علائم خرابی سفت کن تسمه تایم چیست؟ تشخیص خرابی سفت کن در پراید، ۲۰۶ و ۴۰۵

مهم‌ترین علائم خرابی سفت کن تسمه تایم عبارت‌اند از صدای جیرجیر، زوزه یا خش‌خش از سمت تسمه تایم، صدای تق‌تق و حرکت رفت‌وبرگشتی شاخص سفت‌کن هنگام کار موتور، لقی یا سفت چرخیدن غلتک، حرکت تسمه به سمت لبه چرخ‌دنده‌ها و شل شدن تسمه تایم به دلیل ضعیف شدن فنر. اگر سفت‌کن خراب نتواند کشش تسمه را حفظ کند، تسمه ممکن است چند دندانه جابه‌جا شود (تایم رد کند) یا پاره شود و سوپاپ‌ها با پیستون برخورد کنند؛ به همین دلیل سفت‌کنی که صدا یا لقی دارد باید هرچه زودتر تعویض شود و بهتر است در هر بار تعویض تسمه تایم، سفت‌کن و هرزگردها هم عوض شوند. این قطعه که در میان تعمیرکاران به سفت کن «ساعتی» هم معروف است، در کنار حفظ کشش، بخش زیادی از ارتعاشات تسمه تایم را هم مستهلک می‌کند.

در این مقاله علائم خرابی سفت کن تسمه تایم و تفاوت آن در پراید، ۲۰۶، پژو ۴۰۵ و سمند، فرق آن با سفت کن تسمه دینام و ساختار و روش عیب‌یابی سفت کن خارج از مرکز را بررسی می‌کنیم. شناخت قطعات سیستم تایمینگ از مباحث پایه در دوره‌های مکانیک خودرو است و باز و بست تسمه تایم و تایم‌گیری موتورهای TU3، TU5، XU7، EF7 و K4M را به‌صورت عملی در دوره آموزش تعمیر موتور ایرانی یاد می‌گیرید.

🔧 آموزش تخصصی موتور خودروهای ایرانی

تعمیر موتورهای XU7، TU5، EF7 و K4M را به‌صورت عملی یاد بگیرید

با ارائه 3 مدرک معتبر دانشگاه شریف

در دوره جامع تعمیر موتور خودروهای داخلی، به‌صورت کاملاً عملی با باز و بست، عیب‌یابی و تعمیر موتورهای پژو، سمند، دنا، ۲۰۶، ۲۰۷ و ال ۹۰ آشنا می‌شوید. آموزش روی استندهای تخصصی، اندازه‌گیری دقیق قطعات، تایم‌گیری اصولی و رفع ایرادهای رایج مانند واشر زدن و یاتاقان‌زدن، شما را برای ورود حرفه‌ای به بازار کار آماده می‌کند.

مشاهده سرفصل‌ها و ثبت‌نام در دوره ←

تسمه تایم و سفت کن خارج از مرکز تسمه تایم1-چرخ تسمه واترپمپ 2-چرخ تسمه میل‌سوپاپ 3- تسمه سفت‌کن خارج از مرکز تسمه‌تایم 4-هرزگرد تسمه‌تایم 5-چرخ تسمه میل‌لنگ
شکل1-تسمه‌تایم و ادوات آن

علائم خرابی سفت کن تسمه تایم چیست؟

سفت کن تسمه تایم معمولاً به‌مرور و در اثر سایش بلبرینگ غلتک، ضعیف شدن فنر داخلی یا لقی بین تکیه‌گاه‌ها خراب می‌شود. چون این قطعه پشت کاور تسمه تایم قرار دارد، بیشتر علائم آن به‌صورت صدا یا رفتار غیرعادی تسمه ظاهر می‌شود. در ادامه رایج‌ترین نشانه‌ها را بررسی می‌کنیم.

