کارشناسی خودرو کارکرده و دست دوم: راهنمای کامل در ۷ مرحله

کارشناسی خودرو کارکرده فرآیندی ۷ مرحله‌ای است که رنگ، بدنه و وضعیت فنی خودروهای دست‌دوم را پیش از خرید ارزیابی می‌کند. بسیاری از خریداران به دلیل نداشتن چک‌لیست دقیق، هزینه‌های گزافی را بابت خودروهای تصادفی یا معیوب پرداخت می‌کنند. در این مقاله روش‌های تجربه‌شده‌ای را بررسی می‌کنیم که منجر به کاهش زمان و افزایش دقت کارشناسی می‌شوند مهارت‌هایی که در دوره کارشناسی خودرو ایمگ به‌صورت عملی آموزش داده می‌شوند.

چک‌لیست ۷ مرحله‌ای کارشناسی خودرو کارکرده

کارشناسی خودرو کارکرده یا دست دوم (فنی و رنگ و بدنه)

مرحله ۱: احراز اصالت مدارک و VIN خودرو

در گام 1 باید نسبت به دریافت کارت خودرو و رویت مشخصه VIN یا شماره شناسایی خودرو و مطابقت آن با خودرو اقدام کرد. سپس کیلومتر کارکرد خودرو را در برگه گزارش ثبت کنید. در صورت مشاهده مغایرت، باید این موضوع به درخواست کننده عملیات کارشناسی خودرو کارکرده اعلام شود.برای اطلاعات بیشتر درباره بررسی اصالت شماره VIN یا شماره شناسایی خودرو به مقاله بررسی شماره شاسی دستکوب؛ تشخیص، جریمه قانونی و عواقب آنرا مطالعه کنید.

مرحله ۲: بازدید ظاهری و بدنه خودرو (بازدید چشمی)

در گام 2، هدف شناسایی عیوب با تکیه بر تجربه و دقت بصری است. طبق رویه تخصصی، موارد زیر باید به دقت بررسی شوند:

• بازدید ۳۶۰ درجه بدنه: سطح بیرونی شامل جلو، سقف سمت راست، سقف عقب و سمت چپ خودرو را از نظر هرگونه خوردگی یا رنگ‌شدگی بررسی کنید.

• آنالیز هندسی بدنه: کلیه تغییرات در خصوصیات رنگ، فواصل درزها و هم‌راستایی اجزای بدنه را به دقت بسنجید.

• بررسی جزئیات فنی و ظاهری: وضعیت شیشه‌ها، نوارها، آبگیرها، ظاهر چراغ‌ها، آینه‌ها، چرخ‌ها و حتی دهانه لوله اگزوز باید به صورت چشمی بازدید و ثبت گردند.

سپرها و گلگیرها :
هر دو انتهای وسیله نقلیه را بررسی کنید و به دنبال ترک های ریز و درشت یا نواحی مچاله شده باشید. سپرها و گلگیرها بخاطر اینکه معمولا از مواد سبک مانند کامپوزیت ها ساخته می شوند به راحتی در تصادف ها آسیب میبینند. این نوع آسیب ها و تعمیرات احتمالی می توانند نشانگر آسیب های جدی تر باشند.
شیشه های اتومبیل:
تمام پنجره ها و شیشه جلو و عقب خودرو را جهت شناسایی آسیب های ناشی از حوادث بررسی کنید. هر گونه آسیب در این مناطق می تواند نشان دهنده این موضوع باشد که خودرو تصادف داشته است.
خطوط بدنه ماشین :
با دقت خطوط بدنه ماشین را دنبال کنید، این خطوط باید صاف و یک دست تا انتها ادامه داشته باشند و همچنین باید بازتاب آنها نیز عادی و یک دست باشد. یک خط نامرتب یا بازتاب انحراف دار نور می تواند نشانه ای از آسیب به آن قسمت از بدنه باشد.
درز پنل ها و درها:
یکی از نکات مهم کارشناسی رنگ، بدنه و فنی خودرو،بررسی درز بین درها و پنل های مجاور می باشد. این گپ ها باید مستقیم و یک دست از بالا به پایین کشیده شده باشند. در خودروهایی با صدمات ناشی از تصادف به دلیل ناهم راستایی ها و یا تعویض قطعات بدنه، این گپ ها ممکن است منظم نباشند.
خط و خش:
گوشه های بدنه خودرو را برای یافتن خط و خش ها، برآمدگی ها و نواحی رنگ شده ناهمگون به دقت بررسی نمایید. هر گونه علامتی از رنگ های دیگر (رنگ های غیر اصلی) می تواند نشان دهنده نقاشی دوباره و یا تعویض قطعات باشد.

