عیب‌یابی کاسه‌ نمد

مهم‌ترین علامت خرابی کاسه‌نمد، نشتی روغن یا مایع از همان نقطه‌ای است که کاسه‌نمد آن را آب‌بندی می‌کند؛ برای مثال خرابی کاسه‌نمد ته میل‌لنگ با نشتی روغن از محل اتصال موتور و گیربکس، کم شدن روغن موتور و در خودروهای دنده‌ای با لغزش کلاچ همراه است، خرابی کاسه‌نمد گیربکس یا پلوس با نشتی روغن کنار پلوس و کم شدن روغن گیربکس و خرابی کاسه‌نمد کمپرسور کولر با نشتی گاز و ضعیف شدن خنک‌کنندگی کولر. اگر کاسه‌نمد خراب را عوض نکنید، روغن یا مایع کم می‌شود و قطعاتی مثل موتور، گیربکس یا کلاچ آسیب می‌بینند. علت این خرابی‌ها معمولاً فرسودگی و سخت شدن لاستیک کاسه‌نمد، خط افتادن یا لاغر شدن محور، نصب نادرست و افزایش فشار داخلی است. در این مقاله ابتدا علائم خرابی کاسه‌نمد را در قسمت‌های مختلف خودرو بررسی می‌کنیم و سپس ۲۳ عیب رایج خود کاسه‌نمد را همراه با علت و روش رفع آن‌ها توضیح می‌دهیم. عیب‌یابی نشتی‌های موتور از مباحث کاربردی در دوره‌های مکانیک خودرو است و تعویض کاسه‌نمدهای موتور را در دوره آموزش تعمیر موتور ایرانی ایمگ به‌صورت عملی یاد می‌گیرید.

علائم خرابی کاسه‌نمد در خودرو چیست؟

کاسه‌نمد در قسمت‌های مختلف خودرو، از دو سر میل‌لنگ و میل سوپاپ گرفته تا گیربکس، پلوس و کمپرسور کولر، وظیفه دارد سیال داخل مجموعه را نگه دارد و مانع ورود گرد و خاک شود. انواع کاسه‌نمد و کاربرد هر کدام را در مقاله‌های کاسه نمد چیست و انواع کاسه‌نمد توضیح داده‌ایم. جدول زیر علائم خرابی کاسه‌نمد را در هر قسمت خلاصه می‌کند:

علائم خرابی کاسه‌نمد ته میل‌لنگ؛ اگر خراب باشد چه می‌شود؟

کاسه‌نمد ته میل‌لنگ بین موتور و گیربکس قرار دارد؛ به همین دلیل اولین نشانه خرابی آن، نشتی روغن از محل اتصال موتور و گیربکس یا روی پوسته کلاچ و لکه روغن زیر خودرو بعد از پارک است. این نشتی معمولاً بعد از رانندگی و گرم شدن موتور بیشتر می‌شود، چون روغن داغ رقیق‌تر است و راحت‌تر از کنار کاسه‌نمد عبور می‌کند. اگر کاسه‌نمد خراب ته میل‌لنگ تعویض نشود، روغن موتور مدام کم می‌شود و در خودروهای دنده‌ای مثل پراید و پژو ممکن است روغن به صفحه کلاچ و فلایویل برسد و باعث لغزش، لرزش و درگیری نامناسب کلاچ شود. اگر روغن به قطعات داغ اگزوز برسد، بوی روغن سوخته و حتی دود هم دیده می‌شود.

مهم‌ترین علت‌های خرابی کاسه‌نمد ته میل‌لنگ، کهنه و سخت شدن لاستیک آن، خط افتادن و سایش محل تماس کاسه‌نمد روی میل‌لنگ، نصب نادرست و افزایش فشار داخل کارتل در اثر گرفتگی سیستم تهویه کارتل یا سوپاپ PCV است. روغن بیش از حد مجاز، روغن کهنه و داغ کردن موتور هم عمر کاسه‌نمد را کم می‌کنند.