صدای سفت کن تسمه تایم (جیرجیر، زوزه و خش‌خش)

صدای جیرجیر، زوزه، خش‌خش یا تق‌تق از ناحیه کاور تسمه تایم، به‌ویژه در دور آرام، رایج‌ترین علامت خرابی سفت‌کن است. این صدا معمولاً از بلبرینگ فرسوده غلتک یا فنر ضعیف ایجاد می‌شود. اما در سمت تسمه تایم قطعات دوار زیادی مثل غلتک سفت‌کن و هرزگرد تسمه تایم، سفت‌کن تسمه دینام، بلبرینگ دینام، واترپمپ، کمپرسور کولر و پمپ هیدرولیک فرمان قرار دارند که صدای مشابهی تولید می‌کنند. برای تفکیک صدا، ابتدا تسمه دینام را آزاد کنید و موتور را برای مدت کوتاهی روشن کنید؛ اگر صدا قطع شد، ایراد از قطعاتی است که با تسمه دینام کار می‌کنند و اگر قطع نشد، باید سفت‌کن و هرزگرد تسمه تایم بررسی شوند. با گوشی مکانیکی (استتوسکوپ) هم می‌توان مسیر تولید صدا را دقیق‌تر ردیابی کرد. صدای تق یا لرزش ورق نازک گاهی از دسته موتور، سینی زیر موتور، صفحه حرارتی روی مانیفولد دود یا کاورهای شل ایجاد می‌شود و ربطی به سفت‌کن ندارد.

تق‌تق و حرکت رفت‌وبرگشتی شاخص سفت کن

در سفت‌کن سالم، شاخص یا زائده روی تکیه‌گاه متحرک هنگام کار موتور تقریباً ثابت می‌ماند و فقط حرکت جزئی دارد. اگر بعد از روشن شدن موتور این زائده حرکت نیم‌دایره‌ای رفت‌وبرگشتی داشته باشد و همراه آن صدای تق‌تق شنیده شود، فنر یا میراکننده سفت‌کن کارایی خود را از دست داده و قطعه باید تعویض شود. نوسان و ضربه زدن بازوی سفت‌کن در شرایط کار عادی، نشانه قطعی خرابی آن است.

حرکت تسمه به سمت لبه چرخ‌دنده و کج شدن غلتک

اگر تسمه تایم وسط چرخ‌دنده میل سوپاپ نمی‌چرخد و مدام به سمت دیواره سرسیلندر یا لبه چرخ‌دنده‌ها حرکت می‌کند، یکی از علت‌های اصلی لقی محور یا کج شدن غلتک سفت‌کن است. ادامه این وضعیت باعث سایش لبه تسمه، گیر کردن آن و در نهایت پارگی تسمه می‌شود. در این حالت کارکرد سفت‌کن را بررسی کنید و ترجیحاً از نوع بهبودیافته و برند معتبر استفاده کنید.

شل شدن تسمه تایم و ضعیف شدن فنر سفت کن

فنر داخلی سفت‌کن با گذشت زمان کش می‌آید و نیروی آن کم می‌شود. نتیجه، شل شدن تسمه تایم است که می‌تواند در لحظه گاز دادن ناگهانی باعث هماهنگ نبودن موقت میل‌لنگ و میل سوپاپ شود. در این حالت ممکن است شتاب‌گیری کند شود، موتور دیر روشن شود یا بعد از روشن شدن ریپ بزند. اگر با جابه‌جا کردن تکیه‌گاه‌ها نسبت به هم، نیروی فنر ضعیف، دارای خلاصی یا پله‌ای حس شود، سفت‌کن باید تعویض شود.