مرحله ۳: کارشناسی رنگ و بدنه با ضخامت‌سنج و مگنت

در گام 3 برای بررسی رنگ و بدنه خودرو، ابتدا بوسیله دستگاه ضخامت‌سنج و سپس بوسیله مغناطیس یا مگنت، بخش‌های مختلف بدنه خودرو به ترتیب زیر مورد بررسی و ارزیابی قرار گیرند:

علامت کِلَمپ‌ها (گیره‌ها): اگر خودرو با دستگاه صافکاری یا شاسی‌کشی تعمیر شده باشد، جای گیره های این دستگاه‌ها روی بدنه قابل تشخیص است.

مرحله ۴ و ۵: کارشناسی فنی موتور (سرد و گرم)

در گام 4 و 5، کارشناسی فنی در وضعیت های  «موتور سرد و خاموش» و «موتور سرد و روشن»  «موتور گرم و روشن» انجام می‌شود. موارد ذیل باید به ترتیب اولویت بررسی گردند:

۱- بررسی‌ موتور سرد و خاموش:

• احراز اصالت فنی: بررسی شماره موتور، تطابق دقیق با کارت خودرو و ثبت در گزارش (اعلام فوری در صورت مغایرت).

• سیستم کلاچ و ترمز: بررسی سیستم راه‌انداز کلاچ و تست عملکرد سیستم ترمز در حالت خاموش.

• تجهیزات پایه: بررسی سلامت باتری و انجام اولین مرحله عیب‌یابی با دستگاه دیاگ.

۲- بررسی‌ موتور سرد و روشن:

• سیستم استارت و برق: بررسی استارتر و عیب‌یابی مجدد با دستگاه دیاگ در وضعیت روشن.

• انتقال قدرت (Drivetrain): کارشناسی کلاچ، گیربکس، گاردان، دیفرانسیل و پلوس‌ها.

• ایمنی و کنترل: تست ترمز دستی، بررسی سیستم ترمز در حالت روشن و ارزیابی کامل سیستم فرمان.

• تعلیق و جلوبندی: بررسی چرخ‌ها، تایرها، ارتفاع خودرو، فنرها و کمک‌فنرها.

• تجهیزات رفاهی و داخلی: تست دینام (آلترناتور)، سیستم تهویه، شیشه‌بالابرها و بازرسی تزئینات داخلی کابین.

3- بررسی موتور گرم و روشن :

پس از اینکه خودرو به دمای ایده‌آل رسید، برخی از عیوب که در حالت سرد پنهان بودند، آشکار می‌شوند. در این مرحله موارد زیر انجام می‌شود:

• عیب‌یابی پیشرفته: بررسی مجدد پارامترهای موتور با دستگاه عیب‌یاب (دیاگ) در حالت گرم.
• تست ایستایی انتقال قدرت: بررسی اولیه عملکرد کلاچ و گیربکس در حالت سکون (مانند تست استال در خودروهای اتوماتیک).

مرحله ۶: تست جاده‌ای و آزمون حرکتی

در گام  ۶ پس از انجام آزمون‌های در حالت سکون خودرو، چنانچه شرایط مهیا باشد و در صورت درخواست مشتری و اخذ مجوز از فروشنده می‌توان نسبت به انجام تست حرکتی خودرو اقدام کرد و آزمایش کلیه سیستم های خودرو شامل نحوه شتاب گیری، ترمزگیری، تقه گیربکس، میل گاردان و پلوس‌ها، صدای بلبرینگ چرخ، وضعیت کلاچ و تورک کانورتور، عملکرد فنر و کمک فنرها، نابالانسی تایر، لرزش فرمان، لقی و خرابی بوش‌های سیستم تعلیق، صدای اگزوز و غیره اقدام کرد.

مرحله ۷: گزارش نهایی و طبقه‌بندی صدمات

در انتهای فرآیند کارشناسی، باید گزارشی مکتوب و مستند به مشتری ارائه شود. هنر یک کارشناس در این است که صدمات را طبقه‌بندی کرده و میزان اهمیت هر کدام را در ایمنی و قیمت خودرو مشخص کند.

