سیستم PEPS در خودرو و بررسی مزایای آن در امنیت خودرو

سیستم PEPS (پپس) مخفف Passive Entry Passive Start است؛ سیستمی که با تشخیص فاصله ریموت از خودرو، بدون لمس کلید قفل درها را باز می‌کند و اگر ریموت داخل خودرو باشد، با فشردن دکمه استارت موتور را روشن می‌کند. PEPS یکی از سیستم‌های ایمنی در برابر سرقت است و امروزه در بسیاری از خودروهای بازار ایران مثل هایما، تارا، شاهین و جک استفاده می‌شود.
در این مقاله به زبان ساده توضیح می‌دهیم PEPS چه تفاوتی با کیلس دارد، چطور به وجود آمد و کدام خودروهای ایرانی به آن مجهزند. در پایان هم سراغ رایج‌ترین خطاهای این سیستم مثل PEPS System Malfunction و Please Check PEBS می‌رویم و می‌گوییم وقتی خودرو روشن نمی‌شود، اول چه چیزهایی را باید چک کنید.

 سیستم PEPS چیست و چه کاربردی در خودرو دارد؟

به زبان ساده، PEPS سیستمی است که خودرو به کمک آنتن‌هایش حضور ریموت را تشخیص می‌دهد؛ اگر ریموت نزدیک خودرو باشد، درها بدون لمس کلید باز می‌شوند و اگر داخل خودرو باشد، موتور با فشردن دکمه استارت روشن می‌شود.
کلمه PEPS در واقع مخفف عبارت Passive Entry Passive Start است که شاید ترجمه تحت الفظی آن در ابتدا عجیب به نظر برسد. ترجمه این عبارت ” ورود غیر فعال و استارت غیر فعال ” است. در برخی ترجمه‌ها آن را سیستم کلید هوشمند معرفی کردند. اما به نظر می‌رسد عبارت کلید هوشمند مفهوم PEPS را به صورت کامل معرفی نکند. پیشنهاد می‌شود پس از درک مفهوم آن، به همان صورت Peps استفاده شود.

به صورت کلی دو عبارت Passive (غیر فعال) و Active (فعال) برای بسیاری از سیستم‌های مرتبط با ایمنی مطرح است برای درک بهتر این دو عبارت مثالی اورده می‌شود.

سیستم‌های ترمز ضد قفل (ABS)، ترمز الکترونیکی (EBD) ، سیستم ترمز اضطراری (AEB) ، سیستم کروز کنترل فعال (Adaptive Cruise control system) و به صورت کلی هر سیستمی که از بروز تصادف جلوگیری کند ایمنی Active نامیده می‌شود و تمامی سیستم‌های که بعد از بروز تصادف به نوعی سبب کاهش خسارات مالی یا جانی می‌شوند مانند سیستم کمربند ایمنی پیش کشنده یا ایربگ، ایمنی Passive نامیده می‌شوند.

همین دو مفهوم را می‌توان به بحث ایمنی در برابر سرقت نیز تعمیم داد. سیستم‌هایی که باعث کاهش احتمال ورود غیر مجاز به خودرو یا روشن کردن خودرو می‌شوند Passive خواهند بود

تفاوت سیستم PEPS با کیلس (Keyless) و اسمارت کی چیست؟

تفاوت اصلی این است که در کیلس معمولی (RKS) برای قفل یا باز کردن درها باید دکمه ریموت را فشار دهید، اما PEPS فاصله ریموت تا خودرو و داخل یا بیرون بودن آن را تشخیص می‌دهد و بر همین اساس درها را باز می‌کند و اجازه روشن شدن موتور را می‌دهد. همچنین در سیستم PEPS معمولاً یونیت جداگانه‌ای با همین نام وجود دارد، در حالی که کیلس بیشتر زیر نظر یونیت مدیریت برق بدنه (BCM) یا یونیت مرکزی کار می‌کند.

