تعویض به‌موقع تسمه دینام پژو ۴۰۵، سمند و پارس از اهمیت خاصی در عملکرد دینام، پمپ هیدرولیک فرمان، کمپرسور کولر و واترپمپ موتور برخوردار است. موتور XU7 بر روی خودروهای سمند، پژو ۴۰۵ و پارس نصب شده است. آشنایی با این قطعات و نحوه تعویض آنها بخشی از مهارت‌هایی است که در دوره‌های آموزش مکانیک خودرو به‌صورت عملی تدریس می‌شود. در این مقاله نقشه مسیر تسمه دینام ۴۰۵، زمان تعویض و نحوه صحیح جا زدن تسمه به‌طور کامل توضیح داده می‌شود.
آنچه در این مقاله خواهید خواند...
1-پولی پمپ هیدرولیک فرمان 2-غلتک هرزگرد 3- پولی دینام 4-تسمه 5-پولی سر میل‌لنگ 6-تسمه سفتکن 7-پولی کمپرسور کولر
شکل1-نحوه انتقال قدرت از پولی سر میل‌لنگ به پمپ هیدرولیک فرمان، واترپمپ، دینام و کمپرسور کولر
با توجه به شکل 1، انتقال قدرت از پولی سر میل‌لنگ به سایر مصرف کننده‌ها از طریق تسمه صورت می‌پذیرد و به منظور افزایش راندمان مکانیکی و همچنین پیشگیری از شل شدن تسمه، این موتور مجهز به یک غلتک هرزگرد شده است که مسیر تسمه به نحوی طی شود که کمترین لغزش بین تسمه و پولی‌ها ایجاد شود و همچنین یک تسمه سفتکن نیز وظیفه ایجاد کشش مناسب و حذف ارتعاشات ناشی از ارتعاشات پیچشی میل‌لنگ و قطع و وصل شدن مصرف کننده‌ها همچون پمپ هیدرولیک فرمان، کمپرسور کولر و دینام بر عهده گرفته است.
زمان دقیقی برای تعویض تسمه دینام در نظر گرفته نشده است ولی در هر سرویس دوره‌ای باید نسبت به بازدید تسمه دینام اقدام کرد و در صورت بروز ترک یا هر نوع پارگی، باید نسبت به تعویض تسمه دینام اقدام کرد که البته در کیلومتر کارکرد بالاتر از 50هزار کیلومتر باید نسبت به بررسی تسمه دینام دقت بیشتری را لحاظ کرد.
شکل 2 ترک‌های ایجاد شده در تسمه دینام را نشان می‌دهد.
1-تسمه دینام 2-غلتک هرزگرد تسمه دینام
شکل 2-ایجاد ترک در سطح داخلی تسمه دینام 405
در زمان تعویض تسمه دینام باید نسبت به کسب اطمینان از عملکرد مناسب غلتک‌ها هرزگرد و غلتک تسمه سفتکن اقدام کرد چون خرابی آنها می‌تواند تاثیر جدی در کاهش طول عمر تسمه دینام داشته باشد.
برای تعویض تسمه دینام پژو 405، مطابق شکل 3، باید با اهرمی که انتهای آن همانند رابط آچار بکس به صورت چهار ضلعی ساخته شده است، در بخش چهارگوش که با شماره 3 نمایش داده شده است، وارد کرد و سپس اهرم را باید به نحوی حرکت داد تا تکیه‌گاه متحرک تسمه سفتکن در جهت خلاف عقربه‌های ساعت دوران کند.
1-غلتک تسمه سفتکن 2-تکیه‌گاه متحرک تسمه سفتکن 3-بخش چهارگوش تکیه‌گاه متحرک 4-پولی سر میل‌لنگ 5-پولی کمپرسور کولر 6-سوراخ محل قرارگیری پین خلاص‌کن تسمه سفتکن
شکل 3-خلاص کردن تسمه سفتکن تسمه دینام 405
مطابق شکل4، پس از اعمال نیرو به تکیه‌گاه متحرک تسمه سفتکن در جهت خلاف عقربه‌های ساعت، با هم راستا شدن سوراخ‌های روی تکیهگاههای ثابت و متحرک، با عبور دادن یک پیچ یا پین مطابق شکل 4 از این دو سوراخ، تسمه سفتکن در موقعیت خلاص قرار می‌گیرد و نیروی کششی تسمه آزاد شده و تسمه آزاد می‌شود. سپس تسمه را از روی پولی‌ها و غتلک‌های هرزگرد و تسمه سفتکن خارج کنید.
1-غلتک تسمه سفتکن 2-تکیه‌گاه متحرک تسمه سفتکن 3-پین خلاص‌کن تسمه سفتکن
شکل 4-خلاص کردن تسمه سفتکن با استفاده از پین
برای نصب تسمه، پس از حصول اطمینان از سالم بودن غلتک هرزگرد و تسمه سفتکن، تسمه را به دقت بر روی پولی‌ها و مطابق الگوی مسیر صحیح تسمه، نصب کنید و با اعمال نیرو به در جهت خلاف عقربه‌های ساعت به تکیه‌گاه متحرک تسمه سفت کن، پین عبور داده شده از سوراخ‌های روی تکیهگاههای ثابت و متحرک را خارج کنید و به آرامی تسمه سفت کن را رها کنید تا نیروی مناسب به تسمه دینام اعمال نماید.
زمان دقیقی برای تعویض تسمه دینام ۴۰۵ تعیین نشده، اما در هر سرویس دوره‌ای باید بازدید شود. در کارکرد بالای ۵۰ هزار کیلومتر باید دقت بیشتری داشت و در صورت مشاهده ترک یا پارگی فوری تعویض شود.
تسمه دینام ۴۰۵ از پولی سر میل لنگ شروع شده و به ترتیب از روی پولی پمپ هیدرولیک فرمان، غلتک هرزگرد، پولی دینام، تسمه سفتکن و پولی کمپرسور کولر عبور می‌کند.
در زمان تعویض تسمه دینام باید غلتک هرزگرد و تسمه سفتکن نیز بررسی شوند، چون خرابی آنها می‌تواند طول عمر تسمه جدید را به‌شدت کاهش دهد.
بله، اگر دست به آچار باشید و ابزار مناسب داشته باشید می‌توانید این کار را انجام دهید. البته تعویض پولی سر میل‌لنگ به دلیل نیاز به گشتاور بالا توصیه می‌شود توسط متخصص انجام شود.
تسمه دینام وظیفه انتقال قدرت به دینام، واترپمپ، پمپ هیدرولیک و کمپرسور کولر را دارد، در حالی که تسمه تایم زمان‌بندی سوپاپ‌ها را کنترل می‌کند و قطعه‌ای کاملاً جداگانه است.
نویسنده: مهندس صیاد نصیری