عواقب خرابی سفت کن تسمه تایم چیست؟

خرابی سفت‌کن یکی از مهم‌ترین دلایل پاره شدن یا رد کردن تسمه تایم است. اگر تایم رد کند و سوپاپ و پیستون به هم برخورد کنند، موتور آسیب می‌بیند و باید باز شود؛ نشانه‌های این آسیب را در مقاله علائم خرابی سوپاپ توضیح داده‌ایم. اگر سفت‌کن در مسیر کج یا خراب شده ولی تسمه از جای خود خارج نشده باشد، معمولاً آسیبی به موتور نمی‌رسد؛ با این حال حرکت با سفت‌کن خراب ریسک بزرگی است و قطعه باید فوراً تعویض شود.

علائم خرابی سفت کن تسمه تایم در پراید، ۲۰۶، پژو ۴۰۵ و سمند

علائم اصلی خرابی سفت‌کن در همه خودروها مشابه است، اما در هر خودرو چند نشانه و نکته رایج‌تر گزارش می‌شود.

علائم خرابی سفت کن تسمه تایم پراید

در پراید هم صدای زوزه یا جیرجیر از سمت کاور تسمه تایم، شل شدن تسمه و سایش لبه آن مهم‌ترین نشانه‌های خرابی سفت‌کن هستند. چون فنر سفت‌کن کشش تسمه را تأمین می‌کند، ضعیف شدن آن مستقیماً به شل شدن تسمه تایم پراید منجر می‌شود. هنگام تعویض تسمه تایم، سفت‌کن را هم عوض کنید و بعد از نصب، تایم موتور را طبق روش گفته‌شده در مقاله تایم گیری پراید و پژو ۴۰۵ کنترل کنید.

علائم خرابی سفت کن تسمه تایم ۲۰۶ تیپ ۲ و ۵

در ۲۰۶ تیپ ۵ (موتور TU5) یکی از نشانه‌های رایج، حرکت رفت‌وبرگشتی زائده روی سفت‌کن همراه با صدای تق‌تق بعد از روشن کردن موتور است که نشان می‌دهد سفت‌کن باید تعویض شود. در ۲۰۶ تیپ ۲ (موتور TU3) حرکت تسمه تایم به سمت دیواره سرسیلندر و قرار نگرفتن آن وسط چرخ‌دنده میل سوپاپ گزارش شده که باید با بررسی سفت‌کن و استفاده از نوع بهبودیافته برطرف شود. اگر در ۲۰۶ سفت‌کن را چند بار عوض کرده‌اید و مشکل تکرار می‌شود، علاوه بر کیفیت قطعه، تسمه‌ها و پولی‌ها، دینام، کمپرسور کولر، پمپ هیدرولیک فرمان و پولی سر میل‌لنگ را هم بررسی کنید.

علائم خرابی سفت کن تسمه تایم پژو ۴۰۵ و پارس

در پژو ۴۰۵ و پارس (موتور XU7) صدای زوزه از سمت تسمه تایم هنگام پایین آمدن دور موتور، به‌ویژه بعد از تعمیر اساسی، از موارد رایج است که باید با روش آزاد کردن تسمه دینام و گوشی مکانیکی ردیابی شود. چون در این موتور کشش تسمه تایم با تنشیومتر اندازه‌گیری و تنظیم می‌شود، بعد از تعویض سفت‌کن کشش تسمه را طبق مقاله اندازه‌گیری کشش تسمه تایم کنترل کنید.

علائم خرابی سفت کن تسمه تایم سمند و دنا (EF7)

در موتور EF7 سفت‌کن ساعتی تسمه تایم روی یک برآمدگی (پین) روی بلوکه سیلندر تثبیت می‌شود. اگر این برآمدگی صاف شود یا بشکند، حتی اگر سفت‌کن با پیچ ثابت شود، ممکن است حین کار جابه‌جا شود و تسمه تایم شل شود؛ این موضوع باعث ارتعاش شدید تسمه، به هم خوردن تایم، پاره شدن تسمه و برخورد سوپاپ با پیستون می‌شود. بنابراین برآمدگی تثبیت محور سفت‌کن باید به‌صورت اساسی اصلاح شود. در دنا پلاس، پیش از بررسی سفت‌کن و هرزگردهای دینام و تایم، از محکم بودن کاور موتور، درب فیلتر هوا و سایر درپوش‌ها مطمئن شوید، چون شل بودن آن‌ها هم صدا و لرزش ایجاد می‌کند. صدای تق در زمان رها کردن گاز در دنا پلاس بیشتر از دسته موتور است تا سفت‌کن.