شاید عنوان کی لس (keyless) برای بسیاری آشناتر باشد. در واقع می‌توان گفت RKS (Remote Keyless entry System) پدر سیستم PEPS به شمار می‌رود و حتی در برخی موارد دو کلیدواژه برای یک مفهوم به نظر برسند اگر چه تفاوت‌هایی با هم دارند که در ادامه بیان خواهد شد.

همانطور که اشاره شده در ایران عنوان کیلس شناخته‌شده‌تر است؛ اما باتوجه‌به اینکه تقریباً تمام شرکت‌های خودروساز چینی از PEPS استفاده می‌کند و نظر به ارتباط خودرو های موجود در بازار ایران با خودروسازهای چینی به‌مرور کلیدواژه (پپس) را بیشتر خواهید شنید.

تاریخچه و تکامل کلید خودرو؛ قدم‌به‌قدم تا تکنولوژی PEPS

بررسی تحولات تاریخی هر تکنولوژی برای درک آن تکنولوژی بسیار مفید است. در مقاله‌های مربوط به سیستم قفل‌مرکزی ( اجزا قفل‌مرکزی – عملکرد قفل‌مرکزی ) زمان و ساختار پیدایش این سیستم ایمنی در خودرو معرفی شد. در این سیستم یک فرستنده روی ریموت یا سوئیچ اصلی خودرو قرار داده می‌شد تا فرایند باز کردن قفل درها به صورت غیر مکانیکی ( غیر از روش گرداندن کلید در بدنه قفل) نیز انجام شود. (شکل 1)

شکل 1- عملکرد سیستم قفل‌مرکزی ریموت‌دار

در ادامه برای افزایش ایمنی خودرو در برابر سرقت سیستم ایموبلایزر (IMMO) روی سوئیچ‌ها نصب شد. با استفاده از تگ روی سوئیچ فرایند استارت خوردن را تحت کنترل در آوردند. به‌این‌ترتیب حتی با یکسان بودن فرم مکانیکی دندانه‌های کلید، موتور استارت نخواهد خورد تا کلید شناسایی شود. نسل بعدی اضافه‌شدن تکنولوژی Keyless بود. در برخی شرکت‌ها آن را تحت عنوان کلید هوشمند (Smart key) آن را معرفی کرده‌اند. معمولاً در اسمارت کی ها از فرستنده‌های رادیویی با فرکانس بالا یا پایین استفاده میشد. (شکل 2)

شکل 2- مدل کیلس یا اسمارت کی

از دیگر مزایای سیستم‌های Keyless دوطرفه بودن فرایند رمزخوانی و رمزنگاری است. درحالی‌که قفل‌مرکزی ساده پیام رمزی از واحد ریموت به سمت یونیت قفل‌مرکزی ارسال می‌شد که اهمیت فراوانی در ایمنی و مقابله با رمز شکنی سیستم دارد. در مدل keyless ، دیگر از سوئیچ مکانیکی خبری نیست بجای آن از دکمه استارت استفاده شده است. (شکل 3)

شکل 3- حذف کلید مکانیکی در سیستم کیلس

در سیستم کیلس معمولاً یونیت مجزا وجود نداشت. بلکه تحت پوشش یونیت مدیریت برق بدنه (BCM) یا یونیت مرکزی (CCN – BSI) قرار می‌گرفت و از طریق آنها به شبکه متصل می‌شد. سیستم کیلسی که توانایی تشخیص وجود کلید در داخل یا خارج از خودرو رو را داشته باشد را می‌توان به مدیریت روشن‌شدن موتور نیز متصل کرد. معمولاً از این سطح به بعد ساختار تحت عنوان PEPS خوانده می‌شود در این سیستم، یک یونیت مجزا با همین نام در شبکه برای آن در نظر گرفته می‌شود علاوه‌برآن از روش فرکانس بالا/پایین، از روش بلوتوث نیز به رویه‌های ارتباطی اضافه می‌شود

PEPS دقیقاً چه کاری انجام می‌دهد و با کدام یونیت‌ها ارتباط دارد؟

به‌صورت کلی اگر سیستم قفل‌مرکزی کلید مکانیکی نیاز نداشته باشد بلکه براساس میزان فاصله بین ریموت و خودرو بتواند قفل درها را فعال یا غیر فعال کند (Passive Entry) و همچنین این سیستم بتواند تشخیص دهد که ریموت در داخل خودرو قرار گرفته است و یا خارج از آن، تا بر اساس آن در صورت فشرده شدن دکمه استارت (و فراهم بودن سایر شرایط استاندارد)، موتور را استارت بزند (Passive Start) سیستم را PEPS می‌نامند.