علائم خرابی کاسه‌نمد سر میل‌لنگ

کاسه‌نمد سر میل‌لنگ پشت پولی سر میل‌لنگ قرار دارد و رایج‌ترین نشانه خرابی آن نشتی روغن است؛ نشتی‌های کوچک فقط زیر موتور را چرب می‌کنند، اما نشتی‌های بزرگ‌تر باعث چکه کردن روغن از جلوی موتور می‌شوند. به مرور زمان فشار لبه کاسه‌نمد روی محور خط می‌اندازد و آن قسمت از محور را لاغر می‌کند، به‌خصوص اگر کاسه‌نمد مرغوب نباشد. در این حالت معمولاً با گذاشتن واشر پشت کاسه‌نمد، محل تماس لبه آن با محور کمی جابه‌جا می‌شود تا از نشتی و خوردگی بیشتر محور جلوگیری شود. اگر محل نصب کاسه‌نمد روی میل‌لنگ لاغر شده، تاب دارد یا خط و خراش دارد، حتی بعد از تعویض کاسه‌نمد هم نشتی ادامه پیدا می‌کند و ایراد باید روی خود میل‌لنگ برطرف شود.

علائم خرابی کاسه‌نمد گیربکس و پلوس

کاسه‌نمد پلوس در محل اتصال پلوس به گیربکس، روغن گیربکس را آب‌بندی می‌کند. نشانه خرابی آن یک لایه روغن در اطراف همین محل است که در نشتی‌های شدیدتر به شکل لکه یا گودال روغن زیر خودرو دیده می‌شود. کم شدن روغن گیربکس در اثر این نشتی می‌تواند باعث داغ کردن و آسیب دیدن گیربکس شود؛ به همین دلیل نشتی کاسه‌نمد پلوس باید زود برطرف شود. در گیربکس‌های اتوماتیک که به سطح روغن حساس‌ترند، این موضوع اهمیت بیشتری دارد و عیب‌یابی آن‌ها را در دوره آموزش تعمیر گیربکس اتوماتیک ایمگ یاد می‌گیرید.

علائم خرابی کاسه‌نمد کمپرسور کولر

کاسه‌نمد محور کمپرسور کولر یکی از منابع رایج نشت گاز مبرد است. نشت گاز باعث کم شدن گاز سیستم و ضعیف شدن خنک‌کنندگی کولر می‌شود و چون روغن کمپرسور همراه گاز در مدار جریان دارد، معمولاً رد روغن در محل نشتی دیده می‌شود. نشتی کاسه‌نمد کمپرسور ممکن است دائمی یا متناوب باشد و با تغییر فشار، دما و لرزش بیشتر یا کمتر شود؛ برای پیدا کردن آن از نشت‌یاب الکترونیکی یا رنگ UV استفاده می‌شود.

علائم خرابی کاسه‌نمد سوپاپ (لاستیک ساق سوپاپ)

خرابی لاستیک ساق سوپاپ باعث ورود روغن به محفظه احتراق و تولید دود آبی‌رنگ می‌شود. یک روش ساده برای بررسی آن این است که دور موتور را بالا ببرید و پدال گاز را ناگهان رها کنید؛ اگر دود آبی دیده شد، احتمال خرابی لاستیک ساق سوپاپ وجود دارد. سایر نشانه‌ها و روش‌های تشخیص را در مقاله‌های علائم خرابی سوپاپ و نحوه تشخیص روغن سوزی در موتور بررسی کرده‌ایم.