فرق سفت کن تسمه تایم و سفت کن تسمه دینام

سفت کن تسمه تایم کشش تسمه‌ای را تأمین می‌کند که میل‌لنگ و میل سوپاپ را هماهنگ نگه می‌دارد؛ بنابراین خرابی آن بسیار خطرناک است و می‌تواند به پاره شدن تسمه تایم و آسیب موتور منجر شود. سفت کن تسمه دینام کشش تسمه‌ای را تأمین می‌کند که دینام، کمپرسور کولر و پمپ هیدرولیک فرمان را می‌چرخاند؛ خرابی آن حساسیت کمتری دارد، اما می‌تواند باعث صدای جیرجیر، بیرون زدن یا پاره شدن تسمه دینام شود. انواع سفت‌کن‌های دینام را در مقاله تسمه سفت‌کن اهرمی و نشانه‌های خرابی تسمه دینام را در مقاله علائم خرابی تسمه دینام توضیح داده‌ایم.

برای تشخیص منبع صدای جیرجیر در سمت دینام، کمی صابون جامد به سطح داخلی تسمه بمالید؛ اگر صدا برطرف شد، ایراد از تسمه است و اگر ادامه داشت، صدای سفت‌کن و هرزگردها را بررسی کنید. حرکت جزئی سفت‌کن دینام هنگام گاز دادن از وظایف آن است، اما اگر همراه با صدا باشد، بلبرینگ یا اجزای داخلی آن خراب شده و باید تعویض شود. ضربه زدن یا نوسان بازوی سفت‌کن در کار عادی و حرکت جانبی آن (که نشانه خرابی بوش محور است) هم از علائم قطعی خرابی است. اگر تسمه دینام یک شیار به کنار پولی‌ها جابه‌جا می‌شود، لقی محور سفت‌کن و هم‌راستا نبودن پولی‌ها، به‌ویژه پولی سر میل‌لنگ، را بررسی کنید. روش تعویض سفت‌کن دینام را در مقاله‌های تعویض تسمه دینام ۲۰۶ و تعویض تسمه دینام ۴۰۵ ببینید.

وظیفه تسمه سفت کن خارج از مرکز (ساعتی) چیست؟

تسمه سفت‌کن تسمه تایم سه وظیفه اصلی دارد. اول اینکه مسیر حرکت تسمه تایم را طوری اصلاح می‌کند که راندمان و طول عمر تسمه افزایش یابد و کمترین لغزش و صدا ایجاد شود. دوم اینکه کشش مناسب را در تسمه تایم ایجاد می‌کند تا از لغزش و پرش دندانه‌ها جلوگیری شود. سوم اینکه گشتاور موتور که از میل‌لنگ به میل سوپاپ منتقل می‌شود سرشار از ارتعاشات پیچشی است و باز و بسته شدن سوپاپ‌ها هم بار ضربه‌ای و متناوبی به میل سوپاپ وارد می‌کند؛ این دو عامل ارتعاشات تسمه تایم را تشدید می‌کنند و اگر مهار نشوند، عمر تسمه به‌شدت کوتاه می‌شود. بنابراین سفت‌کن باید بخش عمده‌ای از این ارتعاشات را مستهلک کند تا طول عمر تسمه تایم افزایش یابد.

انواع تسمه سفت‌کن

مطابق شکل 2 انواع دیگری نظیر تسمه سفت‌کن هیدرولیکی و تسمه سفت‌کن اهرمی نیز وجود دارند که هر کدام کاربرد خاص خود را دارند.

