم خرابی شیر برقی کنیستر چیست؟
رایجترین علائم خرابی شیر برقی کنیستر شامل این موارد است: بوی بنزین داخل کابین (بخصوص در سربالایی یا هوای گرم)، صدای تقتق از محل شیر، روشن شدن چراغ چک، دود سیاه اگزوز، نوسان دور درجا، و هوا گرفتن باک هنگام باز کردن درب.
صدای تقتق شیر برقی کنیستر نشانه خرابی است؟
نه لزوماً، شیر برقی کنیستر در حالت کارکرد عادی صدای تقتق ملایمی دارد. اگر این صدا شدید، مداوم یا همراه با بوی بنزین و افت عملکرد موتور باشد، باید کارکرد شیر برقی، شیلنگها و کنیستر بررسی شوند.
چطور شیر برقی کنیستر را تست کنیم؟
بررسی ظاهری شیلنگها و بدنه، تست با دیاگ از طریق منوی عملگرها، اندازهگیری مقاومت سیمپیچ با مولتیمتر (حدود ۲۵ اهم)، و تست با دستگاه وکیوم دستی. سادهترین روش اینه که مستقیماً برق ۱۲ ولت به پایههای شیر بدید باید صدای تق و عبور هوا داشته باشد.
آیا میتوان شیر برقی کنیستر پراید را حذف کرد؟
حذف توصیه نمیشود چون باعث اختلال در سیستم EVAP، افزایش مصرف سوخت و روشن شدن چراغ چک میشود. اگر ناچار به حذف موقت هستید، به جای شیر برقی یک مقاومت هماندازه (حدود ۲۵ اهم) در مدار قرار دهید تا ایسیو خطا ثبت نکند.
خرابی شیر برقی کنیستر باعث هوا گرفتن باک میشود؟
بله، اگر شیر برقی کنیستر یا شیلنگهای رابط مشکل داشته باشند، بخارات بنزین نمیتوانند به درستی تخلیه شوند و فشار داخل باک بالا میرود، در بسیاری از موارد ریشه مشکل در حبابگیر یا شیرهای یکطرفه داخل شیلنگهاست، نه خود شیر برقی.
شیر برقی کنیستر سمند EF7 کجاست؟
در سمند EF7 شیر برقی کنیستر پشت مانیفولد هوا نصب میشود (جدول بالا). کنیستر هم معمولاً زیر چراغ جلو سمت راننده پشت گلگیر قرار دارد.
نویسنده : مهندس بهروز خطیبی
237 نظرات کاربران
تازههای آموزشی