دلایل خرابی کاسه‌نمد چیست؟

از آنجا که عملکرد صحیح کاسه‌نمد نقش مؤثری در عملکرد و کارآمدی دستگاه یا ماشین دارد، عیب‌یابی آن موضوعی کلیدی در بهبود شرایط دستگاه است. در ادامه ۲۳ عیب رایج کاسه‌نمد که هنگام باز کردن و بررسی قطعه دیده می‌شوند، همراه با علت و روش رفع آن‌ها بررسی می‌شود. توجه کنید که اگر هنگام نصب کاسه‌نمد نو عوامل ایجاد عیب در کاسه‌نمد قبلی برطرف نشوند، کاسه‌نمد نو هم دچار مشکل می‌شود و عمر آن کاهش می‌یابد. عوامل مؤثر بر عمر کاسه‌نمد را در مقاله طول عمر کاسه‌نمد و نحوه نصب صحیح آن را در مقاله روش نصب کاسه‌ نمد توضیح داده‌ایم.

۲۳ عیب رایج کاسه‌نمد، علت و روش رفع

۱. ترک و خراش در لبه آب‌بندی

شکل 1 ترک و خراش‌هایی در لبه آب‌بندی کاسه‌نمد را نشان می‌دهد.

شکل 1-ترک و خراش در لبه آب‌بندی کاسه‌نمد

عوامل ایجاد این عیب عبارت‌اند از: لبه تیز روی بخش پخ‌دار محور، عدم استفاده از ابزار مخصوص نصب کاسه‌نمد در موضع هزارخار یا خار روی محور، ورود ذرات خارجی به لبه آب‌بندی کاسه‌نمد و حمل نامناسب. برای رفع آن: لبه‌های تیز را اصلاح کنید، از ابزار مخصوص استفاده کنید، سطوح محور و کاسه‌نمد را تمیز کنید و از روش‌های مناسب برای حمل کاسه‌نمد استفاده کنید.

۲. استقرار نادرست لبه آب‌بندی روی محور

شکل 2 عدم استقرار مناسب لبه آب‌بندی کاسه‌نمد روی محور را نشان می‌دهد.

1-کاسه‌نمد 2-محور 3-فنر کاسه‌نمد
شکل 2-عدم استقرار درست لبه آب‌بندی کاسه‌نمد

عوامل ایجاد این عیب عبارت‌اند از: کوچک یا نامناسب بودن پخ محور، عدم انطباق مناسب مرکز محور و مرکز هوزینگ کاسه‌نمد و افزایش بیش از حد مجاز فشار داخلی دستگاه یا ماشین. برای رفع آن: پخ محور را اصلاح کنید، ناهم‌محوری‌ها را تنظیم کنید و مجرای تهویه دستگاه را تمیز و باز کنید یا در صورت نیاز از کاسه‌نمد فشار بالا استفاده کنید.

۳. خارج شدن فنر کاسه‌نمد از محل خود

در شکل 3، بروز عیب خارج شدن فنر کاسه‌نمد از محل استقرار آن را نشان می‌دهد.

شکل 3-خارج شدن فنر از داخل کاسه‌نمد

عوامل ایجاد این عیب عبارت‌اند از: نامناسب بودن میزان پخ محور، عدم انطباق مناسب مرکز محور و مرکز هوزینگ کاسه‌نمد و لغزش همراه با چسبندگی لبه آب‌بندی به سطح بیرونی محور. برای رفع آن: پخ محور را اصلاح کنید، انطباقات را بررسی و تنظیم کنید و پیش روغنکاری هنگام نصب کاسه‌نمد و روغنکاری حین عملکرد را بررسی و اصلاح کنید.

۴. سخت و مسطح شدن لبه آب‌بندی

شکل 4 نشانه‌هایی از بروز عیب سخت و مسطح شدن لبه آب‌بندی کاسه‌نمد را نشان می‌دهد.

شکل 4-سخت و مسطح شدن لبه آب‌بندی

عوامل ایجاد این عیب عبارت‌اند از: افزایش بیش از حد دمای محل کاسه‌نمد حین عملکرد یا سرویس، روغنکاری ضعیف و افزایش فشار بیش از حد داخل دستگاه یا ماشین. برای رفع آن: از کاسه‌نمد با قابلیت تحمل دمای بیشتر استفاده کنید، روش و حجم روغنکاری را اصلاح کنید و مجرای تهویه دستگاه را تمیز و اصلاح کنید و در صورت نیاز از کاسه‌نمد با قابلیت تحمل فشار بالا استفاده کنید.

