سیستم مالتی‌پلکس SMS چیست؟ معرفی کامل نودهای آن در سمند، سورن و دنا

سیستم مالتی‌پلکس SMS جدیدترین نسل شبکه برق خودرو است که از سال ۱۳۹۲ روی خودروهای سمند، سورن و دنا مورد استفاده قرار گرفته و شامل ۶ نود اصلی (CCN، FN، RN، DCN، ICN و ABS) است که مدیریت بخش‌های مختلف الکتریکی خودرو را بر عهده دارند. این نسل پس از موفقیت شبکه‌های مالتی‌ پلکس ماکس (Mux) و اکو ماکس (EcoMux) در خودروهایی نظیر سمند و پژو ۲۰۶ ایرانیزه، توسط شرکت کروز با هدف ارتقای سرعت ارتباطات و پایداری سیستم‌های الکترونیکی معرفی شد. در این مقاله ساختار کامل نودهای شبکه SMS، وظایف هرکدام و تفاوت آن با نسل‌های قبلی بررسی می‌شود.

سیستم مالتی پلکس SMS چیست و چه کاربردی در خودرو دارد؟

آخرین نسل موجود (تاکنون) برای خودروها سمند، سورن با اندکی تغییرات، نسل SMS شناخته میشود. این نسل با نام شرکت سازه پویش نیز در بازار شناخته میشود. شرکت سازه پویش هم مانند شرکت کروز یکی از شرکت‌های مطرح در زمینه طراحی و تولید تجهیزات الکتریکی و الکترونیکی خودرو به شمار میرود. شبکه مالتی پلکس SMS از سال 1392 روی خودرو سمند / سورن / دنا مورد استفاده قرار گرفت.

نودهای شبکه مالتی پلکس SMS کدامند؟ (CCN، FN، RN، DCN، ICN، ABS)

تعداد نودهای مورد استفاده در شبکه SMS عدد 6+1 است. شکل 1 نود های مورد استفاده در این نسل را نشان میدهد.

شکل 1- معرفی نودهای شبکه سمند SMS

با توجه به شکل 1 و مقایسه آن با شبکه ECO MUX مشاهده میشود. در ساختار SMS یونیت موتور به عنوان یک نود شبکه نیست. البته اگر مفهوم شبکه به عنوان ارتباط سری در نظر گرفته شود وگرنه در این نسل هم ECU موتور به روش P2P (Point To Point) به شبکه متصل میشود. شکل 2 جدول مقایسه نودهای سه نسل سمند / سورن را نشان میدهد.

شکل 2- مقایسه وجود نودهای نسل‌های مختلف روی سمند

تحلیل نمودار سینوپتیک و نقشه راه ارتباطی در مالتی پلکس SMS

همانطور که در مقاله مالتی پلکس چیست؟ بیان شد نحوه ارتباط نودهای مختلف با یکدیگر اهمیت فراوانی در فرایند عیب یابی دارد. بنابراین قبل از آغاز عیب‌یابی حتما باید به این ارتباط که از طریق نقشه‌های سینوپتیک امکان پذیر است. شکل 3 سینوپتیک این نسل را نشان میدهد.

شکل 3- سینوپتیک شبکه سمند SMS

همانطور که در شکل 3 مشخص است. شبکه SMS هم مانند نوع MUX و ECO MUX از دو پروتکل CAN – LS و CAN – HS استفاده میکند. نودهایی که در شبکه کن سرعت پایین قرار دارند عبارتند از:

• RN
• FN
• DCN
• ICN

نودهایی که در شبکه CAN سرعت بالا قرار دارند. یونیت ABS و البته دستگاه OBDII به عنوان ارتباط با دیاگ است.
نود CCN به عنوان نود مرکزی عمل میکند و به عبارت دیگر علاوه بر وظایف نود درگاهی (Gateway) بین شبکه can سرعت بالا و سرعت پایین نیز به شمار میرود.

محل قرار رفتن نود CCN همانند این عضو در سمند ماکس است. با توجه به اینکه نود مرکزی خودرو به شمار میرود، محل نصب این نود زیر پای راننده در سمت چپ است. شکل 4 این نود را نشان میدهد.

شکل 4- نود CCN سمندSMS

نود CCN وظایف زیر را بر عهده دارد:

• مدیریت سیستم روشنایی بخش جلو کابین ( سقف و …)
• مدیریت سیستم قفل مرکزی و دزدگیر
• مدیریت کنترل سوییچ اصلی
• مدیریت عملکرد مدار کلید ها جلو داشبود

نود FN (Front Node) در زیر کاپوت کنار باتری قرار گرفته است. شکل 5 این نود را نشان میدهد.

شکل 5- نود FN سمند SMS

این نود عموما مدیریت برق مجموعه جلو خودرو را بر عهده دارد. سیستم هایی که تحت مدیریت نود FN قرار دارند عبارتند از :

• مجموعه چراغ های جلو خودرو
• مجموعه برف پاک کن و پمپ شیشه شور
• کمپرسور کولر
• سیستم شارژ

همانطور که مشاهده میشود این نود دارای تعدادی فیوز و رله برای اعمال مدیریت الکتریکی است.