انواع تسمه سفت کن اهرمی، خارج از مرکز و هیدرولیکی

تسمه سفت‌کن اهرمی تسمه سفت‌کن خارج از مرکز تسمه سفت‌کن هیدرولیکی

شکل 2-انواع تسمه سفت‌کن

اجزای تسمه سفت‌ کن خارج از مرکز

شکل 3 اجزای تسمه سفت‌کن خارج از مرکز را نشان می‌دهد.

اجزای تسمه سفت‌کن خارج از مرکز1-تکیه‌گاه ثابت تسمه سفت‌کن 2-بشقابک پلیمری فنر 3-فنر 4-غلتک 5-محور خارج از مرکز خلاص‌کن تسمه سفت‌کن
شکل 3-اجزای تسمه سفت‌کن خارج از مرکز

تکیه‌گاه ثابت در سفت‌کن خارج از مرکز

شکل 4 تکیه‌گاه ثابت تسمه سفت‌کن خارج از مرکز را نشان می‌دهد.

تکیه‌گاه ثابت تسمه سفت‌کن1-زائده محدود کننده کورس فنر 2-شیار تثبیت تکیه‌گاه روی بلوکه سیلندر 3-سوراخ مهار فنر برای سهولت نصب تسمه سفت‌کن 4-نشیمنگاه لبه پایینی فنر 5-محور تکیه‌گاه ثابت تسمه سفت‌کن
شکل 4-تکیه‌گاه ثابت تسمه سفت‌کن

هنگام نصب تسمه سفت‌کن، تکیه‌گاه ثابت از طریق شیار شماره 2 روی زائده بلوکه سیلندر تثبیت می‌شود و به‌عنوان تکیه‌گاهی ثابت برای تسمه سفت‌کن عمل می‌کند. یک سر فنر تسمه سفت‌کن روی زائده شماره 4 تکیه کرده و ثابت می‌ماند و سر دیگر آن روی تکیه‌گاه متحرک قرار می‌گیرد. زائده شماره 1 هم محدودکننده کورس فنر است. در تسمه سفت‌کن نو، فنر را با قرار دادن پینی پشت زائده تکیه‌گاه متحرک که از سوراخ شماره 3 عبور می‌کند در حالت انقباض نگه می‌دارند تا نصب تسمه سفت‌کن به‌راحتی انجام شود. بدیهی است پس از نصب تسمه تایم و تسمه سفت‌کن، پین مربوطه خارج می‌شود تا تسمه سفت‌کن وظایف خود را انجام دهد.

بشقابک پلیمری (کاهش صدای سفت‌کن)

شکل 5 بشقابک پلیمری فنر تسمه سفت‌کن خارج از مرکز را نشان می‌دهد.

بشقابک پلیمری فنر1-بشقابک پلیمری فنر 2-محل عبور لبه پایین فنر به منظور تثبیت روی نشیمنگاه لبه پایینی فنر
شکل 5-بشقابک پلیمری فنر

با توجه به اهمیت عملکرد فنر در تسمه سفت‌کن‌ها، از این بشقابک پلیمری استفاده شده است تا از آسیب دیدن فنر به دلیل کمانش پیچشی بیش از حد پیشگیری شود. در واقع این بشقابک به همراه حلقه وسط تکیه‌گاه متحرک، استوانه‌ای را تشکیل می‌دهند که باعث دوران پیچشی نرم، یکنواخت و بدون آسیب فنر می‌شود.

فنر سفت کن تسمه تایم ساعتی

شکل 6 فنر پیچشی تسمه سفت‌کن خارج از مرکز را نشان می‌دهد.