۵. نرم شدن و اعوجاج کاسه‌نمد

شکل 5، وضعیت نرم‌شدگی و اعوجاج در کاسه‌نمد را نشان می‌دهد.

شکل 5-نرم‌شدگی یا اعوجاج در کاسه‌نمد

عوامل ایجاد این عیب عبارت‌اند از: انتخاب غلط جنس لاستیک کاسه‌نمد و غوطه‌ور شدن طولانی مدت کاسه‌نمد در حلال معدنی و روغن مورد استفاده برای تمیزکاری. برای رفع آن: از کاسه‌نمدی استفاده کنید که نسبت به روغنی که قرار است آب‌بندی شود مقاومت بیشتری داشته باشد و برای نصب و تمیز کردن کاسه‌نمد از روغن دستگاه استفاده کنید و از روغن تمیزکاری استفاده نکنید. بعلاوه، اگر گریس برای روانکاری استفاده می‌شود، از نفت چراغ به عنوان روغن تمیز کننده استفاده کنید.

۶. خوردگی شدید محور

شکل 6 عیب خوردگی شدید محور را نشان می‌دهد.

شکل 6-بروز عیب خوردگی شدید در محور

عوامل ایجاد این عیب عبارت‌اند از: ورود آلودگی و ناخالصی به ناحیه آب‌بندی، سایش شیمیایی به دلیل افزایش دما و فشار بیش از حد افزودنی‌های روغن، روغنکاری نامناسب کاسه‌نمد و لغزش همراه با چسبندگی لبه آب‌بندی به سطح بیرونی محور. برای رفع آن: از تجهیزات پیشگیری از ورود ناخالصی به ناحیه آب‌بندی استفاده کنید، از روغن مناسب استفاده کنید و انطباقات ابعادی را بررسی و تنظیم کنید و پیش روغنکاری هنگام نصب و روغنکاری حین عملکرد را بررسی و اصلاح کنید.

۷. سایش عمیق لبه آب‌بندی

سایش عمیق لبه آب‌بندی کاسه‌نمد در شکل 7 نشان داده شده است.

شکل 7-سایش عمیق لبه کاسه‌نمد

عوامل ایجاد این عیب عبارت‌اند از: روغنکاری ضعیف، صاف و صیقلی نبودن سطح محور و ورود گرد و خاک و ناخالصی به ناحیه آب‌بندی. برای رفع آن: هنگام نصب، لبه کاسه‌نمد را روانکاری کنید، روغنکاری سطح تماس را بهتر کنید، صافی سطح محور را افزایش دهید و از تجهیزات پیشگیری از ورود ناخالصی به ناحیه آب‌بندی استفاده کنید.

۸. ترک و سخت شدن لبه آب‌بندی

شکل 8، بروز ترک و سخت شدن لبه آب‌بندی را نشان می‌دهد.

شکل 8-ایجاد ترک و سخت شدن لبه آب‌بندی

عوامل ایجاد این عیب عبارت‌اند از: روغنکاری ضعیف، سرعت محیطی بیش از حد مجاز محور و افزایش بیش از حد فشار داخل دستگاه. برای رفع آن: بهبود فرآیند روغنکاری، بهبود فرآیند خنک‌کاری کاسه‌نمد، استفاده از کاسه‌نمد با مقاومت حرارتی بالاتر، تمیز و بررسی کردن مجرای تهویه دستگاه و استفاده از کاسه‌نمد با قابلیت تحمل فشار بالاتر.

۹. سایش غیرعادی و دولبه شدن کاسه‌نمد

شکل 9 نحوه ساییدگی نامتعارف و دولبه شدن کاسه‌نمد را نشان می‌دهد.

