آشنایی با سیستم PEPS در خودرو و بررسی مزایای آن در امنیت خودرو

(passive entry passive start)

سیستم PEPS چیست؟ یکی از بزرگترین دغدغه‌های دارندگان خودروهای مدرن، افزایش امنیت و سهولت در استفاده از خودرو است. سیستم PEPS که مخفف عبارت Passive Entry Passive Start است، به عنوان یکی از زیرمجموعه‌های حیاتی ایمنی در برابر سرقت شناخته می‌شود. این تکنولوژی که امروزه در بسیاری از خودروهای بازار ایران (نظیر هایما، جک و تارا) به کار می‌رود، به راننده اجازه می‌دهد بدون لمس کلید، درب‌ها را باز کرده و موتور را روشن کند.

بسیاری از کاربران با جستجوی عباراتی نظیر PEPS System Malfunction یا خطای Please check PEBS به دنبال رفع ایرادات این سیستم هستند.در این مقاله قصد داریم به زبان ساده بگوییم سیستم پپس چیست، چه تفاوتی با کیلس‌های معمولی دارد و کدام خودروهای موجود در بازار ایران به این تکنولوژی مجهز هستند.

 سیستم PEPS چیست و چه کاربردی در خودرو دارد؟

کلمه PEPS در واقع مخفف عبارت Passive Entry Passive Start است که شاید ترجمه تحت الفظی آن در ابتدا عجیب به نظر برسد. ترجمه این عبارت ” ورود غیر فعال و استارت غیر فعال ” است. در برخی ترجمه‌ها آن را سیستم کلید هوشمند معرفی کردند. اما به نظر می‌رسد عبارت کلید هوشمند مفهوم PEPS را به صورت کامل معرفی نکند. پیشنهاد می‌شود پس از درک مفهوم آن، به همان صورت Peps استفاده شود.

به صورت کلی دو عبارت Passive (غیر فعال) و Active (فعال) برای بسیاری از سیستم‌های مرتبط با ایمنی مطرح است برای درک بهتر این دو عبارت مثالی اورده می‌شود.

سیستم‌های ترمز ضد قفل (ABS)، ترمز الکترونیکی (EBD) ، سیستم ترمز اضطراری (AEB) ، سیستم کروز کنترل فعال (Adaptive Cruise control system) و به صورت کلی هر سیستمی که از بروز تصادف جلوگیری کند ایمنی Active نامیده می‌شود و تمامی سیستم‌های که بعد از بروز تصادف به نوعی سبب کاهش خسارات مالی یا جانی می‌شوند مانند سیستم کمربند ایمنی پیش کشنده یا ایربگ، ایمنی Passive نامیده می‌شوند.

همین دو مفهوم را می‌توان به بحث ایمنی در برابر سرقت نیز تعمیم داد. سیستم‌هایی که باعث کاهش احتمال ورود غیر مجاز به خودرو یا روشن کردن خودرو می‌شوند Passive خواهند بود

تفاوت سیستم PEPS با کیلس (Keyless) و اسمارت کی چیست؟

شاید عنوان کی لس (keyless) برای بسیاری آشناتر باشد. در واقع می‌توان گفت RKS (Remote Keyless entry System) پدر سیستم PEPS به شمار می‌رود و حتی در برخی موارد دو کلیدواژه برای یک مفهوم به نظر برسند اگر چه تفاوت‌هایی با هم دارند که در ادامه بیان خواهد شد.

همانطور که اشاره شده در ایران عنوان کیلس شناخته‌شده‌تر است؛ اما باتوجه‌به اینکه تقریباً تمام شرکت‌های خودروساز چینی از PEPS استفاده می‌کند و نظر به ارتباط خودرو های موجود در بازار ایران با خودروسازهای چینی به‌مرور کلیدواژه (پپس) را بیشتر خواهید شنید.

تاریخچه و تکامل کلید خودرو؛ قدم‌به‌قدم تا تکنولوژی PEPS

بررسی تحولات تاریخی هر تکنولوژی برای درک آن تکنولوژی بسیار مفید است. در مقاله‌های مربوط به سیستم قفل‌مرکزی ( اجزا قفل‌مرکزی – عملکرد قفل‌مرکزی ) زمان و ساختار پیدایش این سیستم ایمنی در خودرو معرفی شد. در این سیستم یک فرستنده روی ریموت یا سوئیچ اصلی خودرو قرار داده می‌شد تا فرایند باز کردن قفل درها به صورت غیر مکانیکی ( غیر از روش گرداندن کلید در بدنه قفل) نیز انجام شود. (شکل 1)