فنر پیچشی تسمه سفت‌کن خارج از مرکز1-لبه بالایی فنر 2-فنر 3-لبه پایینی فنر
شکل 6-فنر پیچشی تسمه سفت‌کن خارج از مرکز

لبه پایینی فنر روی تکیه‌گاه ثابت و لبه بالایی آن روی تکیه‌گاه متحرک تسمه سفت‌کن قرار می‌گیرد. با شل و سفت شدن تسمه و همچنین ارتعاش آن، فنر پیچشی منقبض و منبسط می‌شود. در این شرایط، خصوصیات فنی فنر پیچشی از جمله میزان هیسترزیس آن، به‌ویژه در دورهای بالا، نقش بسیار مهمی در مستهلک کردن ارتعاشات تسمه تایم دارد و در واقع مهم‌ترین عامل کیفی تسمه سفت‌کن، خصوصیات فنی همین فنر است. شکل 7 عملکرد فنر پیچشی و نمودار هیسترزیس یک نوع تسمه سفت‌کن را نشان می‌دهد. همان‌طور که ملاحظه می‌شود، رفتار فنر تسمه سفت‌کن هنگام انقباض و انبساط متفاوت است و همین موضوع بسیاری از ارتعاشات تسمه تایم را حذف می‌کند.

نمودار هیسترزیس فنر تسمه سفت‌کنشکل 7-نمودار هیسترزیس فنر تسمه سفت‌کن

غلتک تسمه سفت‌ کن خارج از مرکز

شکل 8 غلتک تسمه سفت‌کن خارج از مرکز را نشان می‌دهد. بخش بیرونی غلتک از جنس پلی‌آمید است تا کمترین حرارت از موتور به تسمه تایم منتقل شود. البته در برخی تسمه سفت‌کن‌ها بخش بیرونی هم فلزی است که طبیعتاً حرارت بیشتری به تسمه تایم منتقل می‌کند و باعث کاهش طول عمر آن می‌شود.

غلتک تسمه سفت‌کن تسمه تایمنمای جلوی غلتک نمای پشت غلتک

1-روکش غلتک از جنس پلی‌آمید 2-بلبرینگ 3-محور خارج از مرکز 4-محور تکیه‌گاه متحرک 5-شاخص خلاص کردن فنر تسمه سفت‌کن 6-نشیمنگاه لبه بالای فنر 7-کورس حرکت فنر و تکیه‌گاه متحرک 8-نشیمنگاه داخلی فنر
شکل 8-غلتک تسمه سفت‌کن خارج از مرکز

در رینگ داخلی بلبرینگ، محور توخالی و خارج از مرکز شماره 3 پرس شده است و بازوی متحرک شماره 8 هم در همین محور خارج از مرکز پرس می‌شود؛ در نهایت کل غلتک و تکیه‌گاه متحرک روی تکیه‌گاه ثابت قرار می‌گیرد. شاخص شماره 5 برای راحتی نصب تسمه سفت‌کن تعبیه شده است؛ با قرار دادن پینی پشت این شاخص که در سوراخ روی تکیه‌گاه ثابت قرار می‌گیرد، فنر جمع می‌شود و نصب تسمه سفت‌کن آسان می‌شود. پس از نصب، پین خارج می‌شود تا تسمه سفت‌کن در حالت فعال قرار گیرد.

شیار شماره 6 نشیمنگاه لبه بالایی فنر روی تکیه‌گاه متحرک است و فضای شماره 7 میزان کورس حرکت تکیه‌گاه متحرک نسبت به تکیه‌گاه ثابت، یعنی کورس فنر، را نشان می‌دهد. نافی شماره 8 هم نشیمنگاه داخلی فنر است؛ ترکیب این نافی با نشیمنگاه پلیمری فنر یک استوانه کامل را تشکیل می‌دهد که از کمانش غیرعادی فنر پیچشی و آسیب دیدن آن جلوگیری می‌کند.

محور خلاص‌کن جهت تنظیم تسمه تایم

شکل 9 محور خارج از مرکزی را نشان می‌دهد که برای راحتی باز و بسته کردن تسمه تایم تعبیه شده است.