شکل 9-ساییدگی غیرمتعارف و دولبه شدن کاسه‌نمد

عامل بروز این نوع خرابی کاسه نمد افزایش بیش از حد مجاز فشار داخل دستگاه است. برای برطرف کردن این عیب باید نسبت به تمیز کردن مجرای تهویه و استفاده از کاسه‌نمد با قابلیت تحمل فشار بالا اقدام کرد.

۱۰. سایش غیریکسان و مشابه لبه آب‌بندی و گردگیر

شکل 10، عیب سایش غیریکسان روی لبه آب‌بندی و گردگیر کاسه‌نمد را نشان می‌دهد که تقریبا شبیه به یکدیگر هستند.

1-سایش لبه آب‌بندی و گردگیر کاسه‌نمد
شکل 10-سایش غیریکسان ولی شبیه به یکدیگر روی لبه آب‌بندی و گردگیر کاسه نمد

عوامل ایجاد این عیب عبارت‌اند از: عدم انطباق مرکز محور و مرکز هوزینگ و تاب داشتن یا کج بودن محور. برای رفع آن: عدم همراستایی محور و هوزینگ را بررسی و برطرف کنید و تاب داشتن یا کج بودن محور را اندازه‌گیری و برطرف کنید.

۱۱. سایش غیریکسان و معکوس لبه آب‌بندی و گردگیر

شکل 11، عیب سایش غیریکسان روی لبه آب‌بندی و گردگیر کاسه‌نمد را نشان می‌دهد که تقریبا معکوس یکدیگر هستند.

1-سایش لبه آب‌بندی و گردگیر کاسه‌نمد
شکل 11-سایش غیریکسان و معکوس روی لبه آب‌بندی و گردگیر کاسه نمد

عوامل ایجاد این عیب عبارت‌اند از: قطر نامناسب هوزینگ، پخ نامناسب هوزینگ، شعاع نامناسب گوشه کف هوزینگ و استفاده از ابزار مخصوص نامناسب. برای رفع آن: قطر هوزینگ کاسه‌نمد را اصلاح کنید، پخ هوزینگ را اصلاح کنید، شعاع گوشه کف هوزینگ را اصلاح کنید و از ابزار مخصوص مناسب برای نصب کاسه نمد استفاده کنید.

۱۲. زبر شدن و پوسته کردن لبه آب‌بندی

شکل 12، زبر شدن و پوسته کردن لبه آب‌بندی را نشان می‌دهد.

شکل 12-زبر شدن و پوسته کردن لبه آب‌بندی

این عیب ناشی از ورود گرد و خاک و ناخالصی به ناحیه آب‌بندی و روغنکاری ضعیف است. برای برطرف کردن این عیب، از تجهیزات پیشگیری ورود آلودگی به ناحیه آب‌بندی استفاده کنید و کیفیت روغنکاری ناحیه آب بندی را افزایش دهید.

۱۳. پارگی پاشنه کاسه‌نمد

شکل 13، پارگی پاشنه کاسه‌نمد را نشان می‌دهد.

شکل 13-پارگی پاشنه کاسه‌نمد

عوامل ایجاد این عیب عبارت‌اند از: روش حمل نامناسب، افزایش بیش از حد فشار داخلی دستگاه و تغییرات لحظه‌ای و شدید فشار داخلی دستگاه. برای رفع آن: از روش حمل مناسب استفاده کنید، مجرای تهویه دستگاه را تمیز کنید و از کاسه‌نمد با قابلیت تحمل فشار بالا استفاده کنید و طراحی دستگاه را به نحوی تغییر دهید که از تغییرات لحظه‌ای و شدید فشار داخلی دستگاه پیشگیری شود.

۱۴. تغییر شکل لبه آب‌بندی

شکل 14 تغییر شکل لبه آب‌بندی کاسه‌نمد را نشان می‌دهد.

شکل 14-تغییر شکل لبه آب‌بندی کاسه‌نمد

این عیب عمدتا به دلیل افزایش بیش از حد دمای روغن و دستگاه حین عملکرد ایجاد می‌شود. برای رفع آن: عامل افزایش دمای دستگاه را بررسی و برطرف کنید و از کاسه‌نمد با قابلیت تحمل دمای بالا استفاده کنید.