شکل 1- عملکرد سیستم قفل‌مرکزی ریموت‌دار

در ادامه برای افزایش ایمنی خودرو در برابر سرقت سیستم ایموبلایزر (IMMO) روی سوئیچ‌ها نصب شد. با استفاده از تگ روی سوئیچ فرایند استارت خوردن را تحت کنترل در آوردند. به‌این‌ترتیب حتی با یکسان بودن فرم مکانیکی دندانه‌های کلید، موتور استارت نخواهد خورد تا کلید شناسایی شود. نسل بعدی اضافه‌شدن تکنولوژی Keyless بود. در برخی شرکت‌ها آن را تحت عنوان کلید هوشمند (Smart key) آن را معرفی کرده‌اند. معمولاً در اسمارت کی ها از فرستنده‌های رادیویی با فرکانس بالا یا پایین استفاده میشد. (شکل 2)

شکل 2- مدل کیلس یا اسمارت کی

از دیگر مزایای سیستم‌های Keyless دوطرفه بودن فرایند رمزخوانی و رمزنگاری است. درحالی‌که قفل‌مرکزی ساده پیام رمزی از واحد ریموت به سمت یونیت قفل‌مرکزی ارسال می‌شد که اهمیت فراوانی در ایمنی و مقابله با رمز شکنی سیستم دارد. در مدل keyless ، دیگر از سوئیچ مکانیکی خبری نیست بجای آن از دکمه استارت استفاده شده است. (شکل 3)

شکل 3- حذف کلید مکانیکی در سیستم کیلس

در سیستم کیلس معمولاً یونیت مجزا وجود نداشت. بلکه تحت پوشش یونیت مدیریت برق بدنه (BCM) یا یونیت مرکزی (CCN – BSI) قرار می‌گرفت و از طریق آنها به شبکه متصل می‌شد. سیستم کیلسی که توانایی تشخیص وجود کلید در داخل یا خارج از خودرو رو را داشته باشد را می‌توان به مدیریت روشن‌شدن موتور نیز متصل کرد. معمولاً از این سطح به بعد ساختار تحت عنوان PEPS خوانده می‌شود در این سیستم، یک یونیت مجزا با همین نام در شبکه برای آن در نظر گرفته می‌شود علاوه‌برآن از روش فرکانس بالا/پایین، از روش بلوتوث نیز به رویه‌های ارتباطی اضافه می‌شود

بررسی تخصصی مفهوم PEPS (تفاوت با کلیدهای معمولی)

به‌صورت کلی اگر سیستم قفل‌مرکزی کلید مکانیکی نیاز نداشته باشد بلکه براساس میزان فاصله بین ریموت و خودرو بتواند قفل درها را فعال یا غیر فعال کند (Passive Entry) و همچنین این سیستم بتواند تشخیص دهد که ریموت در داخل خودرو قرار گرفته است و یا خارج از آن، تا بر اساس آن در صورت فشرده شدن دکمه استارت (و فراهم بودن سایر شرایط استاندارد)، موتور را استارت بزند (Passive Start) سیستم را PEPS می‌نامند.

جهت تعامل بهتر این واحد با یونیت‌های دیگر مانند ECM برای مدیریت روشن شدن موتور، ICU برای مدیریت هشدارهای پشت آمپر، BCM مدیریت برق بدنه به‌صورت شبکه‌ای متصل باشد. شکل 4 تعامل این واحد را با اجزا مختلف نشان می‌دهد.

شکل 4- دیاگرام سیستم پپس

نام‌های دیگر و اشتباهات رایج (PEBS یا سیستم پپس؟)

این تکنولوژی از حدود سال 2008 به بعد در خودرو ها مورداستفاده قرار گرفت. این ساختار با نام‌های های دیگر نیز شناخته می‌شوند. عموماً شرکت‌های اروپایی از این نام‌ها استفاده می‌کنند. در ادامه معروف‌ترین این نام‌ها آمده است.

Keyless- Go
Keyless Entry/Go
Passive Entry/Go

کدام خودروهای ایران (هایما و…) سیستم PEPS دارند؟

بسیاری از خودرو های نسبتاً جدیدی که در بازار ایران وجود دارند از این تکنولوژی بهره‌مند هستند. در شکل 5 خودرو های تولید در ایران که تا زمان‌نگارش مقاله دارای آن تکنولوژی هستند را معرفی می‌کند

شکل 5- جدول خودروهای دارای تکنولوژی PEPS در ایران

برخی از خودروهای اشاره شده در جدول از حداقل امکانات ممکن در این تکنولوژی استفاده می‌کنند. در مقاله‌های بعدی اجزا و نحوه عملکرد سیستم PEPS بیان میشود سپس تفاوت بین مدل‌های مختلف موجود در بازار را بررسی کرده و در نهایت سراغ عیب یابی آن خواهیم رفت. در این مسیر با ما همراه باشید.

نویسنده: مهندس بهروز خطیبی