محور خارج از مرکز خلاص‌کن تسمه سفت‌کننمای پشت نمای جلو
1-محور خارج از مرکز 2-محل آچار آلن‌خور 3-بدنه 4-جهت دوران محور خلاص‌کن
شکل 9-محور خارج از مرکز خلاص‌کن تسمه سفت‌کن

پس از نصب تسمه تایم و تسمه سفت‌کن، برای کارهایی مانند تایم‌گیری، تعویض تسمه تایم، تعویض تسمه سفت‌کن و هرزگردها باید بتوان نیروی فنر تسمه سفت‌کن را به‌راحتی خلاص کرد تا باز و بسته کردن آن آسان شود. به همین منظور، مطابق شکل 9 از یک محور خارج از مرکز در تسمه سفت‌کن استفاده می‌شود؛ پس از شل کردن پیچ یا مهره اتصال تسمه سفت‌کن به بلوک سیلندر، می‌توان این محور را با آچار آلن در جهت فلش چرخاند و نیروی فنر را خلاص کرد تا نیرو از روی تسمه تایم برداشته شود. پس از انجام کار، باید محور خلاص‌کن را دوباره چرخاند تا نیروی فنر تسمه سفت‌کن به تسمه اعمال شود.

راهنمای عیب‌یابی و علائم خرابی سفت کن تسمه تایم ساعتی

برای عیب‌یابی تسمه سفت‌کن خارج از مرکز، ابتدا از دوران راحت، روان و بی‌صدای غلتک مطمئن شوید؛ وجود هر نوع صدا، حرکت غیریکنواخت، شکستگی، سایش یا مخروطی شدن بخش بیرونی غلتک دلیل قطعی برای تعویض تسمه سفت‌کن است. سپس دوران تکیه‌گاه‌های ثابت و متحرک نسبت به یکدیگر را بررسی کنید که باید راحت، روان و بی‌صدا باشد و هر نوع صدا یا حرکت غیریکنواخت یعنی سفت‌کن باید تعویض شود. وجود هر نوع لقی شعاعی بین تکیه‌گاه‌ها هم نشانه قطعی خرابی است. در پایان، با حرکت دادن دو تکیه‌گاه نسبت به یکدیگر از نیروی فنریت مناسب مطمئن شوید؛ اگر نیروی فنر ضعیف باشد، فنر خلاصی داشته باشد یا نیروی آن به‌صورت مرحله‌ای تغییر کند، تسمه سفت‌کن باید تعویض شود.

هنگام تعویض، از برند مرغوب مثل GMB، INA یا قطعه شرکتی استفاده کنید. اگر سفت‌کن نو بعد از مدت کوتاهی دوباره خراب شد، فقط به کیفیت قطعه بسنده نکنید؛ تسمه و پولی‌ها، دینام، کمپرسور کولر، پمپ هیدرولیک فرمان و پولی سر میل‌لنگ را هم بررسی کنید، چون ایراد در این قطعات هم می‌تواند به خرابی سفت‌کن منجر شود. گرد و خاک و آلودگی روی غلتک هم می‌تواند باعث لغزش و خارج شدن تسمه از مسیر شود.

نکته:
از آنجایی که پاره شدن تسمه تایم باعث آسیب جدی موتور شده و هزینه‌های زیادی را ایجاد می‌کند و از طرفی یکی از مهم‌ترین دلایل پاره شدن تسمه تایم خرابی تسمه سفت‌کن است، قویاً توصیه می‌شود که در هر بار تعویض تسمه تایم، مجموعه تسمه سفت‌کن و غلتک‌های هرزگرد نیز تعویض شود تا از هدر رفتن زمان، انرژی و هزینه پیشگیری شود.

اگر می‌خواهید علاوه بر سیستم تایمینگ، اصول پایه مکانیک خودرو را هم به‌صورت عملی یاد بگیرید، دوره آموزش مکانیک خودرو ایمگ نقطه شروع مناسبی است.