۱۵. سایش سطح جانبی لبه کاسه‌نمد

شکل 15، سایش سطح جانبی لبه کاسه‌نمد را نشان می‌دهد.

شکل 15-سایش سطح جانبی لبه کاسه‌نمد

عوامل ایجاد این عیب عبارت‌اند از: افزایش بیش از حد فشار داخلی دستگاه، ایجاد فشار منفی بین لبه آب‌بندی و گردگیر، تاب زیاد محور و زیاد بودن خارج از معمول قطر محور. برای رفع آن: تمیز کردن مجرای تهویه و پیشگیری از افزایش بیش از حد مجاز فشار داخلی دستگاه، ایجاد لقی مجاز برای لبه کاسه‌نمد یا گردگیر، اصلاح دقت ابعادی محور و اصلاح قطر محور.

۱۶. ترک و پارگی لبه آب‌بندی

شکل 16، ایجاد ترک و پارگی در لبه آب‌بندی کاسه‌نمد را نشان می‌دهد.

شکل 16-ترک و پارگی در لبه آب‌بندی

عوامل ایجاد این عیب عبارت‌اند از: چسبیدن لبه کاسه‌نمد به محور بخصوص هنگام نصب، روغنکاری ضعیف لبه کاسه‌نمد، کیفیت پایین صافی سطح محور و تغییرات لحظه‌ای و شدید فشار داخلی دستگاه. برای رفع آن: پیش روانکاری هنگام نصب را ارتقا دهید، کیفیت روغنکاری لبه کاسه‌نمد حین عملکرد را اصلاح کنید و ارتقا دهید، صافی سطح محور را به صافی سطح µmRa (0.1-0.32) و mRzµ (0.8-2.5) ارتقا دهید و طراحی دستگاه را به نحوی تغییر دهید که از تغییرات لحظه‌ای و شدید فشار داخلی دستگاه پیشگیری شود.

۱۷. تاول‌زدگی لبه آب‌بندی

شکل 17، تاول‌زدگی لبه کاسه‌نمد را نشان می‌دهد.

شکل 17-تاول‌زدگی لبه آب‌بندی کاسه‌نمد

عوامل ایجاد این عیب عبارت‌اند از: انباشته شدن روغن با دمای زیاد در لبه آب‌بندی، فاسد شدن روغن لبه آب‌بندی، آینه‌ای شدن سطح محور، افزایش بیش از حد سرعت محیطی محور و افزایش بیش از حد بار شعاعی محور. برای رفع آن: کیفیت روغنکاری لبه آب‌بندی را ارتقاء دهید، صافی سطح محور را به صافی سطح µmRa (0.1-0.32) و mRzµ (0.8-2.5) ارتقا دهید و بار شعاعی اعمالی به محور را کاهش دهید.

۱۸. پوسته شدن سطح بیرونی طوقه

شکل 18 پوسته شدن سطح بیرونی طوقه کاسه‌نمد را نشان می‌دهد.

شکل 18-پوسته شدن سطح بیرونی طوقه

عوامل ایجاد این عیب عبارت‌اند از: کم بودن قطر هوزینگ، نامناسب بودن پخ هوزینگ، پایین بودن کیفیت صافی سطح هوزینگ و هم محور نبودن محور هوزینگ با ابزار مخصوص نصب کاسه‌نمد. برای رفع آن: قطر هوزینگ را اصلاح کنید، پخ هوزینگ را اصلاح کنید، کیفیت صافی سطح هوزینگ را اصلاح کنید و ابزار مخصوص را ارتقاء دهید و از روش نصب مناسب استفاده کنید.

۱۹. پاره شدن سطح بیرونی طوقه

پاره شدن سطح بیرونی طوقه در شکل 19 نمایش داده شده است.