جهت تعامل بهتر این واحد با یونیت‌های دیگر مانند ECM برای مدیریت روشن شدن موتور، ICU برای مدیریت هشدارهای پشت آمپر، BCM مدیریت برق بدنه به‌صورت شبکه‌ای متصل باشد. شکل 4 تعامل این واحد را با اجزا مختلف نشان می‌دهد. عیب‌یابی همین ارتباط‌های شبکه‌ای بین یونیت PEPS و یونیت‌های دیگر، در دوره آموزش تعمیرات مالتی پلکس خودرو به‌صورت عملی تمرین می‌شود.

شکل 4- دیاگرام سیستم پپس

نام‌های دیگر سیستم PEPS؛ از PEBS تا Keyless Go

 عبارت PEBS که بین کاربران ایرانی زیاد جست‌وجو می‌شود، نام جداگانه‌ای نیست و همان PEPS است که اشتباه نوشته یا تلفظ شده است.این تکنولوژی از حدود سال 2008 به بعد در خودرو ها مورداستفاده قرار گرفت. این ساختار با نام‌های های دیگر نیز شناخته می‌شوند. عموماً شرکت‌های اروپایی از این نام‌ها استفاده می‌کنند. در ادامه معروف‌ترین این نام‌ها آمده است.

Keyless- Go
Keyless Entry/Go
Passive Entry/Go

کدام خودروهای ایرانی سیستم PEPS دارند؟ (هایما، تارا، شاهین و…)

بسیاری از خودرو های نسبتاً جدیدی که در بازار ایران وجود دارند از این تکنولوژی بهره‌مند هستند. در شکل 5 خودرو های تولید در ایران که تا زمان‌نگارش مقاله دارای آن تکنولوژی هستند را معرفی می‌کند

شکل 5- جدول خودروهای دارای تکنولوژی PEPS در ایران

برخی از خودروهای اشاره شده در جدول از حداقل امکانات ممکن در این تکنولوژی استفاده می‌کنند. یونیت پپس، آنتن‌ها، قفل برقی فرمان و دکمه استارت را در مقاله اجزا و نحوه عملکرد سیستم PEPS بررسی کرده‌ایم و در ادامه همین مقاله، رایج‌ترین خطاهای این سیستم و اولین کارهایی که هنگام روشن نشدن خودرو باید انجام دهید را توضیح می‌دهیم.

خطای PEPS System Malfunction و روشن نشدن خودرو؛ اول چه چیزهایی را چک کنیم؟

وقتی پیام PEPS System Malfunction یا Please Check PEBS روی صفحه آمپر ظاهر می‌شود و خودرو روشن نمی‌شود، یعنی یونیت PEPS نتوانسته ریموت را شناسایی کند یا یکی از زیرسیستم‌های آن دچار اختلال شده است. پیش از مراجعه به تعمیرگاه، این مراحل را به ترتیب انجام دهید:

1. ریموت را نزدیک دکمه استارت بگیرید و دوباره استارت بزنید. اگر خودرو روشن شد، به احتمال زیاد باتری ریموت ضعیف شده و باید تعویض شود.
2. باتری ریموت را عوض کنید یا خودرو را با ریموت دوم امتحان کنید. اگر با ریموت دوم روشن شد، ایراد از ریموت اول است.
3. اگر خودرو اصلاً استارت نمی‌خورد یا موقع استارت صدای غیرعادی می‌دهد، اول شارژ باتری خودرو را بررسی کنید و بعد ببینید استارت درست می‌خورد، بنزین به انژکتورها می‌رسد و جرقه وجود دارد یا نه.
4. اگر با این کارها خطا برطرف نشد، زیرسیستم‌های PEPS باید با دستگاه دیاگ بررسی شوند. سنسور پدال ترمز، آنتن‌ها و خود یونیت PEPS از جمله قطعاتی هستند که می‌توانند باعث این خطا شوند.