🔧 آموزش تخصصی موتور خودروهای ایرانی

تعمیر موتورهای XU7، TU5، EF7 و K4M را به‌صورت عملی یاد بگیرید

با ارائه 3 مدرک معتبر دانشگاه شریف

در دوره جامع تعمیر موتور خودروهای داخلی، به‌صورت کاملاً عملی با باز و بست، عیب‌یابی و تعمیر موتورهای پژو، سمند، دنا، ۲۰۶، ۲۰۷ و ال ۹۰ آشنا می‌شوید. آموزش روی استندهای تخصصی، اندازه‌گیری دقیق قطعات، تایم‌گیری اصولی و رفع ایرادهای رایج مانند واشر زدن و یاتاقان‌زدن، شما را برای ورود حرفه‌ای به بازار کار آماده می‌کند.

مشاهده سرفصل‌ها و ثبت‌نام در دوره ←

سوالات متداول علائم خرابی سفت کن تسمه تایم

علائم خرابی سفت کن تسمه تایم چیست؟

صدای جیرجیر، زوزه یا تق‌تق از سمت تسمه تایم، حرکت رفت‌وبرگشتی شاخص سفت‌کن، لقی یا سفت چرخیدن غلتک، حرکت تسمه به سمت لبه چرخ‌دنده‌ها و شل شدن تسمه تایم به دلیل ضعیف شدن فنر، مهم‌ترین علائم خرابی سفت کن تسمه تایم هستند.

صدای سفت کن تسمه تایم چگونه است؟

معمولاً به‌صورت جیرجیر، زوزه، خش‌خش یا تق‌تق از ناحیه کاور تسمه تایم شنیده می‌شود. برای تفکیک آن از صدای قطعات تسمه دینام، تسمه دینام را آزاد کنید؛ اگر صدا قطع نشد، سفت‌کن و هرزگرد تسمه تایم را بررسی کنید.

آیا با سفت کن تسمه تایم خراب می‌توان رانندگی کرد؟

توصیه نمی‌شود؛ خرابی سفت کن تسمه تایم می‌تواند باعث رد کردن تایم یا پاره شدن تسمه و برخورد سوپاپ با پیستون شود. اگر تسمه از جای خود خارج نشده باشد، حرکت کوتاه تا تعمیرگاه معمولاً آسیبی نمی‌زند، اما سفت‌کن باید فوراً تعویض شود.

چرا سفت کن تسمه تایم نو دوباره خراب می‌شود؟

کیفیت پایین قطعه یکی از دلایل است؛ از برندهای مرغوب مثل GMB، INA یا قطعه شرکتی استفاده کنید. اگر مشکل تکرار شد، تسمه‌ها و پولی‌ها، دینام، کمپرسور کولر، پمپ هیدرولیک فرمان و پولی سر میل‌لنگ را هم بررسی کنید.

سفت کن تسمه تایم را کی باید تعویض کرد؟

در هر بار تعویض تسمه تایم، سفت‌کن و هرزگردها هم باید تعویض شوند. علاوه بر آن، با مشاهده هر نوع صدا، لقی، حرکت غیرعادی شاخص یا ضعیف شدن فنر، سفت‌کن باید فوراً عوض شود.

فرق سفت کن تسمه تایم با سفت کن تسمه دینام چیست؟

سفت کن تسمه تایم کشش تسمه‌ای را تأمین می‌کند که میل‌لنگ و میل سوپاپ را هماهنگ نگه می‌دارد و خرابی آن می‌تواند به موتور آسیب جدی بزند؛ اما سفت کن تسمه دینام کشش تسمه دینام، کمپرسور کولر و پمپ هیدرولیک را تأمین می‌کند و خرابی آن حساسیت کمتری دارد.

نویسنده: مهندس صیاد نصیری

4.5 6 رای ها
امتیازدهی به این مطلب
guest

33 نظرات کاربران
keyboard_arrow_up