شکل 19-پاره شدن سطح بیرونی طوقه

عوامل ایجاد این عیب عبارت‌اند از: وجود لب‌پریدگی روی هوزینگ و خراش یا منفذ در سطح داخلی هوزینگ. برای رفع آن: لب‌پریدگی هوزینگ را اصلاح کنید و خراش و منفذ سطح داخلی هوزینگ را برطرف کنید.

۲۰. تغییر شکل طوقه کاسه‌نمد

شکل 20، تغییر شکل کاسه‌نمد را نشان می‌دهد.

1-تغییر شکل طوقه کاسه‌نمد
شکل 20-تغییر شکل کاسه‌نمد

عوامل ایجاد این عیب عبارت‌اند از: قطر کم هوزینگ، کوچک بودن پخ هوزینگ و نامناسب بودن ابزار مخصوص نصب کاسه‌نمد. برای رفع آن: قطر هوزینگ را اصلاح کنید، پخ هوزینگ را اصلاح کنید و از ابزار مخصوص مناسب استفاده کنید.

۲۱. کج شدن روکش آب‌بندی طوقه

شکل 21، کج شدن روکش آب‌بندی طوقه را نشان می‌دهد.

1-کج شدن روکش آب‌بندی طوقه
شکل 21-کج شدگی روکش آب‌بندی طوقه

عوامل ایجاد این عیب عبارت‌اند از: قطر کم هوزینگ، کوچک بودن پخ هوزینگ و عدم وجود توازی و دقت ابعادی بین ابزار مخصوص و هوزینگ. برای رفع آن: قطر هوزینگ را اصلاح کنید، پخ هوزینگ را اصلاح کنید و از ابزار مخصوص مناسب و درست استفاده کنید.

۲۲. خارج شدن کاسه‌نمد از هوزینگ

شکل 22 خارج شدن کاسه‌نمد از داخل هوزینگ را نشان می‌دهد.

1-هوزینگ 2-محور 3-کاسه‌نمد
شکل 22-خارج شدن کاسه‌نمد از داخل هوزینگ

عوامل ایجاد این عیب عبارت‌اند از: بزرگ بودن قطر هوزینگ، کوچک بودن قطر بیرونی طوقه کاسه‌نمد، نصب پرسی نامناسب کاسه‌نمد و تغییر شکل و تاب داشتن هوزینگ. برای رفع آن: قطر هوزینگ را اصلاح کنید، از کاسه‌نمد با قطر بیرونی مناسب استفاده کنید، از کاسه‌نمد با طوقه مناسب(فلزی یا لاستیکی) استفاده کنید، موقعیت نصب کاسه‌نمد به صورت پرسی را اصلاح کنید و هوزینگ را تقویت کنید تا دچار تغییر شکل و تاب نشود.

۲۳. نشتی روغن بدون عیب ظاهری در کاسه‌نمد

هیچگونه اثر غیرمعمولی بر روی کاسه‌نمد وجود ندارد ولی نشتی روغن وجود دارد.

عوامل ایجاد این عیب عبارت‌اند از: کوچک بودن قطر محور، مناسب نبودن کیفیت صافی سطح محور، آسیب دیدگی محور، ماشین‌کاری محوری روی محور(سنگ‌زنی محوری)، ضعیف بودن قابلیت انطباق لبه آب‌بندی با محور، تاب محور، خارج از مرکز بودن هوزینگ، مناسب نبودن انطباقات بین محور با کاسه‌نمد و کاسه‌نمد با هوزینگ، سفت بودن بیش از حد لبه آب‌بندی، مقاومت دمایی کم کاسه‌نمد، نصب کاسه‌نمد در جهت برعکس، وجود آلودگی در محل آب‌بندی، زیاد بودن قطر هوزینگ، کوچک بودن قطر طوقه کاسه‌نمد، کم بودن کیفیت صافی سطح هوزینگ و بروز خط و خش یا وجود منفذ در هوزینگ. برای رفع آن: ابعاد محور را اصلاح کنید، صافی سطح محور را به صافی سطح µmRa (0.1-0.32) و mRzµ (0.8-2.5) ارتقا دهید، پلیسه‌ها و گوشه‌های تیز را حذف کنید یا محور را تعویض کنید، روش سنگ‌زنی را اصلاح کنید و از سنگ‌زدن در جهت محور اجتناب کنید، همراستایی محور هوزینگ با محور را ارتقاء دهید، دقت ابعادی محور را افزایش دهید، از کاسه‌نمد با گشتاور اصطکاکی پایین استفاده کنید، از کاسه‌نمد با مقاومت دمایی مناسب استفاده کنید، جهت نصب کاسه‌نمد را رعایت کنید، روش صحیح حمل کاسه‌نمد را رعایت کنید، ابعاد هوزینگ را اصلاح کنید، از کاسه‌نمد با ابعاد دقیق و مناسب استفاده کنید، کیفیت صافی سطح هوزینگ را افزایش دهید و خط و خش و منافذ موجود در هوزینگ را اصلاح کنید.