نود RN (Rear Node) یکی از نودهای جدیدی که در شبکه SMS استفاده شده است نود RN است. این نود در بخش عقب خودرو داخل صندوق عقب قرار میگیرد و مدیریت سیستم‌های قرار گرفته این محدوده را انجام میدهد. شکل 6 این نود را نشان میدهد. محل نصب ان در صندوق عقب سمت راننده است.

شکل 6- نود RN در سمند SMS

سیستم‌های که تحت مدیریت این نود قرار دارند عبارتند از :

• مجموعه چراغ‌های عقب
• گرم کن شیشه عقب
• صندوق پران
• سنسور دنده عقب
• پمپ درهای عقب و باک

نود بعدی، نود DCN (Door Control Node) است. محل قرار گرفتن این نود زیر بخش رو دری راننده قرار دارد. شکل 7 این نود را نشان میدهد.

شکل 7- نود DCN سمند SMS

این نود یه صورت کلی مدیریت تجهیزات نصب شده روی در های جلو را بر عهده دارد این سیستم ها عبارتند از :

• سیستم قفل مرکزی (مجموعه در های جلو)
• سیستم شیشه بالابر درهای جلو
• سیستم آینه‌های جانبی و اجرا روی انها

نود ICN مدیریت مجموعه نشان دهنده ها را بر عهده دارد. این نود نفاوت زیادی با نود ECO MUX از نظر عملکردی ندارد. شکل 8 این نود را نشان میدهد.

شکل 8- نود ICN سمند SMS

نود ABS یا نود HECU از دیگر کنترل یونیت های شبکه شده موجود در سیستم سمند SMS است. در واقع این نود و CCN در شبکه CAN -HS قرار دارند. معمولا واحد هیدرولیک و واحد کنترل یونیت مجموعه ABS یه صورت پکیج وجود دارد. شکل 9 نمونه این نود را نشان میدهد.

شکل 9 – مجموعه بلوک و نود ABS – رانا SMS

آنچه در این مقاله آمد آشنایی با اجزا اصلی شبکه مالتی پلکس SMS روی محصولات شرکت ایران خودرو بود. در مقاله‌های بعدی با کمک نقشه‌های شماتیک و سینوپتیک به صورت مطالعه موردی سیستم مورد بررسی و عیب‌یابی قرار خواهد گرفت. دوره آموزش تخصصی تعمیرات مالتی پلکس خودرو  -برق شبکه ایمگ دانشگاه شریف تحت نظارت اساتید مجرب به صورت عملی شما را به نحوه عیب‌یابی روی خودروهای دارای شبکه مالتی پلکس اشنا میکند.

سوالات متداول

سیستم مالتی‌پلکس SMS چیست و روی چه خودروهایی استفاده شده؟

سیستم مالتی‌پلکس SMS جدیدترین نسل شبکه برق خودرو است که از سال ۱۳۹۲ روی خودروهای سمند، سورن و دنا مورد استفاده قرار گرفته و توسط شرکت کروز (با نام تجاری سازه پویش) با هدف ارتقای سرعت ارتباطات و پایداری سیستم‌های الکترونیکی معرفی شد.

شبکه SMS از چند نود تشکیل شده و هرکدام چه وظیفه‌ای دارند؟

شبکه SMS از ۶ نود اصلی تشکیل شده: CCN (نود مرکزی، مدیریت روشنایی جلو، قفل مرکزی و سوئیچ اصلی)، FN (مدیریت برق جلو خودرو شامل چراغ‌های جلو و کولر)، RN (مدیریت چراغ‌های عقب و صندوق)، DCN (مدیریت درهای جلو)، ICN (مدیریت مجموعه نشان‌دهنده‌ها) و ABS (کنترل یونیت ترمز).

تفاوت شبکه SMS با نسل‌های قبلی MUX و ECO MUX چیست؟

در نسل SMS، برخلاف ECO MUX، یونیت موتور دیگر به‌عنوان یک نود شبکه محسوب نمی‌شود و فقط از طریق ارتباط P2P به شبکه متصل است. همچنین نود RN به‌عنوان یک نود جدید در این نسل معرفی شده که در نسل‌های قبلی وجود نداشت.

 نود مرکزی شبکه SMS (CCN) کجا نصب شده و چند فیوز دارد؟

نود CCN زیر پای راننده در سمت چپ نصب می‌شود و به‌عنوان نود مرکزی، ۱۷ فیوز دارد که مدیریت روشنایی، قفل مرکزی، سوئیچ اصلی و کلیدهای جلو داشبورد را بر عهده دارد.

شبکه SMS از چه پروتکل‌هایی برای ارتباط بین نودها استفاده می‌کند؟

شبکه SMS مانند نسل‌های MUX و ECO MUX از دو پروتکل CAN-LS (سرعت پایین، شامل نودهای RN، FN، DCN، ICN) و CAN-HS (سرعت بالا، شامل نود ABS و ارتباط با دستگاه دیاگ OBDII) استفاده می‌کند.