گزارش کارشناسی، امضای اعتبار شماست نوشتن یک گزارش که هم حق فروشنده ضایع نشود و هم خریدار با آگاهی کامل معامله کند، نیاز به دانش حقوقی و فنی بالایی دارد. ما در دوره آموزش کارشناسی خودرو علاوه بر آموزش تمام فنون تشخیص، نحوه نگارش گزارش‌های رسمی و تعیین دقیق میزان افت قیمت را به شما آموزش می‌دهیم. با دریافت مدرک معتبر از دانشگاه صنعتی شریف، به جمع کارشناسان حرفه‌ای بازار بپیوندید.

به منظور انجام عملیات کارشناسی خودرو کارکرده و تهیه گزارش کارشناسی به نکات زیر توجه کنید:

1. پس از بررسی چشمی بدنه، قسمت هایی را که در فابریک بودن آنها شک دارید برای بررسی بیشتر علامت گذاری کنید.
2. پس از بررسی چشمی بدنه خودرو، قسمتی از بدنه خودرو که کمتر آسیب دارد(معمولا سقف در صورت اطمینان به فابریک بودن آن) به عنوان پایه سنجش در خصوصیات رنگ بدنه قرار دهید.
3. در خودروهای با رنگ روغنی برای از بین بردن اثرات رنگ شدگی قطعات به قدری سطوح را پولیش می کنند که اثری از دو فازی رنگ باقی نماند. در این حالت خصوصیات پوست پرتقالی، اختلاف طیف و فام در رنگ مشاهده نمی شود لذا بررسی دقیق تر چنین مواردی الزامی می باشد.
4. در هنگام کارشناسی خودرو کارکرده تا زمان اعلام نظر نهایی در مورد وضعیت خودرو با مشتری صحبت نکنید.
5. تا حد امکان برای بررسی سطوح خارجی خودرو به مگنت تکیه نکنید؛ مگنت ابزار دقیقی نیست و فقط بتونه‌های ضخیم را نشان می‌دهد، در حالی که ضخامت‌سنج اختلاف لایه رنگ را با دقت بالا اندازه می‌گیرد.

اگر می‌خواهید این مهارت را حرفه‌ای یاد بگیرید و وارد بازار کار شوید،راهنمای چطور کارشناس خودرو شویم؟ را بخوانید.

سوالات متداول

کارشناسی خودرو کارکرده چند مرحله دارد؟

کارشناسی اصولی خودرو دست‌دوم شامل ۷ مرحله است: احراز اصالت مدارک، بازدید چشمی بدنه، کارشناسی رنگ با ابزار، بررسی فنی موتور سرد، بررسی فنی موتور روشن، تست جاده‌ای و ارائه گزارش نهایی با طبقه‌بندی صدمات.

برای کارشناسی رنگ خودرو از چه ابزاری استفاده می‌شود؟

ابزار اصلی دستگاه ضخامت‌سنج است که تفاوت لایه رنگ را در نقاط مختلف بدنه با دقت اندازه می‌گیرد. مگنت هم به‌عنوان ابزار مکمل برای تشخیص سریع بتونه‌کاری‌های ضخیم استفاده می‌شود، اما دقت ضخامت‌سنج را ندارد. برای آشنایی کامل با نحوه کار این ابزارها، راهنمای آموزش کار با مگنت و ضخامت‌سنج دیجیتال را بخوانید.

آیا بدنه خودرو باید قبل از کارشناسی تمیز باشد؟

بله، برای ارزیابی صحیح وضعیت ظاهری بدنه، خودرو باید کاملاً تمیز باشد. آلودگی سطح می‌تواند رنگ‌شدگی، خط و خش و اختلاف طیف رنگ را پنهان کند.

چرا کارشناسی موتور در سه حالت مختلف انجام می‌شود؟

چون برخی عیوب فقط در حالت خاص خودرو آشکار می‌شوند. موتور سرد و خاموش برای احراز اصالت و تست باتری، موتور سرد و روشن برای بررسی گیربکس و سیستم تعلیق، و موتور گرم برای کشف عیوبی که در دمای عملیاتی ظاهر می‌شوند بررسی می‌شود.

گزارش کارشناسی خودرو چه اطلاعاتی باید داشته باشد؟

گزارش باید شامل طبقه‌بندی صدمات، میزان تاثیر هر عیب بر ایمنی و قیمت خودرو، و تعیین دقیق میزان افت قیمت باشد. نوشتن گزارش حرفه‌ای یکی از سرفصل‌های دوره کارشناسی خودرو ایمگ است.