با توجه به موارد بالا، در عیب‌یابی کاسه‌نمد در صورت بروز نشتی باید ظاهر کاسه‌نمد را با دقت بررسی کرد و به جزئیات توجه داشت. اگر عیب‌یابی کاسه‌نمد به‌صورت سیستماتیک انجام شود، راه برطرف کردن عیب هم پیدا می‌شود و از هدر رفتن زمان و هزینه جلوگیری می‌شود؛ این نوع عیب‌یابی عمر دستگاه را هم افزایش می‌دهد.

سوالات متداول

علائم خرابی کاسه‌نمد ته میل‌لنگ چیست؟

نشتی روغن از محل اتصال موتور و گیربکس، لکه روغن زیر خودرو بعد از پارک، کم شدن روغن موتور، بوی روغن سوخته و در خودروهای دنده‌ای لغزش یا لرزش کلاچ از علائم خرابی کاسه‌نمد ته میل‌لنگ است.

اگر کاسه‌نمد ته میل‌لنگ خراب باشد چه می‌شود؟

روغن موتور به‌تدریج کم می‌شود و ممکن است روغن به صفحه کلاچ و فلایویل برسد و باعث لغزش و لرزش کلاچ شود. ادامه کار با روغن کم هم می‌تواند به موتور آسیب جدی بزند؛ بنابراین کاسه‌نمد باید زود تعویض شود.

علائم خرابی کاسه‌نمد گیربکس و پلوس چیست؟

لایه روغن در محل اتصال پلوس به گیربکس، لکه روغن زیر خودرو و کم شدن روغن گیربکس از علائم آن است. کم شدن روغن گیربکس می‌تواند باعث داغ کردن و آسیب دیدن گیربکس شود.

علائم خرابی کاسه‌نمد کمپرسور کولر چیست؟

نشت گاز مبرد و ضعیف شدن خنک‌کنندگی کولر و دیده شدن رد روغن در محل نشتی، از علائم خرابی کاسه‌نمد محور کمپرسور است. این نشتی با نشت‌یاب الکترونیکی یا رنگ UV پیدا می‌شود.

آیا کاسه‌نمد محور را لاغر می‌کند؟

بله، به مرور زمان فشار لبه کاسه‌نمد روی محور خط می‌اندازد و آن قسمت را لاغر می‌کند، به‌خصوص اگر کاسه‌نمد مرغوب نباشد. معمولاً با گذاشتن واشر پشت کاسه‌نمد، محل تماس لبه آن با محور کمی جابه‌جا می‌شود.

چرا بعد از تعویض کاسه‌نمد سر میل‌لنگ نشتی دوباره شروع می‌شود؟

اگر محل نصب کاسه‌نمد روی میل‌لنگ لاغر شده، تاب دارد یا خط و خراش دارد، کاسه‌نمد نو هم آب‌بندی نمی‌کند و نشتی ادامه پیدا می‌کند؛ در این حالت باید ایراد روی خود میل‌لنگ اصلاح شود.