تعویض باتری ریموت خودرو (راهنمای سریع)

یکی از دلایل رایج تشخیص داده نشدن ریموت هوشمند توسط سیستم PEPS، ضعیف شدن باتری ریموت است. تعویض باتری ریموت کنترل در خودروهای امروزی امری اجتناب ناپذیر می‌باشد که بعضا به دلیل اتمام طول عمر باتری و در دسترس نبودن ریموت یدک، مالک یا راننده خودرو را با مشکلاتی مواجه می کند. برای تعویض باتری ریموت کنترل خودروهای کیا و سایر خودروها ابتدا باید به نکات زیر توجه کرد:

نکته 1: اتصال درپوش های ریموت کنترل خودروهای گران قیمت امروزی عمدتا بوسیله پیچ نمی‌باشد بلکه بوسیله خار و به صورت پرسی درپوش ها به یکدیگر متصل می شوند لذا باز و بسته کردن غیر اصولی این ریموت ها منجر به شکستن خارهای اتصال درپوش‌ها می‌گردد و با توجه به گران قیمت بودن این ریموت‌ها، هزینه‌های گزافی را برای مالک دربر خواهد داشت.
لذا اکیدا توصیه می‌شود که اگر از روش باز و بسته کردن ریموت آگاهی کافی ندارید به باز و بسته کردن ریموت اقدام نکنید و در ابتدا آموزش های لازم به منظور شناسایی محل‌های باز و بسته کردن، خارهای، پین ها و پیچ‌های احتمالی را طی نمایید و بعد از اقدام به باز و بسته کردن یک ریموت مستعمل و خراب و کسب مهارت کافی، عملیات باز و بسته کردن را انجام دهید.

نکته 2: برای باز و بسته کردن ریموت های حتی المکان از ابزار فلزی همانند پیچ گوشتی استفاده نکنید و از ابزارهای پلاستیکی باز کردن تزئینات یا ترم داخلی خودروهای استفاده کنید تا از بروز خط و خش بر روی درپوش ریموت ها پیشگیری شود. در صورتیکه ابزار پلاستیکی باز کردن تریم در دسترس نیست حتما محل هایی ابزارهای فلزی مانند پیچ گوشتی که قرار است توسط آنها ریموت را باز کرد و با بخش‌های مختلف ریموت در تماس می باشند را توسط نوار چسب برق بپوشانید تا باعث بروز خط و خش روی ریموت نشود.

نکته 3: قبل از باز کردن برد الکترونیکی ریموت، حتما دستان خود را به قطعه فلزی بمالید تا الکتریسیته ساکن بدنتان تخلیه گردد و از آسیب دیدن برد الکترونیکی ریموت پیشگیری شود.

پس از توجه به نکات فوق، می‌توان از رویه زیر برای باز و بسته کردن ریموت و در صورت نیاز تعویض باتری استفاده کرد:

1. ابتدا با فشرده کردن پین نگهدارنده کلید فلزی ریموت، کلید فلزی را از ریموت جدا کنید.
2. ابزار باز کردن تریم را در محل کلید فلزی قرار دهید و با اعمال نیروی ملایم، نسبت به باز کردن درپوش پشتی ریموت اقدام کنید.
3. پس از باز کردن درپوش پشتی، با استفاده از ابزار باز کردن تریم و اعمال نیروی ملایم به بخش میانی ریموت، درپوش میانی نیز جدا کنید.
4. برد الکترونیکی ریموت را جدا کنید.
5. باتری را تعویض کنید.
6. لاستیک صفحه کلید و درپوش های ریموت را با مایع دستشویی شستشو دهید.
7. لاستیک صفحه کلید و درپوش های ریموت را خشک کنید.
8. گرد و خاک روی برد و داخل صفحه کلید را بوسیله هوای سرد سشوار تمیز کنید.
9. قطعات را عکس رویه باز کردن ببندید.

علامت کلید (KEY) روی صفحه آمپر هایما S7 یعنی چه؟

اگر موقع استارت، علامت کلید همراه با عبارت PEPS روی صفحه آمپر هایما S7 ظاهر شود، سیستم PEPS ریموت را داخل خودرو تشخیص نداده است. در بیشتر موارد با نزدیک کردن ریموت به دکمه استارت، تعویض باتری ریموت یا استفاده از ریموت دوم مشکل برطرف می‌شود. اگر هیچ‌کدام جواب نداد، سیستم PEPS باید با دیاگ بررسی شود.

سوالات متداول

PEPS System Malfunction یعنی چه؟

این پیام خطا نشان می‌دهد سیستم PEPS (ورود و استارت غیرفعال) با اختلال روبه‌رو شده است. شایع‌ترین دلایل آن شامل ضعیف شدن باتری ریموت، خارج شدن ریموت از محدوده تشخیص، اختلال در آنتن‌های PEPS یا خرابی یونیت کنترل این سیستم است.

PEBS در خودرو چیست؟

PEBS در واقع تلفظ نادرست یا اشتباه تایپی PEPS است که در میان کاربران ایرانی رایج شده است. هر دو عبارت به یک سیستم اشاره دارند: سیستم ورود و استارت غیرفعال (Passive Entry Passive Start) که در خودروهایی مثل هایما، تارا و شاهین استفاده می‌شود.

پپس (PEPS) در کدام خودروهای ایرانی وجود دارد؟

سیستم PEPS در خودروهایی مانند هایما S5، S7 و S8، تارا، شاهین، کوییک R پلاس اتومات، پژو ۵۰۸ و محصولات جدید کرمان موتور و مدیران خودرو (تیگو و آریزو) استفاده می‌شود. این فهرست با ورود خودروهای جدید چینی به بازار ایران در حال گسترش است.

تفاوت PEPS با کیلس (Keyless) چیست؟

کیلس یا RKS نسل قدیمی‌تر است که برای قفل/باز کردن در به ریموت نیاز دارد. PEPS پیشرفته‌تر است و می‌تواند بر اساس فاصله بین ریموت و خودرو، درها را خودکار قفل/باز کند (Passive Entry) و موتور را بدون گذاشتن کلید در سوئیچ روشن کند (Passive Start).

خطای «Please Check PEBS» در هایما به چه معناست؟

این پیام در خودروهای هایما S7، S8 و X7 نشان می‌دهد سیستم PEPS نیاز به بررسی دارد. شایع‌ترین علت آن ضعیف بودن باتری ریموت است که با تعویض باتری اغلب برطرف می‌شود. اگر بعد از تعویض باتری ریموت همچنان این خطا ظاهر شد، باید یونیت PEPS توسط متخصص بررسی شود.

چرا ریموت تارا بعد از تعویض باتری باید دوباره لرن شود؟

اگر بعد از هر بار تمام شدن باتری ریموت، ارتباط ریموت با سیستم PEPS قطع شود و پس از تعویض باتری نیاز به لرن مجدد باشد، ایراد از حافظه دائمی ریموت یا یونیت PEPS است. اگر خودرو گارانتی دارد، بهتر است برای رفع ریشه‌ای مشکل به نمایندگی مراجعه کنید.

چرا در خودروهای دارای دکمه استارت، دنده باید در حالت P باشد؟

در حالت P چرخ‌ها قفل می‌شوند و خودرو حرکت نمی‌کند. خاموش کردن خودرو وقتی دنده در P نیست ممکن است، اما به قطعات داخلی گیربکس اتوماتیک آسیب می‌زند و چرخ‌ها هم قفل نیستند. برای روشن کردن هم اگر دنده در P نباشد، خودرو استارت نمی‌خورد تا راننده دچار اشتباه نشود.